KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 14.
Ile arkuszy B2 należy przygotować, aby wykonać 1 000 plakatów formatu A3 przy założeniu, że naddatek technologiczny wynosi 5%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Arkusz B2 (500×707 mm) mieści 2 plakaty A3 w orientacji 420×297 mm (500/420=1 i 707/297=2).
Dlatego potrzeba 1000/2 = 500 arkuszy bazowo. Naddatek technologiczny 5% to 500×0,05=25 arkuszy. Razem 500+25 = 525 arkuszy.

Pełne wyjaśnienie:

Najpierw trzeba ustalić, ile użytków A3 da się uzyskać z jednego arkusza B2. Wymiary formatów wg ISO 216 to w przybliżeniu: B2 = 500×707 mm, A3 = 297×420 mm. Kluczowe jest dobranie orientacji użytku tak, aby maksymalnie wykorzystać arkusz.

Jeśli przyjmiemy A3 w orientacji poziomej (420×297 mm), to w poprzek arkusza B2 zmieści się 1 użytek, bo 500/420 = 1 (drugi już się nie zmieści). Wzdłuż drugiego wymiaru arkusza zmieszczą się 2 użytki, bo 707/297 = 2. Łącznie daje to 2 plakaty A3 z 1 arkusza B2.

Krok obliczeniowy na nakład: 1000 plakatów / 2 plakaty na arkusz = 500 arkuszy jako zapotrzebowanie bazowe.

Następnie dolicza się naddatek technologiczny, czyli papier na straty produkcyjne (np. próby, odrzuty, uszkodzenia w obróbce). Przy 5%: 500 × 0,05 = 25 arkuszy. Suma: 500 + 25 = 525 arkuszy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "500 arkuszy" pomija naddatek technologiczny, czyli zakłada brak strat.
  • "1 000 arkuszy" wynika z błędnego założenia 1 plakat = 1 arkusz B2 (brak upożytków).
  • "1 050 arkuszy" to ten sam błąd 1:1, a następnie doliczenie 5% do 1000 arkuszy.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj dwa szybkie dzielenia wymiarów (większy arkusz / mniejszy format) w dwóch orientacjach i wybierz układ z większą liczbą użytków, a dopiero potem licz naddatek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podziel oba wymiary arkusza B2 przez wymiary A3 w wybranej orientacji i weź części całkowite. Dla A3 jako 420×297 mm: 500/420=1 oraz 707/297=2, więc łącznie 1×2=2 użytki na arkusz.
Bo przy ułożeniu A3 "poziomo" (420×297 mm) jeden użytek mieści się w szerokości 500 mm, a dwa w długości 707 mm. Inne ułożenie (297×420 mm) daje również maks. 2, ale nie zwiększa liczby użytków ponad 2.
Naddatek technologiczny to dodatkowa liczba arkuszy przygotowana na straty produkcyjne: próby, odrzuty jakościowe, uszkodzenia w transporcie i obróbce. Dzięki niemu po selekcji nadal uzyskasz wymagany nakład wyrobów gotowych.
Liczy się procent od liczby arkuszy bazowych: 500 × 0,05 = 25. Następnie dodaje się do zapotrzebowania: 500 + 25 = 525. W praktyce warto też pamiętać o zaokrągleniu w górę, gdy wynik nie jest całkowity.
W kalkulacji materiałowej najpierw ustala się liczbę arkuszy bazowych (nakład / liczba użytków na arkusz), a potem dolicza naddatek jako procent od tej liczby arkuszy. To odpowiada realnemu zakupowi i przygotowaniu papieru do druku.
Najczęstsze są: założenie 1 użytek na arkusz bez sprawdzenia formatu, pominięcie naddatku, pomylenie orientacji A3, oraz błędy procentowe (np. dodanie 5% do złej wielkości). Pomaga schemat: użytki → arkusze bazowe → naddatek → suma.
Zwykle warto znać najpopularniejsze formaty (A4, A3, A2 oraz podstawowe B), bo pojawiają się w zadaniach z impozycji i kalkulacji papieru. Nawet przy braku pamięciowego opanowania, trzeba umieć rozumować na podanych wymiarach, jeśli wystąpią w treści.
Gdy zmienia się cel (np. kierunek włókien, pasowanie do kolejnej obróbki, marginesy na spady, chwyt lub pasery) albo gdy inne formaty dają różne upożytki w zależności od orientacji. W tym zadaniu orientacja nie zwiększa liczby użytków ponad 2.
Zasada jest ta sama: arkusze bazowe = nakład / liczba użytków. Dla 1000 sztuk i 4 użytków: 1000/4=250 arkuszy, a potem dodajesz naddatek, np. 5%: 250×0,05=12,5, więc w praktyce zaokrąglasz do 263 arkuszy.
Wynika z błędnego toku: przyjęcia, że 1 arkusz B2 daje tylko 1 plakat A3 (czyli 1000 arkuszy bazowo), a następnie doliczenia 5%: 1000×1,05=1050. Poprawnie trzeba uwzględnić upożytki, czyli 2 A3 z jednego B2.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Arkusz B2 (500×707 mm) mieści 2 plakaty A3 w orientacji 420×297 mm (500/420=1 i 707/297=2).Dlatego potrzeba 1000/2 = 500 arkuszy bazowo."

Źródła:

  • ISO 216 paper sizes – Wikipedia (wymiary formatów A i B, w tym A3 i B2): https://en.wikipedia.org/wiki/ISO_216 (dostęp: 2026-03-01)
  • A3 paper size – Wikipedia (wymiary 297×420 mm): https://en.wikipedia.org/wiki/A3_paper_size (dostęp: 2026-03-01)
  • B2 paper size – Wikipedia (wymiary 500×707 mm): https://en.wikipedia.org/wiki/Paper_size#B_series (sekcja B series) (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Tablice formatów papieru wg ISO 216 (A i B) wraz z wymiarami w mm
  • Podręczniki/opracowania z impozycji i arkuszowania w poligrafii
  • Materiały dydaktyczne z kalkulacji poligraficznych (nakład, użytki, makulatura/naddatek)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego