KWALIFIKACJA DRM4 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 38.
Fragmenty rogów zwierząt stosuje się jako materiał zastępczy podczas naprawy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Inkrustacja to zdobienie polegające na osadzaniu w drewnie wstawek z innych materiałów. Do napraw takich wstawek jako zamiennik stosuje się m.in. fragmenty rogu (podobnie jak kość czy masę perłową). Intarsja bazuje głównie na fornirach drewnianych, więc róg do niej nie pasuje.

Pełne wyjaśnienie:

W stolarstwie dekoracyjnym inkrustacja oznacza wykonywanie zdobienia przez wprowadzanie (osadzanie) w podłoże – najczęściej drewniane – elementów wykonanych z innych materiałów. Kluczowe jest to, że wstawki nie muszą być drewniane: mogą to być materiały naturalne o odmiennym kolorze, połysku i fakturze, które po oszlifowaniu tworzą jednolitą, gładką powierzchnię.

Dlatego w praktyce napraw i uzupełnień takich dekoracji jako materiał zastępczy mogą być wykorzystywane m.in. fragmenty rogów zwierząt (a także np. kość). Róg daje się ciąć i obrabiać na cienkie wstawki, a po wypolerowaniu może przypominać oryginalne elementy dawnych zdobień.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Intarsja to technika dekoracyjna oparta przede wszystkim na dopasowywaniu i sklejaniu fornirów drewnianych (różne gatunki drewna, barwy, usłojenie). Z tego powodu róg nie jest typowym materiałem "zamiennym" dla intarsji.
  • Zamki w kontekście stolarskim kojarzą się z okuciami, zamknięciami lub mechanizmami meblowymi. Róg nie jest materiałem zastępczym do naprawy okuć, więc odpowiedź jest z innej kategorii pojęć.
  • Tralki to elementy konstrukcyjne (np. w balustradach) wykonywane zwykle z drewna. Naprawa tralek nie wiąże się z użyciem rogu jako substytutu materiału, bo wymagana jest wytrzymałość i odpowiedni przekrój elementu, a nie cienka wstawka dekoracyjna.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawiają się materiały typu róg, kość czy masa perłowa, najczęściej chodzi o techniki wstawek nie-drewnianych, czyli inkrustację, a nie o kompozycje z fornirów (intarsję).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Inkrustacja to technika zdobienia polegająca na osadzaniu w podłożu (najczęściej drewnianym) wstawek z innych materiałów, tak aby po obróbce tworzyły gładką, jedną powierzchnię. Wstawki mogą mieć inny kolor lub połysk, dzięki czemu powstaje dekoracyjny wzór.
Intarsja polega na układaniu obrazu z dopasowanych elementów, zwykle z fornirów różnych gatunków drewna. Inkrustacja dopuszcza wstawki z materiałów innych niż drewno (np. róg, kość). Różnica sprowadza się więc do tego, z czego wykonane są wstawki i jaki jest charakter zdobienia.
Róg można ciąć na cienkie elementy i obrabiać podobnie jak inne materiały na wstawki dekoracyjne. Jest też możliwy do polerowania, co ułatwia dopasowanie wyglądu do oryginalnych zdobień. Z tego powodu bywa praktycznym materiałem zastępczym przy uzupełnianiu ubytków w inkrustacji.
Zwróć uwagę na materiał wstawek. Jeśli w dekoracji widać elementy, które nie wyglądają jak drewno (np. bardzo jednolity kolor, "kościany" wygląd, specyficzny połysk), to częściej będzie to inkrustacja. Gdy wzór jest złożony z różnych słojów i barw drewna, zwykle wskazuje to na intarsję.
W praktyce spotyka się m.in. kość, masę perłową oraz różne tworzywa lub materiały o zbliżonym wyglądzie do oryginału. Dobór zależy od tego, co było w wyrobie pierwotnie i jaki efekt wizualny trzeba odtworzyć. Najważniejsze jest dopasowanie grubości, koloru i możliwości obróbki.
Nie. Zamki i okucia wymagają elementów metalowych lub kompatybilnych części mechanicznych. Róg jest materiałem dekoracyjnym, stosowanym raczej jako cienka wstawka (np. w inkrustacji). Do napraw zamków dobiera się części o odpowiedniej wytrzymałości i wymiarach, a nie materiał ozdobny.
Tralki to elementy konstrukcyjne (np. w balustradach), zwykle wykonywane z drewna i przenoszące obciążenia. Pytanie dotyczy materiału zastępczego z rogu zwierzęcego, co wskazuje na naprawy dekoracji, a nie elementów nośnych. Róg nie jest typowym materiałem do naprawy tralek.
Najczęstsze są pomyłki terminów (inkrustacja vs intarsja) oraz ignorowanie wskazówki o materiale. Uczniowie wybierają "intarsję", bo brzmi bardziej znajomo, choć róg nie jest typowym materiałem fornirowym. Drugi błąd to kojarzenie słowa "naprawa" wyłącznie z okuciami, a nie ze zdobnictwem.
Ucz się przez porównania: dla każdej techniki zapamiętaj materiał, sposób wykonania i typowy przykład. Pomaga też oglądanie zdjęć realizacji (intarsja = "obraz z forniru", inkrustacja = "wstawki z innych materiałów"). Na egzaminie szukaj w treści sygnałów o rodzaju materiału.
Naprawy wykonuje się przy ubytkach, pęknięciach lub odspojeniach wstawek dekoracyjnych, np. w starych meblach, skrzyniach czy elementach ozdobnych. Celem jest odtworzenie wzoru i uzyskanie równej powierzchni po wklejeniu i zeszlifowaniu uzupełnienia. Dobór materiału zastępczego ma znaczenie estetyczne i technologiczne.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że inkrustacja to zdobienie polegające na osadzaniu w drewnie wstawek z innych materiałów.

Źródła:

  • Encyklopedia PWN – hasło "inkrustacja": https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/inkrustacja;3915672.html (dostęp 2026-02-18)
  • Encyklopedia PWN – hasło "intarsja": https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/intarsja;3918410.html (dostęp 2026-02-18)
  • Wiktionary (pl) – hasło "tralka" (znaczenie elementu balustrady): https://pl.wiktionary.org/wiki/tralka (dostęp 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do technologii drewna i podstaw stolarstwa (dział: zdobnictwo)
  • Słowniki terminów rzemiosła/stolarstwa (hasła: inkrustacja, intarsja)
  • Materiały dydaktyczne z renowacji mebli i technik dekoracyjnych (opis materiałów: róg, kość, masa perłowa)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego