KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 19.
Hurtownia zakupiła na podstawie faktury towary od dostawcy. Do końca okresu sprawozdawczego towarów od dostawcy nie otrzymano. Konto Rozliczenie zakupu towarów wykazuje saldo
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jeżeli faktura za towary została ujęta, ale do końca okresu towary nie dotarły, to na koncie "Rozliczenie zakupu towarów" wykazuje się składnik po stronie Wn.
Saldo debetowe oznacza "towary w drodze" – zakup jest rozliczony dokumentem, lecz brak jeszcze przyjęcia do magazynu.

Pełne wyjaśnienie:

Opisane zdarzenie to typowa różnica czasowa między ujęciem faktury a fizycznym otrzymaniem (przyjęciem) towarów. Skoro hurtownia zaksięgowała fakturę, to zakup jest już udokumentowany i "zainicjowany" w księgach. Jednak ponieważ do końca okresu sprawozdawczego towarów nie otrzymano, nie można ich jeszcze wykazać jako przyjętych do magazynu na koncie zapasów.

W takim przypadku stosuje się konto rozliczeniowe, które pokazuje, że jednostka ma prawo do towarów (zakup został potwierdzony fakturą), ale towary są jeszcze w tranzycie. Dlatego konto "Rozliczenie zakupu towarów" wykazuje saldo debetowe, interpretowane jako "towary w drodze" – czyli wartość towarów zafakturowanych, a jeszcze nieotrzymanych.

Odpowiedzi ze wskazaniem salda kredytowego są nieadekwatne do tej sytuacji, ponieważ saldo po stronie Ma wiąże się z innym układem rozliczeń (np. gdy występuje brak faktury przy dostawie, a nie brak dostawy przy fakturze). Również sformułowanie "dostawy niefakturowane" nie pasuje do treści, bo w zadaniu wyraźnie podano, że zakup nastąpił na podstawie faktury – czyli faktura istnieje, a problem dotyczy braku dostawy do końca okresu. Właściwe rozpoznanie polega na tym, by nie kierować się samym słowem "faktura", lecz warunkiem kluczowym: towarów nie otrzymano. To właśnie ten warunek powoduje ujęcie "towarów w drodze" i debetowe saldo konta rozliczeniowego.

W praktyce księgowej takie saldo jest istotne przy zamknięciu miesiąca/roku: pomaga uzgodnić, które faktury dotyczą towarów jeszcze nieprzyjętych, oraz wspiera kontrolę kompletności dostaw i prawidłowe wykazanie zapasów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Towary w drodze" to towary już zakupione (np. ujęte na podstawie faktury), ale jeszcze nieprzyjęte do magazynu na koniec okresu. Wskazują na rozbieżność czasową między dokumentem zakupu a fizyczną dostawą. W praktyce ujmuje się je na koncie rozliczeniowym zakupu.
Saldo debetowe pojawia się, gdy jednostka ma ujęty zakup, ale nie ma jeszcze towaru w magazynie. To saldo odzwierciedla wartość towarów, które "należą się" jednostce, lecz są w trakcie dostawy. Jest to typowe przy zamknięciu okresu, gdy część dostaw nie dotarła.
Kluczowy jest element, którego brakuje na koniec okresu. "Towary w drodze" oznaczają: jest faktura/zakup ujęty, brakuje fizycznej dostawy. "Dostawy niefakturowane" oznaczają: towar dotarł (jest dostawa), ale brakuje faktury od dostawcy. To dwa różne przypadki rozliczeń.
Najczęściej pod koniec miesiąca, kwartału lub roku, gdy część zakupów jest już zafakturowana, ale transport lub kompletacja dostawy się opóźnia. Wtedy księgowość musi wykazać rozliczenia w sposób rzetelny, aby nie zniekształcić stanu zapasów i wyniku okresu.
Przydatne są: faktura zakupu, potwierdzenie wysyłki, specyfikacja/awizo dostawy, list przewozowy, korespondencja z dostawcą lub przewoźnikiem. Dzięki nim można ustalić, czy towar został już wysłany i dlaczego nie dotarł do końca okresu, co ułatwia uzgodnienia i kontrolę.
Nie zawsze, ale wymaga analizy, bo może wskazywać na inną sytuację rozliczeniową niż "towary w drodze". Jeśli towar jest przyjęty, a brak faktury, mogą wystąpić rozliczenia o charakterze "dostaw niefakturowanych". W zadaniach egzaminacyjnych decydują konkretne warunki opisane w treści.
Najczęściej myli się przypadek "jest faktura, nie ma towaru" z przypadkiem "jest towar, nie ma faktury". Uczniowie też automatycznie łączą zakup z saldem kredytowym (zobowiązaniem), pomijając, że pytanie dotyczy salda konta rozliczeniowego, a nie rozrachunków z dostawcą.
Saldo debetowe oznacza, że na koncie przeważają zapisy po stronie Wn i jednostka wykazuje pewien "stan" do rozliczenia. W przypadku rozliczenia zakupu może to być wartość towarów, które są już ujęte w zakupach, ale nie zostały jeszcze przyjęte do magazynu. To informacja o nierozliczonym etapie procesu.
To zdanie przesądza, że problemem nie jest brak faktury, tylko brak dostawy na koniec okresu. Bez tego warunku można by rozważać inne rozliczenia. Na egzaminie zawsze należy wskazać, czy na koniec okresu istnieje faktura i czy istnieje dostawa – to prowadzi do właściwej interpretacji salda konta.
Warto ćwiczyć na krótkich scenariuszach: (1) faktura i dostawa w tym samym okresie, (2) faktura bez dostawy, (3) dostawa bez faktury. Do każdego scenariusza dopasuj, jakie konto pokazuje "stan" na koniec okresu oraz czy będzie to saldo Wn czy Ma. Takie mapowanie ogranicza pomyłki na teście.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw rachunkowości finansowej (dział: ewidencja zapasów i zakupu towarów)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji EKA.7 dotyczące kont rozliczeniowych
  • Przykładowy zakładowy plan kont (opisy kont: rozliczenie zakupu, towary, rozrachunki z dostawcami)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego