KWALIFIKACJA HGT11 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 37.
Gość zamówił obiad na kwotę 70,00 zł, za który uzyskał 15% rabatu. Ile otrzyma reszty, płacąc za usługę banknotem o nominale 200 zł?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rabat 15% od 70,00 zł to 70,00 × 0,15 = 10,50 zł, więc kwota do zapłaty wynosi 70,00 − 10,50 = 59,50 zł. Reszta z 200 zł to 200,00 − 59,50 = 140,50 zł. Kluczowa jest kolejność: najpierw obniżka, potem reszta.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba obliczyć, ile gość zapłaci po rabacie, a następnie ile reszty należy mu wydać z banknotu 200 zł. To typowy rachunek spotykany w gastronomii przy rozliczeniu gotówkowym.

1) Obliczenie wartości rabatu
Rabat wynosi 15% od kwoty 70,00 zł, czyli liczymy 15% z 70,00 zł:
70,00 × 15% = 70,00 × 0,15 = 10,50 złOtrzymujemy, że obniżka ceny wynosi 10,50 zł.

2) Kwota do zapłaty po rabacie
Od ceny wyjściowej odejmujemy wartość rabatu:
70,00 − 10,50 = 59,50 złPo rabacie gość powinien zapłacić 59,50 zł.

3) Obliczenie reszty z 200 zł
Reszta to różnica między kwotą wręczoną a kwotą należną:
200,00 − 59,50 = 140,50 złDlatego poprawna odpowiedź to 140,50 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 130,00 zł – taki wynik może powstać po pominięciu etapu rabatu lub po błędnym odjęciu niewłaściwej kwoty od 200 zł (np. potraktowaniu rabatu jako stałej kwoty lub wykonaniu działań "na skróty").
  • 119,50 zł – to typowy skutek pomylenia procentu z wartością w złotych albo obliczenia reszty od kwoty po rabacie w nieprawidłowy sposób (np. błędne wyznaczenie kwoty do zapłaty).
  • 170,00 zł – taki wynik może wynikać z odjęcia od 200 zł samego rabatu (10,50 zł) lub z innego błędu interpretacji, w którym rabat traktuje się jako kwotę do zapłaty.

Wskazówka egzaminacyjna: przy rabatach procentowych zawsze wykonuj dwa kroki: (1) policz rabat w złotych, (2) odejmij rabat od ceny, dopiero potem licz resztę. Pracuj na groszach (dwa miejsca po przecinku), aby uniknąć pomyłek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Policz procent z liczby: 70 × 0,15. Otrzymasz 10,50 zł. To jest wartość obniżki. Dopiero potem obliczasz kwotę do zapłaty, odejmując rabat od ceny: 70,00 − 10,50.
Rabat 15% oznacza, że cena zostaje zmniejszona o 15% wartości początkowej. Klient płaci więc 85% ceny. W praktyce na rachunku najpierw wylicza się wartość rabatu w złotych, a potem kwotę "do zapłaty".
Są dwa równoważne sposoby:
1) policzyć rabat i odjąć: cena − (cena×rabat).
2) policzyć cenę po rabacie: cena × (1 − rabat). Dla 15% jest to cena × 0,85.
Najpierw ustal kwotę należną po rabacie, a potem odejmij ją od 200 zł: reszta = 200,00 − kwota do zapłaty. To ogranicza pomyłki, bo nie mieszasz w jednym kroku rabatu i wydawania reszty.
Bo 15% to nie 15 zł, tylko 15 na 100 części ceny. Kwota rabatu zależy od ceny: przy 70 zł rabat 15% to 10,50 zł, ale przy 100 zł byłoby to 15 zł. Zawsze przelicz procent na złote.
Tak. Jeśli rabat wynosi 15%, klient płaci 100% − 15% = 85%. Wtedy liczysz: 70,00 × 0,85 = 59,50 zł. To często najszybsza metoda, ale trzeba uważać na zamianę procentu na ułamek dziesiętny.
Najczęstsze to: pominięcie rabatu, pomylenie 15% z 15 zł, liczenie "w głowie" bez groszy (błędy o 0,50 zł), oraz odjęcie rabatu od banknotu zamiast od ceny. Pomaga zapisanie działań w dwóch krokach.
Gdy stosuje się promocje, rabaty stałego klienta, zniżki okolicznościowe, kupony lub programy lojalnościowe. Procenty pojawiają się też przy rozliczaniu napiwków liczonych jako % rachunku i przy kontroli poprawności rozliczeń.
Oceń rząd wielkości: po rabacie 15% z 70 zł zapłata będzie trochę mniej niż 70 zł, czyli ok. 60 zł. Reszta z 200 zł powinna być więc ok. 140 zł. Jeśli wychodzi np. 170 zł lub 120 zł, to sygnał do ponownego przeliczenia.
Zapisz krótko i czytelnie: rabat, potem do zapłaty, potem reszta. Używaj dwóch miejsc po przecinku, bo grosze są częścią wyniku. Taki schemat ułatwia ocenę i zmniejsza ryzyko pomyłki rachunkowej.
info

Około 72% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Źródła:

  • Khan Academy (PL) – "Procenty" (dział matematyka), https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percentages (dostęp: 2026-03-05)
  • Wikipedia (PL) – "Procent", opis definicji i zapisu procentowego, https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-03-05)
  • CK-12 Foundation – "Percent Applications" (podstawy obliczeń procentowych), https://www.ck12.org/book/ck-12-middle-school-math-concepts/section/2.12/ (dostęp: 2026-03-05)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki: procenty i obliczenia pieniężne
  • Ćwiczenia z rachunków kelnerskich (rabat, dopłata, reszta)
  • Zadania praktyczne z rozliczeń gotówkowych w gastronomii

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego