KWALIFIKACJA PGF8 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 31.
Ile arkuszy papieru formatu A3 o wymiarach: 297 x 420 mm należy zużyć, aby ekonomicznie wydrukować 1000 szt. ulotek A6 o wymiarach 105 x 148?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby druk był ekonomiczny, maksymalizuje się liczbę użytków na arkuszu.
Po obróceniu A6 do wymiaru 148×105 mm na A3 mieści się 2 szt. wzdłuż 297 mm (2×148=296) i 4 szt. wzdłuż 420 mm (4×105=420), czyli 8 ulotek. Zatem 1000÷8=125 arkuszy A3.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu chodzi o ekonomiczny druk, czyli taki, w którym na jednym arkuszu A3 mieści się maksymalnie dużo ulotek A6. Dlatego trzeba sprawdzić oba możliwe ułożenia (orientacje) formatu A6 na arkuszu A3.

Dane:
A3: 297×420 mm
A6: 105×148 mm

Krok 1. Sprawdzenie ułożenia bez obrotu (105×148):
Wzdłuż 297 mm zmieści się ⌊297/105⌋ = 2 sztuki (2×105=210).
Wzdłuż 420 mm zmieści się ⌊420/148⌋ = 2 sztuki (2×148=296).
Razem: 2×2 = 4 ulotki na arkuszu.

Krok 2. Sprawdzenie ułożenia po obrocie (148×105):
Wzdłuż 297 mm zmieści się ⌊297/148⌋ = 2 sztuki (2×148=296).
Wzdłuż 420 mm zmieści się ⌊420/105⌋ = 4 sztuki (4×105=420).
Razem: 2×4 = 8 ulotek na arkuszu. To jest układ korzystniejszy (więcej użytków), więc spełnia warunek "ekonomicznie".

Krok 3. Liczba arkuszy na 1000 ulotek:
Skoro 1 arkusz daje 8 ulotek, to potrzeba 1000÷8 = 125 arkuszy A3.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 250 sztuk – odpowiadałoby sytuacji, w której na arkuszu byłyby tylko 4 ulotki (1000÷4=250), ale to nie jest układ optymalny, bo po obrocie mieści się 8.
  • 500 sztuk – oznaczałoby 2 ulotki na arkuszu, co jest oczywistym marnotrawstwem powierzchni i nie wynika z podanych wymiarów.
  • 1000 sztuk – oznaczałoby 1 ulotkę na arkuszu, co zaprzecza idei impozycji i "ekonomicznego" druku.

W praktyce drukarskiej często dolicza się jeszcze zapas na odpady technologiczne, ale w tym zadaniu liczymy na podstawie podanych wymiarów (czyste formaty), więc wynik to 125 arkuszy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podziel każdy wymiar arkusza przez odpowiadający wymiar ulotki i weź część całkowitą (ile sztuk realnie wejdzie). Następnie pomnóż wyniki dla obu kierunków. Zawsze sprawdź też obrót ulotki o 90°, bo często daje większą liczbę użytków.
Ponieważ po obrocie wymiarów (105×148 → 148×105) zmienia się, ile sztuk zmieści się wzdłuż boków arkusza. Jeden układ może dać np. 4 sztuki, a drugi 8 sztuk. "Ekonomicznie" oznacza wybór wariantu z większą liczbą użytków.
Najczęściej: wykorzystać arkusz tak, aby uzyskać maksymalną liczbę kopii na jednym arkuszu, czyli zminimalizować zużycie papieru na dany nakład. W praktyce do kalkulacji dolicza się odpady, ale w zadaniach testowych zwykle liczy się układ wynikający z samych wymiarów.
Najlepszy jest układ po obrocie A6 do 148×105 mm: wzdłuż 297 mm mieszczą się 2 sztuki (2×148=296), a wzdłuż 420 mm mieszczą się 4 sztuki (4×105=420). Daje to łącznie 8 ulotek na jednym arkuszu A3.
Bo na jednym arkuszu A3 w optymalnym układzie mieści się 8 ulotek A6. Skoro 1 arkusz = 8 ulotek, to liczba potrzebnych arkuszy to 1000 ÷ 8 = 125. To wynik minimalny, czyli zgodny z warunkiem ekonomicznego druku.
Nie jest to bezpieczne. Stosunek pól sugeruje maksimum, ale nie gwarantuje, że prostokąty da się ułożyć bez strat wzdłuż boków. W impozycji liczy się geometryczne dopasowanie do wymiarów 297 i 420 mm, dlatego zawsze trzeba sprawdzić podziały długości boków.
Najczęstsze to: sprawdzenie tylko jednego ułożenia (bez obrotu), błędne zaokrąglanie wyników dzielenia wymiarów, mylenie liczby użytków na arkuszu z liczbą arkuszy oraz nieuwzględnienie, że "ekonomicznie" wymaga maksymalnego upakowania.
Tak, zwykle dolicza się arkusze na rozruch, pasowanie, kontrolę jakości i ewentualne braki (tzw. makulatura technologiczna). Jednak w typowych zadaniach egzaminacyjnych, jeśli nie podano procentu odpadu ani marginesów, liczy się wynik czysto matematyczny z formatów.
Impozycja to ułożenie wielu użytków (np. ulotek) na jednym arkuszu drukowym tak, aby po wydruku i cięciu uzyskać wymagane egzemplarze. W tym zadaniu impozycja polega na znalezieniu takiego układu A6 na A3, który da najwięcej kopii na arkuszu.
Sprawdź obrót A6 do 148×105 i wykonaj dwa szybkie mnożenia: 148×2=296 (mieści się w 297) oraz 105×4=420 (dokładnie w 420). Skoro w jednym kierunku są 2, a w drugim 4 sztuki, to razem daje 2×4=8.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Aby druk był ekonomiczny, maksymalizuje się liczbę użytków na arkuszu.Po obróceniu A6 do wymiaru 148×105 mm na A3 mieści się 2 szt."

Źródła:

  • Wikipedia: "ISO 216" (wymiary formatów serii A, w tym A3 i A6) https://en.wikipedia.org/wiki/ISO_216 - accessed 2026-02-24
  • Wikipedia (PL): "Format papieru" (zestawienie formatów A i zależności w serii A) https://pl.wikipedia.org/wiki/Format_papieru - accessed 2026-02-24
  • Prepressure.com: "ISO paper sizes" (tabela wymiarów A-serii oraz omówienie formatów) https://www.prepressure.com/library/paper-size/iso-paper-sizes - accessed 2026-02-24

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z poligrafii: formaty papieru i impozycja użytków
  • Ćwiczenia rachunkowe z planowania produkcji poligraficznej (upakowanie formatów na arkuszu)
  • Artykuły/opracowania o standardzie ISO 216 i zależnościach między formatami A

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego