KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 31.
Funkcją elementu oznaczonego na schemacie cyfrą 3 jest
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny związany z zawodowymi kwalifikacjami mechatronicznymi, szczególnie w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "utrzymywanie stałej wartości napięcia na wyjściu" opisuje funkcję stabilizatora/regulatora napięcia, którego zadaniem jest utrzymanie możliwie stałego poziomu napięcia DC mimo zmian obciążenia i wahań na wejściu.
Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych bloków zasilacza (transformator, filtr, prostownik).

Pełne wyjaśnienie:

W typowym torze zasilania urządzeń mechatronicznych spotyka się kolejne etapy: obniżenie/zmiana poziomu napięcia (np. transformator lub przetwornica), prostowanie (zamiana AC na pulsujące DC), filtrację (wygładzanie tętnień, najczęściej kondensatorem) oraz stabilizację (utrzymanie w miarę stałej wartości napięcia wyjściowego).

Odpowiedź "utrzymywanie stałej wartości napięcia na wyjściu" jest poprawna, bo opisuje właśnie etap stabilizacji. Stabilizator/regulator kompensuje zmiany: gdy rośnie obciążenie, układ dąży do podtrzymania napięcia; gdy napięcie wejściowe nieznacznie się zmienia, na wyjściu nadal ma być utrzymany zadany poziom.

  • "obniżanie wartości napięcia przemiennego" pasuje do transformatora (lub przetwornicy obniżającej), a nie do stabilizatora. Obniżanie zmienia poziom, ale nie gwarantuje stałości przy zmianach obciążenia.
  • "wygładzanie napięcia wyjściowego" dotyczy filtru (np. kondensatora), którego rolą jest zmniejszanie tętnień po prostowaniu. Filtr nie ustala precyzyjnie wartości napięcia – jedynie redukuje pulsacje.
  • "zamiana napięcia przemiennego na napięcie zmienne" jest opisem nielogicznym; w praktyce prostownik zamienia napięcie przemienne na napięcie stałe (pulsujące), a dopiero potem filtr i stabilizator poprawiają jego jakość.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli na schemacie element znajduje się za filtrem i przy wyjściu zasilacza, a jego opis/połączenie sugeruje trzy wyprowadzenia (wejście–masa–wyjście) lub układ odniesienia, to najczęściej odpowiada za stabilizację, nie za prostowanie ani filtrację.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stabilizator (regulator) to element/układ, którego zadaniem jest utrzymanie możliwie stałego napięcia na wyjściu mimo zmian obciążenia i wahań napięcia wejściowego. W praktyce chroni elektronikę sterującą przed spadkami i skokami zasilania.
Filtr to najczęściej kondensator (czasem dławik) podłączony tak, by zmniejszać tętnienia po prostowaniu. Stabilizator jest zwykle "aktywny": ma wyraźne wejście i wyjście oraz odniesienie (masa), często jako układ scalony lub tranzystorowy regulator.
Wygładzanie zmniejsza tętnienia (falowanie) napięcia, ale nie gwarantuje stałej wartości przy zmianie obciążenia. Stabilizacja aktywnie koryguje napięcie, aby trzymać zadany poziom (np. 5 V lub 12 V), gdy pobór prądu się zmienia.
Transformator zmienia poziom napięcia przemiennego (np. obniża z 230 V AC do niższej wartości) i zapewnia separację galwaniczną w wielu rozwiązaniach. Nie prostuje i nie stabilizuje napięcia – to zadania kolejnych bloków układu.
Prostownik zamienia napięcie przemienne (AC) na napięcie jednokierunkowe (pulsujące DC). Dopiero po prostowaniu stosuje się filtrację, aby ograniczyć tętnienia, a następnie stabilizację, aby ustalić stałą wartość napięcia zasilającego elektronikę.
Kondensator może chwilowo "podtrzymywać" napięcie i zmniejszać tętnienia, ale nie utrzymuje stałej wartości w szerokim zakresie obciążenia. Przy większym poborze prądu napięcie będzie spadać. Do stałego poziomu potrzebny jest stabilizator/regulator.
Typowe objawy to zbyt wysokie lub zbyt niskie napięcie wyjściowe, wahania napięcia przy zmianach obciążenia, przegrzewanie się elementu oraz niestabilna praca sterownika/czujników. Pomiar napięcia pod obciążeniem pomaga odróżnić problem od filtru.
Gdy zasilane są układy sterowania i sensoryka (mikrokontrolery, PLC, czujniki), które wymagają określonego napięcia (np. 5 V/3,3 V). Stabilizacja ogranicza ryzyko błędów pomiaru, resetów sterownika i zakłóceń w torach sygnałowych.
Najczęstsze są pomyłki między "wygładzaniem" a "stabilizacją" oraz przypisywanie prostownikowi roli stabilizatora. Warto analizować kolejność bloków (AC → prostowanie → filtr → stabilizacja) i sprawdzać, czy element jest pasywny (filtr) czy aktywny (regulator).
Ćwicz identyfikację bloków zasilania na różnych schematach i rysuj uproszczony tor: źródło AC, prostownik, kondensator filtrujący, stabilizator, obciążenie. Ucz się też typowych symboli (dioda, mostek, kondensator, stabilizator) i sprawdzaj ich funkcję w układzie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Podstawy elektroniki: zasilacze, prostowniki, filtry, stabilizatory (podręcznik/notesy szkolne)
  • Karty katalogowe typowych stabilizatorów (opis funkcji: utrzymanie stałego napięcia wyjściowego)
  • Zadania z analizy schematów zasilaczy (blokowa identyfikacja: prostownik–filtr–stabilizator)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego