KWALIFIKACJA MTL5 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 7.
Ile arkuszy blachy stalowej o wymiarach 1250 mm x 2500 mm x 1,2 mm zużyto do wyprodukowania
420 sztuk krążków o średnicy 160 mm, jeżeli w procesie produkcyjnym zastosowano pasy blachy o szerokości 164 mm, a z jednego pasa blachy można wyciąć 12 krążków o żądanej średnicy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw liczysz pasy: 420/12 = 35 pasów. Z jednego arkusza o szerokości 1250 mm uzyskasz ⌊1250/164⌋ = 7 pasów (8 nie wejdzie). Liczbę arkuszy wyznacza zaokrąglenie w górę: 35/7 = 5. Dlatego zużyto 5 arkuszy.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie dotyczy planowania zużycia materiału w rozkroju blachy na pasy, z których następnie wykrawa się krążki. Kluczowe jest rozdzielenie dwóch etapów:

  • etap 1: ile pasów trzeba wytworzyć, aby uzyskać 420 krążków,
  • etap 2: ile pasów da się odciąć z jednego arkusza o szerokości 1250 mm.

1) Liczba potrzebnych pasów
W treści podano, że z jednego pasa można wyciąć 12 krążków o wymaganej średnicy. Zatem liczba pasów potrzebna do wykonania 420 krążków wynosi:

420 szt. / 12 szt. z pasa = 35 pasów

Wynik jest całkowity, więc nie ma tu potrzeby zaokrąglania.

2) Liczba pasów z jednego arkusza
Arkusz ma wymiary 1250 mm × 2500 mm (grubość nie wpływa na liczbę pasów). Pasy mają szerokość 164 mm, więc liczymy, ile takich pasów zmieści się w szerokości 1250 mm:

1250 / 164 = 7,62...

Można wyciąć tylko całkowitą liczbę pasów, więc:

⌊1250/164⌋ = 7 pasów z arkusza

Sprawdzenie: 7×164 = 1148 mm (mieści się), a 8×164 = 1312 mm (nie mieści się). Zatem 7 to maksimum.

3) Liczba arkuszy
Skoro potrzeba 35 pasów, a z arkusza uzyskujemy 7 pasów, to liczba arkuszy wynosi:

35 / 7 = 5 arkuszy

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 15 arkuszy – sugeruje pomylenie założeń (np. liczenie krążków "na arkusz" bez wykorzystania informacji o 7 pasach z arkusza) lub nieuzasadnione zawyżenie.
  • 25 arkuszy – może wynikać z błędnego przyjęcia, że z arkusza wychodzi tylko 1–2 pasy, czyli nieuwzględnienia dzielenia 1250/164.
  • 35 arkuszy – typowy błąd heurystyczny: uznanie liczby pasów (35) za liczbę arkuszy, bez przeliczenia uzysku pasów z jednego arkusza.

Wskazówka egzaminacyjna: W takich zadaniach zawsze najpierw policz "ile jednostek pośrednich" (tu: pasów) jest potrzebnych, potem uzysk z jednostki bazowej (tu: pasów z arkusza) i na końcu zastosuj dzielenie całkowite oraz ewentualne zaokrąglenie w górę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw wykorzystaj informację "ile krążków z jednego pasa". Dzielisz liczbę wszystkich krążków przez wydajność pasa: liczba pasów = łączna liczba krążków / krążki z pasa. Gdy wynik nie jest całkowity, trzeba zaokrąglić w górę.
Pasy muszą mieć pełną szerokość 164 mm, więc z arkusza można odciąć tylko całkowitą liczbę pasów. Ułamek z dzielenia 1250/164 oznacza "niedomiar" szerokości, z którego nie da się zrobić kolejnego pełnego pasa. Dlatego bierze się część całkowitą.
To "podłoga" (część całkowita w dół): największa liczba całkowita nie większa od wyniku dzielenia. W rozkroju oznacza maksymalną liczbę pasów o danej szerokości, która fizycznie zmieści się w arkuszu.
Wykonaj szybkie mnożenie i porównaj z szerokością arkusza: 7×164 = 1148 mm (mieści się w 1250), 8×164 = 1312 mm (nie mieści się). Ten test jest pewniejszy niż operowanie samym wynikiem dzielenia z kalkulatora.
W tym konkretnym typie zadania – nie, bo liczymy liczbę pasów z szerokości i liczbę krążków z pasa. Grubość byłaby istotna przy masie, objętości, doborze narzędzia lub sile wykrawania, ale nie przy samym "ile sztuk z arkusza".
Zawsze wtedy, gdy po podziale "wymagane elementy pośrednie / uzysk z arkusza" zostaje reszta. Nawet jeśli brakuje tylko jednego pasa czy jednego detalu, musisz pobrać kolejny arkusz. W praktyce to typowy krok w kalkulacji zapotrzebowania.
Pozostawia się margines technologiczny na prowadzenie taśmy, mostki materiałowe, tolerancje oraz ewentualny układ wykrojnika. Sama średnica 160 mm to wymiar wyrobu, a szerokość pasa musi uwzględnić warunki procesu i stabilność wykrawania.
Najczęstsze pomyłki to: uznanie liczby pasów za liczbę arkuszy, liczenie pasów po długości zamiast po szerokości, brak dzielenia całkowitego (wzięcie 7,62 jako "7,62 pasa"), oraz pomijanie zaokrąglenia w górę, gdy wynik nie jest całkowity.
To jest wydajność jednego pasa wzdłuż jego długości (tu: w praktyce z odcinka odpowiadającego długości arkusza). W obliczeniach traktujesz to jako stałą: 1 pas → 12 sztuk. Nie mieszasz tego z liczbą pasów z szerokości arkusza.
Ćwicz schemat: (1) policz liczbę elementów pośrednich, (2) policz uzysk z arkusza przez dzielenie całkowite, (3) na końcu zastosuj zaokrąglenie w górę dla zapotrzebowania. Pomaga też szybkie mnożenie kontrolne, czy kolejny pas jeszcze się mieści.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Najpierw liczysz pasy: 420/12 = 35 pasów."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): Zaokrąglenie (zaokrąglanie w górę / sufit), https://pl.wikipedia.org/wiki/Zaokr%C4%85glenie - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL): Dzielenie z resztą (dzielenie całkowite), https://pl.wikipedia.org/wiki/Dzielenie_z_reszt%C4%85 - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii przeróbki plastycznej blach (tłoczenie, wykrawanie, rozkrój)
  • Zadania rachunkowe z planowania produkcji: uzysk z arkusza, rozkrój na pasy
  • Materiały z matematyki zawodowej: dzielenie całkowite, zaokrąglenia, funkcja "sufit"

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego