KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 20.
Ile arkuszy netto papieru o formacie 610 × 860 mm jest niezbędnych do wydrukowania 900 świadectw o wymiarach 190 × 270 mm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na arkuszu 610 × 860 mm mieści się maksymalnie 3 użytki wzdłuż 610 mm (3 × 190 = 570) oraz 3 użytki wzdłuż 860 mm (3 × 270 = 810). Daje to 3 × 3 = 9 świadectw z jednego arkusza netto. Dla 900 sztuk potrzeba 900 / 9 = 100 arkuszy.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć liczbę arkuszy netto, najpierw trzeba ustalić, ile użytków (świadectw) da się ułożyć na jednym arkuszu 610 × 860 mm bez nakładania się.

Krok 1: sprawdzenie upakowania wzdłuż boków arkusza
Układamy format użytku 190 × 270 mm w "siatce":

  • wzdłuż boku 610 mm: 610 / 190 = 3 pełne użytki (bo 3 × 190 = 570, zostaje 40 mm),
  • wzdłuż boku 860 mm: 860 / 270 = 3 pełne użytki (bo 3 × 270 = 810, zostaje 50 mm).

Zatem na jednym arkuszu mieści się 3 × 3 = 9 świadectw.

Krok 2: obliczenie liczby arkuszy
Skoro z jednego arkusza uzyskujemy 9 sztuk, to dla 900 sztuk potrzeba:

900 / 9 = 100 arkuszy netto.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "90 arkuszy" oznaczałoby wydajność 10 sztuk z arkusza (900/90), a przy formatach 190 × 270 na 610 × 860 taki wynik wymagałby upakowania, którego nie da się uzyskać prostym podziałem boków (brakuje miejsca na 4. użytek w którymkolwiek kierunku).
  • "120 arkuszy" odpowiada wydajności 7,5 sztuki z arkusza, co jest nielogiczne w produkcji (nie da się uzyskać "połówki" użytku), a także zaniża realną wydajność 9 sztuk.
  • "150 arkuszy" oznacza tylko 6 sztuk z arkusza (900/150), czyli przyjęcie zbyt małej liczby użytków na arkuszu i przeszacowanie zapotrzebowania na papier.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze licz osobno, ile razy mieści się bok użytku w boku arkusza (dzielenie całkowite), a dopiero potem mnożysz liczbę użytków w obu kierunkach. Na końcu licz arkusze i pamiętaj o zaokrągleniu w górę, jeśli dzielenie nie wyjdzie całkowite.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podziel każdy bok arkusza przez odpowiadający mu bok użytku i weź część całkowitą wyniku (ile razy "wejdzie" bez reszty). Potem pomnóż liczbę użytków w obu kierunkach. Na końcu sprawdź też wariant obrotu użytku o 90°.
Na arkuszu 610 × 860 mm mieści się układ 3 × 3 użytki 190 × 270 mm, czyli 9 sztuk. Ponieważ 900 jest wielokrotnością 9, dzielenie 900/9 daje wynik całkowity 100, więc nie trzeba zaokrąglać w górę.
W typowych zadaniach z arkuszowości sprawdza się oba ustawienia: bez obrotu i po obrocie o 90°. W tym przykładzie układ 3 × 3 działa wprost, więc obrót nie jest konieczny do uzyskania maksimum, ale w innych zadaniach może zwiększyć wydajność.
Arkusze netto to liczba arkuszy potrzebnych do uzyskania wymaganej liczby użytków bez uwzględniania strat technologicznych (np. makulatury na rozruch). W praktyce często liczy się też arkusze brutto, dodając zapas na odpady.
Najczęściej myli się wymiary (zamiana boków), nie sprawdza obrotu użytku, a także źle zaokrągla wynik liczby arkuszy (trzeba zaokrąglać w górę). Częsty jest też błąd "na intuicję" bez policzenia podziału boków.
Policz maksymalną liczbę użytków w obu kierunkach przez dzielenie całkowite: 610/190 daje 3, a 860/270 daje 3, więc siatka daje 9. Żeby mieć 10, trzeba byłoby uzyskać więcej niż 3 w którymś kierunku, co tu nie jest możliwe.
W prostym zadaniu o arkuszach netto resztki pokazują tylko, że po ułożeniu pełnych użytków zostaje niewykorzystany pas papieru. W realnej produkcji te marginesy mogą być potrzebne na chwyt, pasery, spady, ale to wymagałoby dodatkowych danych w treści.
Zawsze wtedy, gdy liczba potrzebnych użytków nie dzieli się całkowicie przez liczbę użytków z jednego arkusza. Np. gdyby było 901 świadectw przy wydajności 9/arkusz, to 901/9 daje wynik niecałkowity i trzeba wziąć o 1 arkusz więcej.
Da się to zrobić rachunkowo: liczysz, ile użytków "wejdzie" wzdłuż każdego boku (dzielenie całkowite), a potem mnożysz te dwie liczby. Rysunek bywa pomocny, ale w wielu zadaniach wystarczy sam rachunek i kontrola sensowności wyniku.
To typowe planowanie produkcji: określenie zapotrzebowania na papier i opłacalności formatu arkusza. Takie obliczenia robi się przed drukiem cyfrowym arkuszowym, aby dobrać właściwy papier, ograniczyć odpady oraz poprawnie skalkulować koszty zlecenia.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że na arkuszu 610 × 860 mm mieści się maksymalnie 3 użytki wzdłuż 610 mm (3 × 190 = 570) oraz 3 użytki wzdłuż 860 mm (3 × 270 = 810).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu impozycji i planowania produkcji poligraficznej (arkuszowość, rozkrój)
  • Materiały szkolne z matematyki: dzielenie całkowite, zaokrąglanie, pole prostokąta i upakowanie
  • Instrukcje producentów oprogramowania DTP/IMPO (moduły impozycji) dotyczące obliczania liczby użytków na arkuszu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego