KWALIFIKACJA EKA7 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 16.
Hurtowania zakupiła na podstawie faktury towary od dostawcy OMEGA sp. z o.o. Do końca okresu sprawozdawczego nie otrzymano towarów od dostawcy OMEGA sp. z o.o. Konto Rozliczenie zakupu towarów wykazuje saldo
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Saldo debetowe konta "Rozliczenie zakupu towarów" występuje, gdy jednostka ma fakturę i ujęła wartość zakupu, ale do dnia bilansowego nie otrzymała towarów. Takie saldo oznacza "towary w drodze". Saldo kredytowe dotyczy zwykle dostaw niefakturowanych. W ewidencji rozlicza się je na koniec okresu.

Pełne wyjaśnienie:

Konto "Rozliczenie zakupu towarów" służy do czasowego ujęcia rozbieżności pomiędzy dokumentem zakupu (fakturą) a fizycznym przyjęciem towaru. Na przełomie okresu sprawozdawczego bardzo często występują sytuacje, w których jedna z tych części jest już znana, a druga jeszcze nie.

Jeżeli otrzymano fakturę (czyli wartość zakupu jest znana i została ujęta w księgach), ale towar nie wpłynął do końca okresu, to jednostka ma ekonomicznie "zakup", który nie stał się jeszcze zapasem w magazynie. W takiej sytuacji na koncie rozliczeniowym powstaje saldo debetowe, które interpretuje się jako towary w drodze (towary będą dostarczone w następnym okresie, ale dotyczą już udokumentowanego zakupu).

Odwrotna sytuacja to dostawy niefakturowane: towar został już przyjęty (zapas istnieje), ale brak jest faktury, więc nie ma jeszcze dokumentu potwierdzającego ostateczną wartość zakupu. Taki przypadek typowo daje saldo kredytowe na koncie rozliczenia zakupu, ponieważ towar "jest", ale rozliczenie z tytułu faktury nie zostało jeszcze ujęte.

Dlatego odpowiedź "debetowe, oznaczające towary w drodze" jest spójna z warunkiem: faktura jest, towaru brak do końca okresu. Pozostałe warianty są niepoprawne, bo łączą niezgodnie znaczenie salda z opisem sytuacji: "kredytowe, oznaczające dostawy niefakturowane" pasowałoby raczej do towaru otrzymanego bez faktury, a odpowiedzi mieszające saldo i opis ("kredytowe, oznaczające towary w drodze" oraz "debetowe, oznaczające dostawy niefakturowane") odwracają typową logikę rozliczenia zakupu na koniec okresu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Towary w drodze" to towary zakupione, które na dzień bilansowy nie zostały jeszcze fizycznie dostarczone lub przyjęte do magazynu, ale ich zakup został już udokumentowany (np. fakturą). W księgach ujmuje się je przejściowo na kontach rozliczenia zakupu.
Dostawy niefakturowane powstają, gdy towar został już dostarczony i przyjęty (zapas istnieje), ale do końca okresu nie otrzymano faktury od dostawcy. Księgowość musi wtedy ująć zapas i jednocześnie rozliczyć brak dokumentu zakupu w sposób przejściowy.
Saldo debetowe na koncie rozliczenia zakupu pojawia się, gdy w księgach ujęto wartość zakupu (np. na podstawie faktury), ale nie nastąpiło jeszcze przyjęcie towaru. Oznacza to, że jednostka rozlicza zakup "w toku", czyli towary są w drodze.
Saldo kredytowe jest typowe dla sytuacji, gdy towar został już przyjęty, ale brak jest faktury. Wtedy istnieje zapas, natomiast wartość zakupu nie jest jeszcze rozliczona dokumentem od dostawcy. Taką rozbieżność ujmuje się przejściowo jako dostawy niefakturowane.
Kluczowe jest pytanie: czego brakuje na koniec okresu? Jeśli jest faktura, a nie ma towaru – to "towary w drodze". Jeśli jest towar, a nie ma faktury – to "dostawy niefakturowane". Ta jedna różnica zwykle rozstrzyga zadanie.
W praktyce o przyjęciu towaru świadczą dokumenty magazynowe i logistyczne (np. dokument przyjęcia, dowód dostawy, potwierdzenie odbioru). W zadaniach egzaminacyjnych informacja "otrzymano towar" lub "przyjęto do magazynu" jest sygnałem, że zapas już istnieje.
Saldo konta rozliczenia zakupu rozlicza się w momencie, gdy zniknie rozbieżność: dotrą towary (dla "towarów w drodze") albo dotrze faktura (dla "dostaw niefakturowanych"). Celem jest doprowadzenie do sytuacji, w której zapas i dokumenty zakupu są ujęte spójnie.
W zależności od przyjętych zasad ewidencji i momentu przejścia ryzyka, towary w drodze mogą wymagać ujęcia w odpowiednich pozycjach rozliczeniowych, aby zachować rzetelność sprawozdania. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle wskazuje się je jako saldo debetowe konta rozliczenia zakupu.
Najczęstsze są: automatyczne kojarzenie debetu z kosztem i kredytu z przychodem (co nie działa na kontach rozliczeniowych), pomijanie warunku "do końca okresu", oraz mylenie tego, czy brak dotyczy towaru czy faktury. Pomaga zawsze wypisanie: "mam fakturę?/mam towar?".
Ćwicz krótkie scenariusze przełomu okresu: (1) faktura bez towaru, (2) towar bez faktury, (3) oba dokumenty w tym samym okresie. Dla każdego scenariusza naucz się, co oznacza saldo konta rozliczenia i jaką nazwę ma sytuacja ("towary w drodze" lub "dostawy niefakturowane").
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Saldo debetowe konta "Rozliczenie zakupu towarów" występuje, gdy jednostka ma fakturę i ujęła wartość zakupu, ale do dnia bilansowego nie otrzymała towarów."

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw rachunkowości finansowej (dział: ewidencja zakupu i rozliczenie zakupu)
  • Zakładowy plan kont i opis zasad funkcjonowania kont zespołu 3
  • Zadania z przełomu okresu: towary w drodze i dostawy niefakturowane (arkusze ćwiczeń)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego