W maszynie prądu stałego prąd płynący w uzwojeniu twornika wytwarza własne pole magnetyczne. To pole nakłada się na pole wzbudzenia i powoduje tzw. oddziaływanie twornika (reakcję twornika), czyli zniekształcenie oraz częściowe osłabienie/zmianę rozkładu strumienia w szczelinie powietrznej, szczególnie w obszarze pod biegunami głównymi.
Uzwojenie kompensacyjne umieszcza się w nabiegunnikach (części biegunów głównych) i łączy tak, aby wytworzone przez nie pole magnetyczne przeciwdziałało polu twornika właśnie w strefie biegunów głównych. Jego głównym celem jest więc likwidowanie (kompensowanie) oddziaływania twornika w strefie biegunów głównych. W praktyce ogranicza to zniekształcenia pola, stabilizuje charakterystykę maszyny pod obciążeniem i zmniejsza ryzyko pogorszenia komutacji.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "wytworzenie zmiennego pola magnetycznego" – w stanie ustalonym maszyna prądu stałego pracuje z polem w przybliżeniu stałym (wzbudzenie DC). Zmienność pola nie jest celem uzwojenia kompensacyjnego; ono ma wytworzyć pole przeciwdziałające reakcji twornika.
- "likwidowanie oddziaływania twornika w strefie neutralnej" – kompensacja w strefie neutralnej kojarzy się bardziej z poprawą komutacji, ale klasycznie służą temu inne rozwiązania (np. uzwojenia/bieguny komutacyjne). Uzwojenie kompensacyjne działa przede wszystkim pod biegunami głównymi, gdzie reakcja twornika najsilniej zniekształca pole.
- "wytworzenie stałego pola magnetycznego" – stałe pole główne wytwarza uzwojenie wzbudzenia (bieguny główne). Uzwojenie kompensacyjne nie jest podstawowym źródłem pola roboczego; ma korygować wpływ twornika.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedzi pojawiają się słowa "kompensacyjne" i "oddziaływanie twornika", szukaj opisu dotyczącego biegunów głównych i zniekształcenia pola w szczelinie, a nie samego "tworzenia pola".
