KWALIFIKACJA LES2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 15.
Gatunek drewna pierścieniowo-naczyniowy ze względu na swoją sprężystość, wykorzystywany do wyposażenia sal gimnastycznych, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jesion jest gatunkiem liściastym pierścieniowo-naczyniowym i wyróżnia się dobrą sprężystością oraz odpornością na obciążenia dynamiczne, dlatego bywa dobierany do elementów użytkowanych intensywnie (np. nawierzchnie sportowe). Sosna (iglasta) i lipa (miękka) nie spełniają tego profilu, a dąb mimo pierścieniowości ma inny zestaw cech.

Pełne wyjaśnienie:

Drewno pierścieniowo-naczyniowe to takie, w którym duże naczynia przewodzące koncentrują się głównie w drewnie wczesnym, tworząc wyraźny "pierścień" w obrębie słojów rocznych. Do tej grupy zalicza się m.in. jesion i dąb. W pytaniu kluczowe są jednak nie tylko cechy anatomiczne, ale także wskazana właściwość użytkowa: sprężystość oraz zastosowanie w intensywnie eksploatowanych elementach wyposażenia sal gimnastycznych (w praktyce najczęściej chodzi o elementy podłóg/nawierzchni).

Jesion jest powszechnie kojarzony z korzystnym połączeniem wytrzymałości i sprężystości. Taka charakterystyka jest cenna tam, gdzie materiał ma pracować pod obciążeniami zmiennymi (kroki, skoki, uderzenia), a jednocześnie nie powinien łatwo ulegać trwałym odkształceniom. Z tego powodu wybór "jesion" dobrze spełnia warunek z treści zadania (pierścieniowo-naczyniowe + sprężystość + użytkowanie sportowe).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Sosna – jest gatunkiem iglastym, bez naczyń typowych dla drewna liściastego, więc nie jest zaliczana do drewna pierścieniowo-naczyniowego. Dodatkowo jej profil właściwości (miękkość w porównaniu do wielu liściastych) nie jest typowo kojarzony z tego rodzaju zastosowaniem w kontekście sprężystości i intensywnej eksploatacji.
  • Lipa – to gatunek liściasty, ale zwykle klasyfikowany jako miękki, częściej kojarzony z rzeźbiarstwem i elementami, gdzie ważna jest łatwość obróbki. Nie odpowiada wskazanemu w pytaniu zestawowi: pierścieniowość naczyń i użytkowa sprężystość do zastosowań "sportowych".
  • Dąb – co prawda jest gatunkiem pierścieniowo-naczyniowym, ale pytanie akcentuje sprężystość jako powód doboru. Dąb jest częściej kojarzony z wysoką trwałością i twardością, natomiast w tym ujęciu (sprężystość jako wyróżnik) właściwszym wyborem pozostaje jesion.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o dobór gatunku zwracaj uwagę na "słowo-klucz" (tu: sprężystość) i dopiero potem sprawdzaj, czy gatunek pasuje do wskazanej grupy anatomicznej (pierścieniowo-naczyniowe).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że w drewnie wczesnym (na początku przyrostu rocznego) występuje pas dużych naczyń, widoczny jako wyraźny "pierścień" w słojach. To cecha anatomiczna typowa dla części gatunków liściastych i bywa wykorzystywana w rozpoznawaniu drewna.
W praktyce szuka się wyraźnych słojów oraz strefy dużych naczyń w drewnie wczesnym, co daje efekt "pierścienia" naczyń. Do pewnego rozpoznania potrzebne jest jednak porównanie z innymi gatunkami pierścieniowo-naczyniowymi i doświadczenie w ocenie makroskopowej.
Sprężystość pomaga materiałowi przenosić obciążenia dynamiczne (kroki, skoki, uderzenia) i wracać do pierwotnego kształtu, ograniczając trwałe odkształcenia. W nawierzchniach sportowych przekłada się to na komfort i odporność na intensywne użytkowanie.
Tak, dąb jest gatunkiem pierścieniowo-naczyniowym. W tym typie pytania decyduje jednak zestaw cech wskazany w treści, zwłaszcza "sprężystość" jako argument doboru. Dąb częściej wybiera się z innych powodów (np. trwałość, twardość), więc nie pasuje do klucza pytania.
Nie. Sosna jest gatunkiem iglastym, a klasyfikacja pierścieniowo-naczyniowa dotyczy rozmieszczenia naczyń, czyli elementów typowych dla wielu gatunków liściastych. W iglastych zamiast naczyń dominują inne elementy przewodzące, dlatego nie spełniają tej definicji.
Częste są błędy "na skróty": wybór gatunku, który najczęściej kojarzy się z podłogami (np. dąb), bez analizy wskazanej cechy (tu: sprężystość), albo mylenie cech anatomicznych liściastych z iglastymi. Pomaga metoda: cecha anatomiczna → właściwość → zastosowanie.
Lipa bywa oceniana jako drewno bardziej miękkie i łatwe w obróbce, częściej wybierane do rzeźb lub elementów o mniejszych wymaganiach mechanicznych. Jesion kojarzy się z wyższą wytrzymałością i sprężystością, więc lepiej odpowiada zastosowaniom narażonym na dynamiczne obciążenia.
Przydaje się m.in. w ocenie surowca drzewnego, wstępnym rozpoznawaniu gatunków, rozmowach handlowych dotyczących sortymentów oraz w doborze przeznaczenia drewna. Znajomość cech takich jak naczynia, słoje czy promienie wspiera ocenę jakości i możliwości użytkowych.
Najczęściej dotyczą: rozpoznawania gatunku po cechach drewna, właściwości mechanicznych (np. sprężystość), przeznaczenia użytkowego oraz porównania z innymi liściastymi (np. dąb, buk). Warto umieć połączyć cechy anatomiczne z praktycznym zastosowaniem.
Skuteczna jest nauka "trójkami": cecha makro (np. układ naczyń) + właściwość (np. sprężystość) + zastosowanie (np. elementy narażone na obciążenia). Dodatkowo warto porównywać pary podobne (jesion–dąb) i robić krótkie fiszki z wyróżnikami.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Sosna (iglasta) i lipa (miękka) nie spełniają tego profilu, a dąb mimo pierścieniowości ma inny zestaw cech."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z drzewnictwa: budowa i właściwości drewna (materiał szkolny dla technika leśnika)
  • Atlasy/klucze do rozpoznawania gatunków drewna (makroskopowo: słoje, naczynia, promienie)
  • Notatki z zajęć o właściwościach mechanicznych drewna i przeznaczeniu surowca drzewnego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego