KWALIFIKACJA MED3 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 26.
Etapy powstawania odleżyn Opis
A Zaczerwienienie skóry, które nie znika po zmianie pozycji ciała.
B Powstanie pęcherza wypełnionego płynem.
C Utrata pełnej warstwy skóry, widoczne są tkanki podskórne.
D Głęboka rana, widoczne są mięśnie, kości lub ścięgna.
Który z powyższych etapów jest najpierwszym etapem powstawania odleżyn?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pierwszy etap odleżyn to zmiana najwcześniejsza i najłagodniejsza: utrzymujące się zaczerwienienie skóry, które nie znika po odciążeniu i zmianie pozycji. Na tym etapie zwykle nie ma jeszcze przerwania ciągłości skóry ani głębokiego ubytku tkanek, dlatego opis zaczerwienienia jest właściwy.

Pełne wyjaśnienie:

Odleżyny (urazy uciskowe) rozwijają się stopniowo: od zmian powierzchownych aż do głębokich ran. Pytanie dotyczy najpierwszego etapu, czyli takiego, który pojawia się na początku i nie obejmuje jeszcze ubytku pełnej grubości skóry.

Odpowiedź "Zaczerwienienie skóry, które nie znika po zmianie pozycji ciała" jest poprawna, ponieważ opisuje typowy wczesny objaw uszkodzenia tkanek przez długotrwały ucisk: miejscowy rumień, który utrzymuje się mimo odciążenia. To sygnał alarmowy, że trzeba natychmiast wzmocnić profilaktykę (częstsza zmiana pozycji, kontrola skóry, ograniczenie tarcia i ścinania, właściwa pielęgnacja i odciążenie).

Pozostałe odpowiedzi dotyczą etapów bardziej zaawansowanych:

  • "Powstanie pęcherza wypełnionego płynem" sugeruje już uszkodzenie warstw skóry i obecność zmiany pęcherzowej, co jest późniejsze niż sam rumień.
  • "Utrata pełnej warstwy skóry, widoczne są tkanki podskórne" oznacza głęboki ubytek – to zdecydowanie nie jest etap początkowy, bo doszło do przerwania ciągłości skóry i odsłonięcia tkanek.
  • "Głęboka rana, widoczne są mięśnie, kości lub ścięgna" opisuje najcięższe, zaawansowane uszkodzenie, wymagające intensywnego leczenia i specjalistycznej opieki.

Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: najpierw rumień bez ubytku skóry, dopiero potem pęcherze/otarcia, następnie ubytki pełnej grubości skóry i w końcu rany sięgające do struktur głębokich.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odleżyna to uszkodzenie skóry i/lub tkanek głębiej położonych spowodowane długotrwałym uciskiem (często też tarciem i siłami ścinającymi). U osoby leżącej nacisk na okolice kostne ogranicza ukrwienie, co prowadzi do niedotlenienia i uszkodzeń.
Pierwszy etap to zwykle utrzymujące się zaczerwienienie skóry w miejscu ucisku, które nie znika po zmianie pozycji i odciążeniu. Skóra może być cieplejsza, bolesna lub twardsza. Kluczowe jest częste oglądanie skóry i szybkie zgłoszenie zmian.
Bo świadczy o tym, że tkanki były niedokrwione na tyle długo, iż pojawia się trwała reakcja zapalna i uszkodzenie. To moment, w którym można jeszcze skutecznie zatrzymać postęp zmian, ale wymaga to natychmiastowego odciążenia i poprawy profilaktyki.
Najczęściej są to okolice kostne: kość krzyżowa, pięty, biodra (krętarze), kostki, łopatki, potylica, łokcie. Zależy to od ułożenia pacjenta i jego mobilności. Opiekun powinien kontrolować te miejsca przy każdej toalecie i zmianie pozycji.
Częsty błąd to uznawanie pęcherza za "pierwszy etap", bo jest łatwo widoczny. Inny błąd to pomijanie faktu, że etap początkowy zwykle nie ma ubytku skóry. Warto porównywać odpowiedzi według głębokości uszkodzenia: rumień → pęcherz/otarcie → ubytki → rana głęboka.
Należy odciążyć to miejsce (zmienić pozycję, zastosować właściwe ułożenie), ograniczyć tarcie, ocenić skórę i zgłosić obserwację osobie uprawnionej (np. pielęgniarce). Ważna jest też pielęgnacja skóry, kontrola wilgotności oraz regularne powtarzanie oceny.
Częstotliwość zależy od stanu pacjenta, ryzyka i tolerancji ucisku, dlatego nie ma jednej uniwersalnej liczby. Na egzaminie najważniejsze jest zrozumienie zasady: regularne odciążanie, plan ułożeń i dokumentowanie. W praktyce decyzję dostosowuje zespół terapeutyczny.
Nie. Pęcherz może wynikać także z oparzenia, otarcia, alergii lub urazu mechanicznego. W odleżynach pęcherz zwykle pojawia się w miejscu ucisku i towarzyszą mu czynniki ryzyka (unieruchomienie, wilgoć, niedożywienie). Dlatego liczy się lokalizacja i kontekst kliniczny.
Odparzenie jest częściej związane z wilgocią (mocz, kał, pot) i ma bardziej rozlane zaczerwienienie w fałdach skórnych. Odleżyna zwykle pojawia się nad wyniosłością kostną i wynika z ucisku. W obu przypadkach ważna jest higiena, osuszanie i ochrona skóry oraz ocena ryzyka.
Ucz się schematu postępu zmian (od rumienia do ran głębokich), poznaj czynniki ryzyka i podstawowe działania profilaktyczne. Ćwicz rozpoznawanie opisów: brak ubytku vs pęcherz vs ubytek pełnej grubości vs odsłonięte mięśnie/kość. To pomaga szybko wybrać poprawną odpowiedź.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 75% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Pierwszy etap odleżyn to zmiana najwcześniejsza i najłagodniejsza: utrzymujące się zaczerwienienie skóry, które nie znika po odciążeniu i zmianie pozycji."

Źródła:

  • National Pressure Injury Advisory Panel (NPIAP) – Pressure Injury Stages (Stages 1–4), https://www.npiap.com/page/PressureInjuryStages (dostęp: 2026-03-01)
  • EPUAP/NPIAP/PPPIA: Prevention and Treatment of Pressure Ulcers/Injuries: Clinical Practice Guideline (informacje o stopniach i definicjach), https://internationalguideline.com/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Wytyczne/algorytmy profilaktyki odleżyn stosowane w placówkach opieki
  • Materiały edukacyjne o ocenie skóry i skali ryzyka (np. skale ryzyka odleżyn)
  • Podręczniki pielęgnowania i opieki długoterminowej (rozdziały o odleżynach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego