W górnych warstwach nasypów drogowych w strefie przemarzania kluczowe jest ograniczenie ryzyka wysadzin mrozowych. Zjawisko to nasila się w gruntach zawierających dużo frakcji drobnych (pyłowej i ilastej), ponieważ łatwiej utrzymują wodę i sprzyjają jej podciąganiu kapilarnemu. Gdy woda zamarza, tworzą się soczewki lodowe, które powodują podnoszenie i nierówności, a po odmarznięciu – rozluźnienie i spadek nośności.
Piaski grube i średnie to grunty niespoiste o korzystnym uziarnieniu: są relatywnie przepuszczalne, mają małą zawartość frakcji drobnej i zwykle nie wykazują istotnej podatności na wysadziny. Dlatego mogą być stosowane w górnych warstwach nasypu w strefie przemarzania bez konieczności wykonywania dodatkowych zabiegów ulepszających (np. stabilizacji spoiwami czy wymiany na materiał lepszej jakości).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Iły piaszczyste i pylaste – obecność iłów oznacza znaczną spoistość i dużą ilość frakcji bardzo drobnej, co zwiększa zatrzymywanie wody i podatność na skutki przemarzania.
- Piaski pylaste i ilaste – mimo że zawierają "piasek", domieszka pyłu/ iłu pogarsza właściwości mrozowe; takie grunty częściej klasyfikuje się jako problematyczne w strefie przemarzania.
- Pyły piaszczyste i iły – pyły oraz iły należą do gruntów drobnoziarnistych, które są szczególnie wrażliwe na działanie mrozu i wymagają ulepszania lub eliminacji z warstw w strefie przemarzania.
W praktyce budowy dróg operator powinien rozumieć, że "bez zabiegów ulepszających" najczęściej oznacza dobór materiału już na etapie wbudowania (właściwy urobek, separacja i odkład), a nie późniejsze ratowanie parametrów stabilizacją.
