KWALIFIKACJA EKA5 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 15.
Firma ABC otworzyła lokatę na kwotę 20 000 zł na okres 6 miesięcy z oprocentowaniem 4% w skali roku. Jakie odsetki otrzyma firma po zakończeniu okresu lokaty?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odsetki z lokaty przy oprocentowaniu 4% w skali roku liczymy proporcjonalnie do czasu trwania. 6 miesięcy to 1/2 roku, więc odsetki = 20 000 zł × 0,04 × 0,5 = 400 zł. Pozostałe odpowiedzi wynikają z pominięcia proporcji czasu.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć odsetki z lokaty o stałym oprocentowaniu podanym w skali roku, trzeba uwzględnić, jaką część roku trwa lokata. W zadaniu kapitał (kwota lokaty) wynosi 20 000 zł, oprocentowanie roczne 4% (czyli 0,04), a czas trwania to 6 miesięcy.

Krok 1: zamiana czasu na część roku
6 miesięcy = 6/12 roku = 1/2 roku = 0,5 roku.

Krok 2: obliczenie odsetek prostych
Stosujemy zależność: odsetki = kapitał × stopa roczna × czas w latach.
Odsetki = 20 000 × 0,04 × 0,5 = 20 000 × 0,02 = 400 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 800 zł – to 4% z 20 000 zł za cały rok (20 000 × 0,04). Błąd polega na nieuwzględnieniu, że lokata trwa tylko pół roku.
  • 200 zł – to typowy skutek podzielenia wyniku 400 zł przez 2 (czyli potraktowania 6 miesięcy jako 1/4 roku) albo zastosowania błędnej proporcji czasu.
  • 600 zł – to wynik pośredni, zwykle z błędnego założenia, że 6 miesięcy to 3/4 roku lub z pomyłki rachunkowej w mnożeniu procentów.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz "X% w skali roku" i okres krótszy niż rok, zawsze policz ułamek roku (miesiące/12), a dopiero potem licz odsetki. Jeśli w treści nie ma mowy o kapitalizacji i podatku, standardowo przyjmuje się proste naliczenie za czas trwania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przelicz czas na część roku: 6/12 = 0,5. Następnie użyj wzoru na odsetki proste: odsetki = kapitał × stopa roczna × czas. Dla 20 000 zł i 4%: 20 000 × 0,04 × 0,5 = 400 zł.
Bo 4% jest podane w skali roku. Jeśli lokata trwa krócej, naliczasz odsetki proporcjonalnie do czasu (np. pół roku to połowa odsetek rocznych). 4% z 20 000 zł daje 800 zł, ale to wartość za 12 miesięcy, nie za 6.
To informacja, ile wynoszą odsetki za pełne 12 miesięcy przy założeniu braku zmian stopy w trakcie. Dla krótszych okresów (miesiące, dni) stosujesz proporcję czasu. Na egzaminie zwykle chodzi o odsetki proste, jeśli nie podano kapitalizacji.
Najczęściej: (1) pominięcie proporcji czasu (branie odsetek jak za rok), (2) błędne przeliczenie miesięcy na rok (np. 6 miesięcy jako 0,6 roku), (3) pomyłka w zamianie procentu na ułamek dziesiętny (4% = 0,04), (4) błędy rachunkowe.
Jeśli w treści nie ma informacji o podatku, na egzaminach często liczy się odsetki brutto, czyli przed opodatkowaniem. Gdy wymagane są odsetki netto, zadanie zwykle to zaznacza. Warto czytać polecenie pod tym kątem, by nie dopisać założeń.
Najprościej: dzielisz liczbę miesięcy przez 12. Dla 6 miesięcy: 6/12 = 1/2 = 0,5 roku. To kluczowe, bo oprocentowanie jest roczne i bez tego kroku dostaniesz wynik jak za pełny rok, a nie za pół roku.
Możesz oszacować: 4% rocznie od 20 000 zł to 800 zł rocznie. Za pół roku powinno wyjść około połowy, czyli ~400 zł. Jeśli wychodzi 200 zł lub 600 zł, to sygnał, że gdzieś pomyliłeś proporcję czasu albo stopę procentową.
Odsetki proste liczy się od kapitału początkowego przez cały okres. Odsetki składane (kapitalizacja) oznaczają, że odsetki są dopisywane do kapitału i w kolejnych okresach też pracują. W zadaniach bez informacji o kapitalizacji zwykle przyjmuje się odsetki proste.
Wtedy, gdy treść podaje częstotliwość dopisywania odsetek, np. "kapitalizacja miesięczna/kwartalna" albo gdy podano tabelę okresów kapitalizacji. Bez takiej informacji najczęściej stosuje się naliczanie proporcjonalne (proste) za cały okres lokaty.
Potrzebujesz: (1) kapitału (kwoty lokaty), (2) stopy procentowej (najczęściej rocznej), (3) czasu trwania lokaty oraz sposobu jego liczenia (miesiące/12 lub dni/365/360), (4) informacji, czy liczyć brutto czy netto oraz czy jest kapitalizacja.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Odsetki z lokaty przy oprocentowaniu 4% w skali roku liczymy proporcjonalnie do czasu trwania."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Odsetki" (sekcja dot. odsetek prostych) — https://pl.wikipedia.org/wiki/Odsetki — dostęp 2026-02-26
  • Wikipedia (PL): "Procent" (podstawy rachunku procentowego) — https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent — dostęp 2026-02-26
  • Khan Academy: "Simple interest" (wzór I = Prt) — https://www.khanacademy.org/economics-finance-domain/core-finance/interest-tutorial/interest-basics/v/simple-interest — dostęp 2026-02-26

Materiały:

  • Podręczniki do matematyki finansowej (odsetki proste i składane)
  • Materiały edukacyjne banków dot. lokat i oprocentowania
  • Zadania maturalne/techniczne z rachunku procentowego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego