KWALIFIKACJA OGR1 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 37.
Historyczny piktogram (system przed 2015 r.) przedstawiony na rysunku oznaczał, że produkt był
Ilustracja przedstawia czarno-biały znak graficzny.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Symbol "Xi" (krzyż św. Andrzeja) pochodzi ze starego systemu oznakowania substancji chemicznych sprzed CLP.
Oznaczał on produkt drażniący, a nie żrący, toksyczny ani szkodliwy. Po wprowadzeniu CLP stosuje się rombowe piktogramy GHS, m.in. wykrzyknik (GHS07).

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy historycznego oznakowania zagrożeń chemicznych, stosowanego w Europie przed pełnym przejściem na system CLP/GHS. W tym starszym systemie używano m.in. literowych symboli, a oznaczenie "Xi" (z krzyżem św. Andrzeja) wskazywało, że substancja lub mieszanina była drażniąca.

Odpowiedź "drażniący" jest więc właściwa, ponieważ dokładnie odpowiada znaczeniu symbolu "Xi" w dawnym systemie. W praktyce odnosiło się to do preparatów mogących wywoływać podrażnienie skóry, oczu lub dróg oddechowych, co wymagało zachowania ostrożności (np. unikania kontaktu z oczami, stosowania rękawic).

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, bo odpowiadają innym kategoriom zagrożeń i innym oznaczeniom:

  • "żrący" dotyczy substancji powodujących oparzenia chemiczne i silne uszkodzenia tkanek; w systemie CLP odpowiada temu piktogram z probówkami wylewającymi ciecz na dłoń i metal (GHS05), a nie znak z "Xi".
  • "szkodliwy" w starym systemie był kojarzony z innym oznaczeniem (np. "Xn") i nie jest równoważny z "drażniący".
  • "toksyczny" odnosi się do silniejszych zagrożeń dla zdrowia; w CLP typowo kojarzy się z piktogramem czaszki i piszczeli (GHS06), a nie z krzyżem św. Andrzeja.

Warto zapamiętać także kontekst aktualnych przepisów: obecnie na produktach w obrocie w UE stosuje się oznakowanie CLP/GHS z piktogramami w czerwonych rombach. Dlatego podczas pracy (także w pracowni florystycznej, gdzie używa się środków czystości i preparatów) należy umieć rozpoznać zarówno piktogramy CLP, jak i rozumieć, że stare symbole mogą pojawić się jedynie na materiałach archiwalnych lub starych opakowaniach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Xi" to historyczne oznaczenie z dawnego systemu klasyfikacji, używane przed pełnym wdrożeniem CLP/GHS. Wskazywało, że produkt jest drażniący, czyli może powodować podrażnienie skóry lub oczu i wymaga ostrożnego stosowania.
Symbole "Xi" i "Xn" pochodzą ze starszych przepisów. W UE zostały zastąpione przez system CLP/GHS, który ujednolicił oznakowanie na świecie i wprowadził rombowe piktogramy z czerwoną obwódką. Dzięki temu etykiety są bardziej spójne i czytelne.
Najczęściej jest to piktogram GHS07: czarny wykrzyknik na białym tle w rombie z czerwoną obwódką. Może oznaczać m.in. działanie drażniące na skórę lub oczy, uczulanie skóry albo toksyczność ostrą w niższej kategorii.
"Drażniący" zwykle powoduje podrażnienie (zaczerwienienie, pieczenie), natomiast "żrący" może powodować oparzenia chemiczne i trwałe uszkodzenia tkanek. W CLP "żrący" ma piktogram z probówkami (GHS05), a "drażniący" często wykrzyknik (GHS07).
Tak. W kwiaciarni i pracowni florystycznej używa się m.in. środków czystości, dezynfekcji, preparatów do konserwacji i czasem produktów ogrodniczych. Wiele z nich ma oznakowanie CLP (piktogram, hasło ostrzegawcze, zwroty H i P), które pomaga dobrać bezpieczny sposób pracy.
Najczęstsze błędy to mylenie wykrzyknika (GHS07) z "mocniejszym" zagrożeniem oraz utożsamianie każdego ostrzeżenia z toksycznością. Często też miesza się stare symbole (np. "Xi") z nowymi rombami CLP. Pomaga nauka piktogramów parami: drażniący vs żrący vs toksyczny.
Poza piktogramem ważne są: hasło ostrzegawcze (np. "Uwaga"), zwroty H (rodzaj zagrożenia) i zwroty P (środki ostrożności). Te elementy mówią, jak używać produktu, jakich kontaktów unikać i jak reagować w razie wypadku.
Szczególna ostrożność jest potrzebna przy pracy w słabo wentylowanych pomieszczeniach, przy rozpylaniu, czyszczeniu na mokro oraz gdy istnieje ryzyko kontaktu z oczami. W praktyce warto stosować rękawice, unikać dotykania twarzy i myć ręce po zakończeniu pracy.
Tak, w zapasach mogą trafiać się produkty ze starymi etykietami. Nie oznacza to automatycznie, że wolno je ignorować, ale trzeba zachować czujność: sprawdzić kartę charakterystyki, daty i aktualne zalecenia. W szkoleniach BHP warto znać zarówno symbole historyczne, jak i CLP.
Ucz się rozpoznawać piktogramy po kształcie i symbolu, nie po skojarzeniu "to na pewno toksyczne". Najlepiej zrobić fiszki: GHS05 (żrący), GHS06 (toksyczny), GHS07 (drażniący) oraz zapamiętać, że "Xi" to historycznie "drażniący".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że symbol "Xi" (krzyż św. Andrzeja) pochodzi ze starego systemu oznakowania substancji chemicznych sprzed CLP.Oznaczał on produkt drażniący, a nie żrący, toksyczny ani szkodliwy.

Źródła:

  • EUR-Lex: Regulation (EC) No 1272/2008 on classification, labelling and packaging of substances and mixtures (CLP) - https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2008/1272/oj (accessed 2026-04-02)
  • ECHA (European Chemicals Agency): CLP hazard pictograms - https://echa.europa.eu/hazard-pictograms (accessed 2026-04-02)

Materiały:

  • Tekst jednolity Rozporządzenia (WE) nr 1272/2008 (CLP) w EUR-Lex (załączniki o oznakowaniu)
  • Materiały ECHA o piktogramach i elementach etykiety CLP
  • Instrukcje BHP i karty charakterystyki (SDS) dla chemikaliów używanych w kwiaciarni/pracowni

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego