Autoklaw służy do sterylizacji parą wodną pod ciśnieniem (sterylizacja parowa). Kluczowe są tu dwie cechy procesu: obecność pary wodnej oraz nadciśnienie. Nadciśnienie podnosi temperaturę wrzenia wody, dzięki czemu można prowadzić proces w temperaturach wyższych niż 100°C. Para, skraplając się na chłodniejszych powierzchniach, bardzo efektywnie oddaje ciepło, co sprzyja niszczeniu drobnoustrojów, w tym form przetrwalnikowych.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Promieniowanie – może być metodą sterylizacji (np. promieniowanie jonizujące), ale nie jest zasadą działania autoklawu. Autoklaw jest urządzeniem cieplnym wykorzystującym parę wodną.
- Suche gorące powietrze – to metoda sterylizacji na sucho, realizowana w sterylizatorach/suszarkach do wyjaławiania, a nie w autoklawie. Różni się mechanizmem (brak pary) i zwykle wymaga innych warunków prowadzenia procesu.
- Roztwory środków chemicznych – dotyczą dezynfekcji lub sterylizacji chemicznej w określonych procedurach, ale nie w autoklawie. W praktyce laboratoryjnej roztwory służą częściej do odkażania powierzchni i wyrobów wrażliwych na temperaturę.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się słowo autoklaw, najczęściej chodzi o sterylizację parową (para wodna + ciśnienie). Metody: suche gorące powietrze i promieniowanie są przypisane do innych urządzeń/technik, a chemikalia – do procesów odkażania lub alternatywnych procedur poza autoklawem.
