Suma bilansowa to łączna wartość aktywów (i równocześnie pasywów). Zgodnie z równaniem bilansowym Aktywa = Pasywa, każda operacja gospodarcza wpływa na co najmniej dwie pozycje bilansu.
Sprzedaż samochodu dostawczego (środka trwałego) za gotówkę jest typowym przykładem operacji A–A (aktywa za aktywa):
- w aktywach maleje wartość środków trwałych (bo samochód znika z majątku),
- w aktywach rośnie gotówka (bo firma otrzymuje zapłatę).
Jeżeli sprzedaż następuje za wartość księgową, spadek jednego składnika aktywów i wzrost drugiego ma tę samą wartość, więc suma bilansowa się nie zmienia. Zmienia się tylko struktura aktywów (mniej środków trwałych, więcej gotówki), a pasywa pozostają bez zmian.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "Zmniejszy sumę bilansową" – tak byłoby np. przy spłacie zobowiązań gotówką lub umorzeniu aktywa bez ekwiwalentu, a nie przy prostej zamianie aktywów.
- "Zwiększy sumę bilansową" – wzrost sumy występuje, gdy rosną aktywa i równocześnie rosną pasywa (np. zakup na kredyt). Tu nie powstaje nowe zobowiązanie.
- "Zmniejszenie aktywów i zwiększenie pasywów" – to opis operacji A–P w specyficznym kierunku, ale sprzedaż za gotówkę nie tworzy pasywów; gotówka jest składnikiem aktywów.
W praktyce księgowej często zapisuje się to jako: Wn Kasa/Bank, Ma Środki trwałe. Taki zapis pokazuje, że bilans pozostaje w równowadze, a suma bilansowa nie musi się zmieniać, mimo że transakcja jest "duża" gospodarczo.
