KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 20.
Głównym celem terapii zajęciowej dla podopiecznego z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu znacznym jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Główny cel terapii zajęciowej u osoby ze znaczną niepełnosprawnością intelektualną koncentruje się na możliwie największej samodzielności w czynnościach dnia codziennego (np. higiena, jedzenie, ubieranie). Pozostałe opcje to cele cząstkowe lub aktywności, które mogą wspierać terapię, ale nie są celem nadrzędnym.

Pełne wyjaśnienie:

W terapii zajęciowej cel główny dobiera się do realnych potrzeb funkcjonalnych osoby. Przy niepełnosprawności intelektualnej w stopniu znacznym najważniejsze jest zwiększanie bezpieczeństwa i jakości życia poprzez uczenie oraz utrwalanie samodzielnego funkcjonowania w życiu codziennym, czyli trening czynności dnia codziennego (ADL). Obejmuje to m.in. jedzenie, ubieranie, korzystanie z toalety, higienę, prostą organizację dnia i komunikowanie potrzeb.

Odpowiedź "uczenie samodzielnego funkcjonowania w życiu codziennym" jest poprawna, bo odpowiada nadrzędnej idei terapii zajęciowej: wspieraniu udziału w codziennych aktywnościach (z odpowiednim stopniem pomocy, strukturą, podpowiedziami i adaptacjami).

Dlaczego pozostałe propozycje nie są głównym celem:

  • "przygotowanie do podjęcia pracy zawodowej" – może być ważnym kierunkiem w innych grupach (np. przy lżejszych trudnościach i większej samodzielności), ale przy stopniu znacznym zwykle priorytetem jest opanowanie podstawowych czynności i rutyn. Zawodowe cele mogą być co najwyżej elementem długofalowym i zależą od możliwości oraz środowiska wsparcia.
  • "rozwijanie zdolności plastycznych" – to raczej forma aktywności lub narzędzie terapeutyczne (ekspresja, motywacja, trening koncentracji), a nie nadrzędny cel funkcjonalny. Samo "rozwijanie zdolności" nie musi przekładać się na samodzielność w ADL.
  • "usprawnianie manualne" – jest typowym celem szczegółowym (motoryka mała, koordynacja), ale w terapii zajęciowej powinno służyć wykonywaniu konkretnych czynności (np. trzymanie sztućców, zapinanie guzików). Bez osadzenia w funkcji życiowej pozostaje celem narzędziowym, nie głównym.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać zasadę: najpierw funkcja i udział w codzienności, potem narzędzia (manualność, plastyka, trening wybranych umiejętności). Jeśli pytanie dotyczy "głównego celu", najczęściej poprawna będzie odpowiedź odnosząca się do samodzielności i wykonywania codziennych aktywności.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej jest nim zwiększanie samodzielności i bezpieczeństwa w czynnościach dnia codziennego (ADL), np. higiena, jedzenie, ubieranie, korzystanie z toalety i proste rutyny dnia. Inne aktywności (plastyka, ćwiczenia manualne) są zwykle narzędziami wspierającymi ten cel.
To zdolność wykonywania ADL na możliwie najwyższym poziomie: samodzielnie lub z minimalną pomocą. Obejmuje też umiejętność komunikowania potrzeb, korzystania z podpowiedzi, utrzymywania rutyny i wykonywania czynności w przewidywalny, bezpieczny sposób.
Zajęcia plastyczne mogą być wartościowe, ale zwykle są metodą, a nie celem nadrzędnym. W terapii zajęciowej priorytetem jest funkcjonowanie w realnym życiu (ADL, udział społeczny). Plastyka bywa używana, by ćwiczyć uwagę, planowanie, chwyt czy ekspresję emocji.
Tak, ale najczęściej jako cel szczegółowy podporządkowany funkcji. Manualność ćwiczy się po to, aby ułatwić konkretne czynności, np. trzymanie sztućców, zapinanie zamka, chwyt kubka. Samo "usprawnianie manualne" bez kontekstu ADL nie jest zwykle celem głównym.
Najczęściej wtedy, gdy osoba ma zasoby poznawcze i adaptacyjne pozwalające na uczenie ról zawodowych, utrzymanie prostych zadań oraz funkcjonowanie w środowisku pracy (często wspieranej). Przy stopniu znacznym zwykle najpierw ustala się cele ADL i komunikacyjne, a dopiero potem rozważa pracę.
Do podstawowych ADL należą m.in. jedzenie i picie, higiena osobista, ubieranie się, toaleta, pielęgnacja, proste porządkowanie miejsca, bezpieczne poruszanie się oraz przygotowanie do aktywności dnia. Wybór zależy od potrzeb osoby i jej środowiska.
Częsty błąd to wybór opcji opisującej atrakcyjną aktywność (np. plastyka) zamiast celu funkcjonalnego. Inny błąd to traktowanie treningu sprawności (manualnej) jako celu nadrzędnego, bez powiązania z ADL. Na egzaminie szukaj odpowiedzi o samodzielności i codzienności.
Cel główny dotyczy funkcjonowania (np. samodzielność w ADL), a cele szczegółowe opisują składowe prowadzące do tego efektu (np. poprawa chwytu, wydłużenie koncentracji, nauka sekwencji czynności). Jeśli odpowiedź brzmi jak "narzędzie", zwykle jest celem szczegółowym.
Nie. Celem jest maksymalnie możliwa samodzielność i udział w życiu, adekwatne do możliwości osoby. Dla części osób sukcesem jest wykonywanie fragmentu czynności, korzystanie z podpowiedzi lub sprzętu pomocniczego, a także stabilna rutyna i mniejsza zależność od opiekuna.
Ucz się schematu: diagnoza funkcjonalna → ADL/IADL → cele główne → cele szczegółowe → metody i środki. Trenuj rozpoznawanie, czy odpowiedź opisuje funkcję życiową (często poprawna), czy tylko technikę/aktywność (często dystraktor). Rób własne przykłady celów SMART dla ADL.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe opcje to cele cząstkowe lub aktywności, które mogą wspierać terapię, ale nie są celem nadrzędnym.

Źródła:

  • World Health Organization (WHO): International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF), 2001 (model funkcjonowania i partycypacji) - https://iris.who.int/handle/10665/42407 (dostęp: 2026-02-27)
  • American Occupational Therapy Association (AOTA): Occupational Therapy Practice Framework: Domain and Process (4th ed.), American Journal of Occupational Therapy, 2020 - https://research.aota.org/ajot/article/74/Supplement_2/7412410010p1/6694/Occupational-Therapy-Practice-Framework-Domain (dostęp: 2026-02-27)
  • World Federation of Occupational Therapists (WFOT): Definitions of Occupational Therapy - https://wfot.org/about/about-occupational-therapy (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne o ADL/IADL w terapii zajęciowej (skrypty szkół medycznych)
  • Dokumenty i opracowania o modelu funkcjonowania wg ICF (WHO) w planowaniu wsparcia
  • Standardy/ramy praktyki terapii zajęciowej opisujące cele funkcjonalne i partycypację

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego