KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 27.
Wynagrodzenia brutto pracowników zatrudnionych w cegielni bezpośrednio przy produkcji cegieł należy zaksięgować w układzie kalkulacyjnym na koncie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wynagrodzenia brutto pracowników zatrudnionych bezpośrednio przy produkcji są kosztem bezpośrednim wytworzenia.
W układzie kalkulacyjnym ujmuje się je w kosztach działalności podstawowej (kosztach wytwarzania), a nie w kosztach wydziałowych (pośrednich) ani w kosztach sprzedaży.

Pełne wyjaśnienie:

Wynagrodzenia brutto pracowników zatrudnionych bezpośrednio przy produkcji (np. przy formowaniu, wypalaniu i sortowaniu cegieł) stanowią typową robociznę bezpośrednią. Taki koszt można przypisać wprost do wytwarzanego produktu lub zlecenia produkcyjnego, dlatego w ewidencji kosztów w układzie kalkulacyjnym ujmuje się go jako element kosztów działalności podstawowej (kosztów wytwarzania).

Odpowiedź "Koszty działalności podstawowej" jest poprawna, ponieważ obejmuje koszty bezpośrednio związane z procesem wytwarzania wyrobów. W przedsiębiorstwie produkcyjnym to właśnie tam trafiają koszty materiałów bezpośrednich i płac bezpośrednich, które budują koszt wytworzenia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Koszty wydziałowe" dotyczą kosztów pośrednich produkcji (utrzymanie wydziału, nadzór, amortyzacja maszyn, energia ogólna wydziału). Są związane z produkcją, ale nie dają się przypisać bezpośrednio do konkretnej partii cegieł.
  • "Koszty handlowe" odnoszą się do sprzedaży i dystrybucji (np. marketing, magazyn wyrobów gotowych, koszty działu sprzedaży). Nie opisują etapu wytwarzania.
  • "Koszt własny sprzedanych wyrobów" jest kategorią związaną z momentem sprzedaży (przeniesienie kosztu wyrobów z zapasów do wyniku). Płace produkcyjne są ponoszone na etapie produkcji i wcześniej składają się na koszt wytworzenia, a nie na koszt sprzedaży.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rozstrzygaj najpierw, czy koszt jest bezpośredni (da się przypisać do produktu) czy pośredni (wymaga rozliczenia kluczem). Płace pracowników "na linii" to najczęściej koszty bezpośrednie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszty działalności podstawowej to koszty bezpośrednio związane z podstawową działalnością jednostki, np. wytwarzaniem wyrobów. W przedsiębiorstwie produkcyjnym obejmują zwykle materiały bezpośrednie i robociznę bezpośrednią, które budują koszt wytworzenia produktu.
Robocizna bezpośrednia to wynagrodzenia pracowników wykonujących czynności, które można przypisać do konkretnego produktu lub partii produkcji. Przykład: praca przy formowaniu i wypalaniu cegieł. Jeśli da się wskazać, że dana praca "wchodzi w wyrób", to zwykle jest bezpośrednia.
Koszty wydziałowe to koszty pośrednie funkcjonowania wydziału produkcyjnego (np. utrzymanie hali, amortyzacja maszyn, nadzór), których nie da się przypisać bezpośrednio do konkretnego wyrobu bez klucza rozliczeniowego. Płace pracowników "przy produkcji" są zwykle możliwe do przypisania bezpośrednio.
Do kosztów wydziałowych zalicza się typowo koszty utrzymania i organizacji produkcji: amortyzację maszyn, energię ogólną wydziału, naprawy, utrzymanie hali, wynagrodzenia mistrzów i brygadzistów (jeśli nie są liczone na sztukę wyrobu), materiały pomocnicze zużywane ogólnie w wydziale.
Koszt własny sprzedanych wyrobów ujmuje się w momencie sprzedaży, gdy wyroby gotowe "opuszczają" zapas i ich koszt wytworzenia wpływa na wynik finansowy. To etap późniejszy niż produkcja. Same wynagrodzenia produkcyjne najpierw budują koszt wytworzenia, a dopiero potem mogą trafić do kosztu sprzedaży.
Koszty handlowe (sprzedaży) to koszty związane z pozyskaniem zamówień i sprzedażą wyrobów: działania marketingowe, utrzymanie działu sprzedaży, prowizje, koszty dystrybucji i obsługi klienta. Nie obejmują kosztów wytwarzania, takich jak płace pracowników bezpośrednio produkcyjnych.
Najpierw zadaj sobie pytanie: czy koszt da się przypisać do konkretnego produktu (np. partii cegieł) bez dodatkowych przeliczeń? Jeśli tak, to jest bezpośredni (np. płace pracowników przy produkcji). Jeśli wymaga rozliczenia kluczem (np. metraż, roboczogodziny), to jest pośredni (wydziałowy).
Najczęściej wynagrodzenie brygadzisty traktuje się jako koszt pośredni (wydziałowy), bo dotyczy organizacji i nadzoru, a nie wytworzenia jednej konkretnej sztuki wyrobu. Jednak ostateczna klasyfikacja zależy od przyjętych zasad rachunku kosztów i tego, czy da się je rzetelnie przypisać bezpośrednio do zleceń.
W układzie kalkulacyjnym płace bezpośrednie ujmuje się w kosztach działalności podstawowej, ponieważ są elementem kosztu wytworzenia produktu. Na egzaminie kluczowe jest rozpoznanie, że chodzi o koszt bezpośredni produkcji, a nie o koszt pośredni wydziału ani o koszt sprzedaży.
Częsty błąd to automatyczne wrzucanie wszystkich kosztów "okołoprodukcyjnych" do kosztów wydziałowych. Drugi błąd to mylenie etapu wytwarzania z etapem sprzedaży (koszt własny sprzedaży). Pomaga prosta reguła: płace na stanowisku produkcyjnym to zwykle koszt bezpośredni działalności podstawowej.
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • International Accounting Standards Board (IASB), IAS 2 "Inventories" (zapasy) — zasady ustalania kosztu zapasów i elementów kosztu wytworzenia: https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ias-2-inventories/ (dostęp 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw rachunku kosztów (układ rodzajowy i kalkulacyjny)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji EKA.7 dotyczące ewidencji kosztów i kalkulacji
  • Przykładowe zakładowe plany kont przedsiębiorstwa produkcyjnego (z opisem kont zespołu 5)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego