W układzie rodzajowym kosztów klasyfikuje się koszty według ich rodzaju ekonomicznego, czyli odpowiada się na pytanie: jakiego typu zasoby zostały zużyte lub jakie świadczenia obce zakupiono. Dlatego do tego układu zalicza się m.in. takie grupy jak: wynagrodzenia, podatki i opłaty oraz zużycie materiałów i energii. Są to typowe przykłady kosztów "według rodzaju", niezależne od tego, w jakim dziale firmy powstały.
Odpowiedzi zawierające sformułowania typu koszty sprzedaży, koszty zakupu czy koszty ogólnego zarządu nie dotyczą układu rodzajowego, tylko układu funkcjonalnego (kalkulacyjnego). Taki podział odpowiada na pytanie: czemu te koszty służą lub w jakiej funkcji przedsiębiorstwa powstały (sprzedaż, administracja, zaopatrzenie). To inna perspektywa klasyfikacji.
- "Koszty sprzedaży, koszty zakupu…" – to ujęcie funkcjonalne, a nie rodzajowe.
- "Koszty ogólnego zarządu…" – również wskazuje funkcję (administrację), nie rodzaj kosztu.
- "Amortyzacja…" sama w sobie jest kosztem rodzajowym, ale dodanie kosztów zakupu i sprzedaży miesza dwa układy, więc cała propozycja nie pasuje do pytania.
Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w odpowiedzi pojawiają się nazwy działów/funkcji (sprzedaż, zarząd, zakup), to najczęściej nie jest to układ rodzajowy. Układ rodzajowy opisuje kategorie typu: materiały, energia, płace, podatki, amortyzacja, usługi.
