KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 21.
Jeżeli wartość początkowa tokarki wynosi 100 000 zł, a stopa amortyzacyjna 14%, to przy odpisach liniowych wartość tej tokarki po 5 latach eksploatacji wyniesie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy amortyzacji liniowej roczny odpis jest stały i wynosi 14% wartości początkowej: 0,14 × 100 000 = 14 000 zł. Po 5 latach umorzenie narastająco to 5 × 14 000 = 70 000 zł, więc wartość netto środka trwałego wynosi 100 000 − 70 000 = 30 000 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W amortyzacji liniowej (odpisach liniowych) zakłada się, że co roku odpis amortyzacyjny ma taką samą wartość. Stawka amortyzacyjna 14% oznacza, że w każdym roku odpis wynosi 14% wartości początkowej środka trwałego.

Krok 1: obliczenie rocznego odpisu
Roczny odpis = 14% × 100 000 zł = 0,14 × 100 000 zł = 14 000 zł.

Krok 2: umorzenie narastająco po 5 latach
Umorzenie po 5 latach = 5 × 14 000 zł = 70 000 zł.

Krok 3: wartość po 5 latach (wartość netto/bilansowa)
Wartość netto = wartość początkowa − umorzenie = 100 000 zł − 70 000 zł = 30 000 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 14 000 zł — to kwota jednego rocznego odpisu, a nie wartość tokarki po 5 latach.
  • 5 833 zł — taka liczba może wynikać z błędnego "miesięcznego" liczenia (np. dzielenia odpisu rocznego przez 12 lub mieszania stawki rocznej z miesięczną), ale w treści mowa o stopie rocznej 14% i o okresie 5 lat.
  • 70 000 zł — to umorzenie narastająco po 5 latach (suma odpisów), a nie wartość netto środka trwałego.

Na egzaminie warto zapamiętać prosty schemat: odpis rocznyumorzenie narastającowartość netto. Dzięki temu łatwiej uniknąć pomylenia "wartości" z "umorzeniem".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W metodzie liniowej odpis roczny jest stały: odpis = stawka × wartość początkowa. Jeśli stawka jest roczna (np. 14%), liczysz 0,14 × wartość początkowa. Potem możesz wyznaczyć umorzenie narastająco i wartość netto.
Stawka 14% oznacza, że w każdym roku amortyzacji liniowej do kosztów trafia 14% wartości początkowej środka trwałego. Nie jest to procent "pozostałej" wartości, tylko procent od wartości początkowej (przy klasycznej amortyzacji liniowej).
Bo 14% to odpis za jeden rok. Skoro środek trwały jest użytkowany 5 lat, to przy amortyzacji liniowej naliczasz 5 takich samych odpisów rocznych. Dopiero suma odpisów (umorzenie) pomniejsza wartość początkową.
Umorzenie narastająco to łączna suma dotychczasowych odpisów amortyzacyjnych od początku użytkowania. W metodzie liniowej liczysz je jako: liczba lat × odpis roczny. Umorzenie służy do wyznaczenia wartości netto w bilansie.
Wartość netto (bilansowa) = wartość początkowa − umorzenie. Najpierw obliczasz odpis roczny, potem umorzenie narastająco za dany okres, a na końcu odejmujesz je od wartości początkowej. To typowy schemat w zadaniach EKA.7.
W zadaniach może być podana stawka roczna, a odpisy mogą być ujmowane miesięcznie w księgach. Jeśli jednak pytanie podaje stawkę 14% bez doprecyzowania, standardowo traktuje się ją jako roczną. Miesięczny odpis wynikałby z podziału rocznego na 12.
Najczęściej myli się: odpis roczny z wartością netto albo z umorzeniem. Częsty jest też błąd "miesięczny" (dzielenie lub przeliczanie bez potrzeby). Pomaga wypisanie trzech kroków: odpis → umorzenie → wartość netto.
Wartość początkowa to cena nabycia/koszt wytworzenia przyjęty do ewidencji środka trwałego. Wartość po amortyzacji (wartość netto) to wartość początkowa pomniejszona o dotychczasowe umorzenie. To właśnie tę wartość często podaje się jako "po X latach".
W klasycznej amortyzacji liniowej procent (stawka) i kwota rocznego odpisu są stałe w kolejnych latach, bo liczy się je od wartości początkowej. Zmiany mogą wystąpić tylko w szczególnych sytuacjach (np. zmiana metody/stawek), ale takie przypadki muszą być jasno opisane w zadaniu.
Szybki test: policz umorzenie jako stawka × lata. Tu: 14% × 5 = 70% wartości początkowej, więc umorzenie to 70 000 zł. Wartość netto to reszta: 30% z 100 000 zł, czyli 30 000 zł. To przyspiesza obliczenia i redukuje pomyłki.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Amortyzacja" – opis pojęcia i metod (w tym liniowej), https://pl.wikipedia.org/wiki/Amortyzacja - dostęp 2026-02-18
  • Poradnik Przedsiębiorcy: "Amortyzacja liniowa" – opis i przykłady obliczeń, https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-amortyzacja-liniowa - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z rachunkowości finansowej: dział "Środki trwałe i amortyzacja"
  • Karty wzorów: amortyzacja liniowa (odpis roczny, umorzenie narastająco, wartość netto)
  • Zadania maturalne/egzaminacyjne z EKA.7 dotyczące amortyzacji i ewidencji środków trwałych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego