Higiena rąk jest jednym z najważniejszych działań zapobiegających zakażeniom związanym z opieką. W praktyce oznacza to wykonywanie procedury zarówno przed, jak i po czynnościach pielęgnacyjnych.
Dlaczego "przed"?
Przed kontaktem z pacjentem lub przed rozpoczęciem czynności (np. toaleta, karmienie, zmiana opatrunku, pomoc w przemieszczaniu) ręce mogą być skolonizowane drobnoustrojami z otoczenia. Wykonanie higieny rąk przed działaniem zmniejsza ryzyko przeniesienia ich na pacjenta, szczególnie gdy dotykane są miejsca wrażliwe lub czyste obszary.
Dlaczego "po"?
W trakcie opieki ręce (a także rękawice) mogą ulec skażeniu florą pacjenta lub materiałem potencjalnie zakaźnym. Wykonanie higieny rąk po zakończeniu czynności ogranicza ryzyko przeniesienia drobnoustrojów na inne osoby, powierzchnie, sprzęt lub kolejnego pacjenta.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Stwierdzenie, że higienę rąk wykonuje się jedynie po czynnościach, pomija kluczowy etap ochrony pacjenta przed drobnoustrojami obecnymi na rękach opiekuna przed kontaktem.
- Ograniczenie higieny rąk tylko do zabiegów na sali operacyjnej jest błędnym zawężeniem. Ryzyko transmisji występuje w każdej opiece (oddział, gabinet, DPS, opieka domowa), nie wyłącznie na bloku.
- Wykonywanie higieny rąk tylko przed założeniem jałowych rękawiczek ignoruje fakt, że rękawice nie zastępują higieny rąk i że konieczna jest również higiena po ich zdjęciu oraz w wielu innych momentach opieki.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się sformułowania "tylko/jedynie", często są one zbyt ograniczające. W higienie rąk standardem jest logika "przed i po" w powiązaniu z momentami kontaktu z pacjentem i jego otoczeniem.
