KWALIFIKACJA EKA7 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 39.
Firma XYZ posiada środek trwały o wartości początkowej wynoszącej 120 000 PLN i przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności wynoszącym 10 lat. Firma stosuje system degresywny amortyzacji z dwukrotną stawką liniową. Ile wyniesie odpis amortyzacyjny w pierwszym roku?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stawka liniowa wynika z okresu użyteczności: 1/10 = 10% rocznie. W metodzie degresywnej z dwukrotną stawką liniową przyjmujemy 20%. Odpis w 1. roku: 120 000 × 20% = 24 000 PLN. Pozostałe kwoty wynikają z błędnej stawki lub jej błędnego podwojenia.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano wartość początkową środka trwałego 120 000 PLN oraz przewidywany okres ekonomicznej użyteczności 10 lat. Z tego wprost wyznacza się stawkę amortyzacji liniowej:

Stawka liniowa = 1 / 10 lat = 0,10 = 10% rocznie.

Następnie wskazano, że jednostka stosuje amortyzację degresywną z dwukrotną stawką liniową. Oznacza to, że w pierwszych latach nalicza się odpis wyższą stawką, tj.:

Stawka degresywna (na start) = 2 × 10% = 20%.

Odpis amortyzacyjny w pierwszym roku obliczamy jako procent od wartości bazowej (w typowym ujęciu: od wartości początkowej na początku okresu):

Odpis (rok 1) = 120 000 × 20% = 120 000 × 0,20 = 24 000 PLN.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 12 000 PLN – odpowiada stawce 10% (czyli metodzie liniowej), pomija informację o "dwukrotnej stawce".
  • 36 000 PLN – odpowiada stawce 30%; taka stawka nie wynika z danych (10 lat i podwojenie daje 20%, nie 30%).
  • 48 000 PLN – odpowiada stawce 40% lub "podwojeniu kwoty" zamiast podwojenia stawki; to typowy błąd interpretacyjny.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw policz stawkę liniową z okresu użyteczności, dopiero potem zastosuj modyfikator metody (np. "dwukrotna"). Na końcu sprawdź, czy wynik ma sens procentowo (20% z 120 000 to 24 000).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stawkę liniową liczysz jako 1 / liczba lat. Dla 10 lat: 1/10 = 0,10, czyli 10% rocznie. Potem tę stawkę stosujesz do wartości (zależnie od metody i zasad jednostki) do wyliczenia odpisu.
Oznacza, że stawka użyta w metodzie degresywnej jest równa 2 × stawka liniowa. Jeśli stawka liniowa wynosi 10%, to "dwukrotna" daje 20%. To nadal jest stawka procentowa, a nie podwajanie kwoty odpisu.
Najpierw wyznacz stawkę liniową, potem ją podwój (jeśli tak podano), a na końcu policz: wartość × stawka. W zadaniu: 120 000 × 20% = 24 000. Klucz to poprawne ustalenie stawki procentowej.
12 000 PLN to 10% z 120 000, czyli klasyczny odpis metodą liniową. Zadanie mówi jednak o metodzie degresywnej z dwukrotną stawką liniową, więc zamiast 10% trzeba użyć 20% w pierwszym roku.
W praktyce spotkasz podejście, że odpisy w degresywnej liczy się od wartości na początek roku (wartości netto po dotychczasowych odpisach). W 1. roku ta wartość zwykle równa się wartości początkowej, dlatego wynik bazuje na 120 000.
Najczęstsze błędy to: policzenie 10% zamiast 20%, podwojenie kwoty zamiast stawki, zły zapis procentów (0,2 vs 2%), oraz wybór "dużej liczby" bez rachunku. Pomaga zapisanie stawki w dwóch formach: 20% = 0,20.
Zrób kontrolę procentową: 20% to 1/5 wartości, więc 120 000/5 = 24 000. Jeśli wychodzi 36 000 lub 48 000, to odpowiada to 30% lub 40% i nie wynika z podwojenia stawki 10%.
To wartość, od której jednostka zaczyna naliczać umorzenie (amortyzację) w ewidencji środka trwałego. W zadaniach egzaminacyjnych jest to podstawa do wyliczeń stawką procentową, zwłaszcza w pierwszym roku, gdy nie ma jeszcze wcześniejszych odpisów.
Gdy środek trwały w pierwszych latach traci na wartości szybciej lub generuje większą użyteczność na początku (np. intensywna eksploatacja). Degresywna daje wyższe koszty amortyzacji na start, a niższe w późniejszych latach, co wpływa na wynik.
Przećwicz schemat: (1) policz stawkę liniową z lat, (2) zastosuj modyfikację metody (np. "2×"), (3) oblicz wartość × stawka, (4) zrób kontrolę wyniku "na oko" (10%, 20%, 25%). Warto robić krótkie notatki z typowych pułapek.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Stawka liniowa wynika z okresu użyteczności: 1/10 = 10% rocznie."

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw rachunkowości: rozdział o amortyzacji środków trwałych
  • Materiały ćwiczeniowe z obliczania amortyzacji (liniowa i degresywna) dla technika rachunkowości
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obszaru ewidencji i wyceny środków trwałych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego