KWALIFIKACJA CHM4 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 24.
Ezy i igły używane w pracach mikrobiologicznych wyjaławia się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ezy i igły mikrobiologiczne wyjaławia się najczęściej metodą szybką i bezpośrednią, czyli przez rozżarzenie w płomieniu palnika.
Dezynfekcja nie gwarantuje jałowości, a autoklaw i suszarka służą typowo do sterylizacji innych narzędzi lub większych partii materiałów.

Pełne wyjaśnienie:

W pracy mikrobiologicznej kluczowe jest zachowanie aseptyki, czyli zapobieganie wprowadzaniu obcych drobnoustrojów do hodowli oraz wynoszeniu ich poza stanowisko pracy. Do przenoszenia materiału biologicznego na podłoża stosuje się m.in. ezę i igłę. Są to narzędzia wielokrotnego użytku, które muszą być doprowadzone do stanu jałowego przed kontaktem z hodowlą.

Najbardziej typową metodą zapewnienia jałowości ezy i igły podczas bieżącej pracy jest rozżarzenie w płomieniu palnika gazowego. Wysoka temperatura niszczy formy wegetatywne i przetrwalnikowe, a dodatkową zaletą jest szybkość – narzędzie można wyjałowić bezpośrednio przed i po wykonaniu inokulacji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są właściwe w tym kontekście?

  • "za pomocą środka dezynfekującego" – dezynfekcja zmniejsza liczbę drobnoustrojów, ale nie musi usuwać wszystkich, w tym przetrwalników. Dlatego nie jest równoważna wyjaławianiu i może prowadzić do kontaminacji posiewu.
  • "w autoklawie" – autoklaw jest metodą sterylizacji parą wodną pod ciśnieniem, jednak nie jest to standardowa metoda bieżącego wyjaławiania ezy/igły w trakcie pracy przy stanowisku (stosuje się go raczej do sterylizacji większych zestawów, szkła, pożywek i odpadów przed utylizacją).
  • "w suszarce" – sterylizacja suchym gorącym powietrzem dotyczy wybranych materiałów odpornych na wysoką temperaturę, lecz również nie jest praktycznym sposobem natychmiastowego wyjaławiania ezy/igły podczas wykonywania posiewów.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu chodzi o narzędzie do inokulacji używane "na bieżąco", najczęściej właściwą odpowiedzią będzie metoda płomieniowa (rozżarzanie), a nie procesy prowadzone w urządzeniach cyklicznych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Eza mikrobiologiczna to narzędzie (najczęściej metalowy drucik z oczkiem) używane do przenoszenia niewielkiej ilości materiału biologicznego na podłoże. Służy m.in. do wykonywania posiewów, izolowania kolonii i rozprowadzania zawiesiny drobnoustrojów po powierzchni agaru.
Wyjaławianie (sterylizacja) oznacza proces prowadzący do uzyskania jałowości, czyli usunięcia lub zniszczenia wszystkich drobnoustrojów, w tym form przetrwalnikowych. To pojęcie jest węższe i bardziej wymagające niż dezynfekcja.
Płomień zapewnia bardzo wysoką temperaturę, która szybko niszczy mikroorganizmy na metalowym narzędziu. Jest to metoda wygodna podczas pracy "na bieżąco" przy posiewach, bo nie wymaga długich cykli urządzeń i ogranicza ryzyko kontaminacji próbki.
Nie. Dezynfekcja ma na celu zmniejszenie liczby drobnoustrojów, ale nie musi eliminować wszystkich mikroorganizmów, zwłaszcza przetrwalników. W zadaniach egzaminacyjnych, gdy mowa o wyjaławianiu ezy/igły, oczekuje się metody dającej jałowość, np. rozżarzania.
Autoklaw stosuje się do sterylizacji materiałów i odczynników odpornych na działanie pary wodnej (np. pożywek, szkła laboratoryjnego, części narzędzi) oraz do unieszkodliwiania odpadów biologicznych. To proces cykliczny, nie służy zwykle do natychmiastowego wyjaławiania ezy w trakcie posiewu.
Typowe błędy to zbyt krótkie ogrzewanie (brak pełnego rozżarzenia), dotykanie jałowego końca ezy o niejałowe powierzchnie oraz zbyt szybkie użycie narzędzia po wyżarzaniu (ryzyko zabicia materiału biologicznego lub pryskania). Warto zachować stałą procedurę aseptyczną.
Sterylizacja/wyjaławianie oznacza jałowość (wszystkie drobnoustroje zniszczone), a dezynfekcja tylko redukcję do poziomu bezpiecznego. Jeżeli w treści pojawia się narzędzie do posiewu i wymóg jałowości, wybiera się metodę sterylizującą, a nie sam środek dezynfekujący.
Suszarka (gorące powietrze) może być używana w sterylizacji suchym gorącym, ale to metoda stosowana do wybranych materiałów i zwykle w dłuższym cyklu. W kontekście ezy i igły używanych podczas pracy mikrobiologicznej standardem jest szybkie wyżarzanie w płomieniu.
Podstawą jest praca w czystym miejscu, wyjaławianie narzędzi (np. rozżarzanie ezy), minimalne otwieranie naczyń i szybkie zamykanie płytek/probówek. Ważne jest też unikanie rozmów nad materiałem, dotykania sterylnych powierzchni oraz przestrzeganie procedur BHP.
Ucz się metod przez skojarzenie: narzędzia metalowe używane "na bieżąco" → płomień; szkło/pożywki/odpady → autoklaw; wybrane materiały odporne na suchą temperaturę → gorące powietrze. Dobrze działa też porównawcza tabelka: cel, materiał, zalety i ograniczenia metody.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • Cappuccino J.G., Welsh C.T., Sherman N., "Microbiology: A Laboratory Manual", rozdziały o aseptyce i technikach posiewu, Pearson (różne wydania) – sekcja: Flame sterilization of inoculating loops/needles
  • Leboffe M.J., Pierce B.E., "Microbiology: Laboratory Theory & Application", część dotycząca aseptyki i sterylizacji narzędzi do posiewu – opis sterylizacji ezy w płomieniu

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z mikrobiologii laboratoryjnej (działy: aseptyka i sterylizacja)
  • Instrukcje BHP i procedury SOP pracowni mikrobiologicznej dotyczące pracy w pobliżu palnika
  • Materiały dydaktyczne o metodach sterylizacji i dezynfekcji (tabele porównawcze metod)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego