KWALIFIKACJA MED9 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 1.
Iecoris aselli oleum otrzymywany jest zgodnie z FP X
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Iecoris aselli oleum to tradycyjna nazwa oleju z wątroby dorsza (tran). Człon iecor oznacza wątrobę, a asellus odnosi się do dorsza w nazewnictwie farmaceutycznym. Dlatego poprawna jest odpowiedź: z wątroby dorsza, a nie z tłuszczu czy tkanki podskórnej innych zwierząt.

Pełne wyjaśnienie:

Iecoris aselli oleum jest nazwą łacińską spotykaną w tradycyjnym nazewnictwie farmaceutycznym i odnosi się do oleju otrzymywanego z wątroby dorsza, czyli potocznie tranu.

Klucz do rozwiązania polega na analizie członów nazwy:

  • oleum – oznacza olej, czyli frakcję tłuszczową (produkt oleisty),
  • iecor (iecoris) – oznacza wątrobę, a więc wskazuje narząd, z którego pozyskuje się olej,
  • asellus (aselli) – w tym kontekście odnosi się do dorsza (ryby wykorzystywanej do pozyskiwania tranu).

Stąd poprawna odpowiedź brzmi: z wątroby dorsza.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "z wątroby rekina" – rekiny są źródłem olejów (np. z wątroby rekina), ale to inny surowiec i inna nazwa; w tej nazwie kluczowy jest człon aselli, a nie ogólne skojarzenie "olej z wątroby ryby".
  • "z tłuszczu wieloryba" – tłuszcz wielorybi (tran wielorybi) to historycznie opisywany materiał, jednak nie odpowiada nazwie Iecoris (wątroba). Odpowiedź pomija informację o narządzie pochodzenia.
  • "z tkanki podskórnej łososia" – oleje z łososia mogą występować jako oleje rybie, ale wskazanie tkanki podskórnej jest niezgodne z członem iecoris, który jednoznacznie ukierunkowuje na wątrobę.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o łacińskie nazwy surowców najpierw rozpoznaj człon określający narząd (np. iecor = wątroba), a dopiero potem gatunek/źródło. To ogranicza ryzyko wyboru odpowiedzi "na skojarzenie".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To łacińska nazwa tranu, czyli oleju uzyskiwanego z wątroby dorsza. W nazwie oleum oznacza olej, a iecor (iecoris) wskazuje wątrobę jako narząd pochodzenia surowca.
Szukaj członu iecor (w dopełniaczu: iecoris). Oznacza on "wątrobę". Jeśli pojawia się w nazwie surowca/produktu, zwykle wskazuje, że pozyskuje się go właśnie z wątroby, a nie z tkanki podskórnej czy tłuszczu.
W pytaniu decyduje konkretna nazwa Iecoris aselli oleum, tradycyjnie odnoszona do oleju z wątroby dorsza (tranu). Olej z wątroby rekina to inny surowiec i nie jest identyfikowany tą samą nazwą.
Nie zawsze. "Olej rybi" bywa pojęciem szerszym (różne oleje z ryb). "Tran" w ujęciu tradycyjnym to olej uzyskiwany z wątroby dorsza. W zadaniach z łaciny liczą się człony nazwy, które precyzują źródło.
Najważniejsze są dwa: iecoris (wątroby) i aselli (odniesienie do dorsza w tej tradycyjnej nazwie). Słowo oleum mówi tylko, że jest to produkt oleisty, ale nie wskazuje źródła.
Przydaje się m.in. podczas pracy z recepturą, weryfikacji opisów surowców w magazynie, czytania dokumentacji i etykiet oraz w rozmowie z personelem medycznym. Nazwy łacińskie pomagają jednoznacznie zidentyfikować pochodzenie surowca.
Brzmi wiarygodnie, bo historycznie istniały produkty określane jako trany zwierząt morskich. Jednak nazwa zawiera iecoris, czyli "wątroby", a "tłuszcz wieloryba" nie odpowiada temu wskazaniu narządu i nie pasuje do tej nazwy.
Najczęstsze to wybór "na skojarzenie" (np. rekin, łosoś) zamiast analizy członów nazwy, pomijanie dopełniacza (np. iecoris), oraz mylenie narządu pochodzenia z ogólnym "olejem rybim". Warto rozbijać nazwę na 2–3 części.
Nie. Oleum oznacza "olej" jako postać/rodzaj produktu, ale nie przesądza o tym, z jakiej tkanki pochodzi. O źródle mówią kolejne człony, np. iecoris (wątroby). Dlatego "tkanka podskórna" nie wynika z samego "oleum".
Najpierw wyłap iecoris = "wątroby", więc od razu odrzuć odpowiedzi o tkance podskórnej i "tłuszczu". Następnie skojarz aselli z dorszem w tej tradycyjnej nazwie. Zostaje: wątroba dorsza.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Iecoris aselli oleum to tradycyjna nazwa oleju z wątroby dorsza (tran)."

Źródła:

  • Wikipedia: "Tran" (informacja o pochodzeniu z wątroby dorsza) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Tran (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia: "Cod liver oil" (użycie nazwy łacińskiej "Oleum jecoris aselli" jako określenia tranu) – https://en.wikipedia.org/wiki/Cod_liver_oil (dostęp: 2026-02-18)
  • Wiktionary: "iecor" (znaczenie łacińskie: wątroba) – https://en.wiktionary.org/wiki/iecor (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Słownik łacińsko-polski terminologii farmaceutycznej (hasła dotyczące surowców i produktów)
  • Podręcznik z farmakognozji/farmacji stosowanej (dział: surowce pochodzenia zwierzęcego)
  • Materiał szkolny o nazwach łacińskich w aptece i typowych surowcach/tranach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego