W przeróbce mechanicznej kopalin separacja w cieczach ciężkich opiera się na tym, że ziarna o gęstości większej od gęstości ośrodka opadają, a lżejsze unoszą się. Dlatego kluczowym parametrem ośrodka rozdziału jest jego gęstość.
"Gęstość pozorna" stosuje się wtedy, gdy ciecz ciężka nie jest jednorodnym płynem, lecz zawiesiną (pseudocieczą) – typowo wodą z drobno zmielonym magnetytem lub ferokrzemem. W takim układzie występuje więcej niż jedna faza (ciecz + cząstki stałe), a mierzona/efektywna gęstość całego ośrodka jest wynikiem udziału obu faz. Z praktycznego punktu widzenia operator "ustawia" tę gęstość pozorną przez zmianę stężenia fazy stałej, bo to ona bezpośrednio decyduje o granicy rozdziału.
Odpowiedź "cieczy ciężkiej zawiesinowej" jest poprawna, bo tylko dla takiej cieczy ciężkiej przymiotnik pozorna ma sens technologiczny: opisuje parametr całego układu wielofazowego, a nie czystej substancji.
Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, ponieważ dotyczą cieczy jednorodnych, dla których używa się pojęcia zwykłej gęstości:
- "cieczy ciężkiej jednorodnej" – w roztworach i cieczach organicznych nie ma rozproszonej fazy stałej, więc nie ma potrzeby wprowadzania rozróżnienia na gęstość pozorną; po prostu podaje się gęstość cieczy/roztworu.
- "bromoformu" – to przykład cieczy ciężkiej organicznej jednorodnej; ma określoną gęstość jako substancja, nie "gęstość pozorną" układu.
- "roztworu wodnego chlorku cynku" – to roztwór nieorganiczny jednorodny; jego gęstość zależy od stężenia, ale nadal jest to gęstość roztworu, a nie gęstość pozorna zawiesiny.
Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w treści pojawia się "pozorna", szukaj sytuacji, w której ośrodek jest mieszaniną faz (zawiesina/pseudociecz). Jeżeli ośrodek jest jednorodny (czysta ciecz lub roztwór), wybieraj odpowiedzi opisujące zwykłą gęstość.
