Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2015



PYTANIE NR 17.
Ile będzie kosztowało wynajęcie spycharki gąsienicowej do wykonania 1000 m3 wykopów, jeżeli przy wykonaniu 100 m3 wykopów spycharka gąsienicowa pracuje 1,40 maszynogodziny, a cena maszynogodziny wynosi 200 zł?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
1000 m3 to 10 × 100 m3, więc czas pracy spycharki wyniesie 10 × 1,40 = 14,0 maszynogodzin.
Koszt obliczamy mnożąc czas przez stawkę: 14,0 × 200 zł = 2800 zł. Pozostałe kwoty wynikają z pominięcia mnożnika 10 albo błędnego przeliczenia czasu/stawki.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano czas pracy spycharki w przeliczeniu na określoną ilość robót: 1,40 maszynogodziny na 100 m3 wykopu. Aby policzyć koszt dla 1000 m3, trzeba zachować spójność jednostek i zastosować proporcjonalność prostą: jeżeli ilość robót rośnie wielokrotnie, to (przy tych samych warunkach) rośnie też czas pracy maszyny.

Krok 1: ustalenie, ile razy wzrasta zakres robót
1000 m3 / 100 m3 = 10. Oznacza to, że zakres robót jest dziesięciokrotnie większy.

Krok 2: obliczenie łącznego czasu pracy
Skoro na 100 m3 potrzeba 1,40 maszynogodziny, to na 1000 m3 potrzeba:
1,40 × 10 = 14,0 maszynogodzin.

Krok 3: obliczenie kosztu wynajmu
Stawka wynajmu wynosi 200 zł za 1 maszynogodzinę. Koszt całkowity to iloczyn czasu i stawki:
14,0 × 200 zł = 2800 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "280 zł" odpowiadałoby policzeniu tylko 1,40 × 200 bez uwzględnienia, że 1000 m3 to 10 razy więcej niż 100 m3.
  • "1400 zł" zwykle wynika z błędu w mnożniku (np. potraktowania 1000 m3 jako 5 × 100 m3 lub zaniżenia czasu do 7 maszynogodzin).
  • "140 zł" jest skutkiem podwójnego zaniżenia: zarówno czasu, jak i/lub stawki (np. błędnego przesunięcia przecinka).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy najpierw policzyłeś czas łączny w maszynogodzinach, a dopiero potem przemnożyłeś go przez stawkę. Kontrola "zdroworozsądkowa" też pomaga: dziesięć razy więcej robót nie może kosztować mniej niż pojedyncze 100 m3.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak obliczyć koszt pracy maszyny w maszynogodzinach?
Koszt liczysz jako: czas pracy (maszynogodziny) × stawka za maszynogodzinę. Najpierw wyznacz łączny czas dla całego zakresu robót (np. z proporcji), a dopiero potem pomnóż przez cenę 1 m-g. To ogranicza pomyłki z jednostkami.
Dlaczego w takich zadaniach stosuje się proporcję prostą?
Bo przy założeniu tych samych warunków pracy (grunt, organizacja, operator) czas rośnie wraz z ilością robót. Jeśli objętość wykopu jest większa np. 10 razy, to zapotrzebowanie na maszynogodziny też rośnie 10 razy. To klasyczny model do kalkulacji wstępnej.
Co to jest maszynogodzina i czym różni się od roboczogodziny?
Maszynogodzina to godzina pracy maszyny (sprzętu). Roboczogodzina dotyczy pracy człowieka. W kosztorysach mogą występować obie jednostki, ale w zadaniu o wynajmie sprzętu kluczowa jest maszynogodzina, bo stawka jest podana "za m-g".
Jak szybko sprawdzić, czy wynik ma sens bez dokładnego liczenia?
Policz orientacyjnie: jeśli 100 m3 wymaga 1,4 m-g, to 1000 m3 (10 razy więcej) wymaga ok. 14 m-g. Przy 200 zł/m-g daje to ok. 2800 zł. Jeżeli wychodzi 280 zł lub 140 zł, to znaczy, że zgubiłeś mnożnik 10.
Jakie błędy najczęściej robi się w zadaniach na wydajność i koszt?
Najczęstsze pomyłki to: pominięcie przeliczenia 1000/100, odwrócenie działania (dzielenie zamiast mnożenia), zła kontrola jednostek oraz błędy na liczbach dziesiętnych (np. 1,40 potraktowane jak 0,14). Pomaga zapis kroków z jednostkami przy każdym działaniu.
Czy 1,40 maszynogodziny można zapisać jako 1,4?
Tak. Zapis 1,40 i 1,4 oznacza tę samą wartość liczbową. W obliczeniach zwykle wygodniej użyć 1,4, ale warto zachować ostrożność, by nie zgubić przecinka. Na końcu wynik czasu można zapisać jako 14,0 m-g.
Kiedy w rzeczywistości proporcja może nie działać idealnie?
W praktyce czas nie zawsze rośnie idealnie liniowo, bo wpływają na niego przerwy, dojazdy, zmiana warunków gruntowych, organizacja odkładu/transportu czy sprawność operatora. Na egzaminie, jeśli nie podano korekt, przyjmuje się proporcję prostą jako model obliczeniowy.
Jakie dane są potrzebne do pełniejszej kalkulacji kosztu robót ziemnych?
Poza maszynogodzinami i stawką często uwzględnia się: czas pomocniczy, paliwo, serwis, amortyzację, koszt operatora, narzuty oraz warunki gruntowe i organizację placu budowy. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle upraszcza się to do stawki za m-g i czasu jednostkowego.
Jak przeliczyć czas jednostkowy na inną objętość wykopu?
Ustal mnożnik skali: nowa objętość / objętość bazowa. Następnie pomnóż czas bazowy przez ten mnożnik. Przykład: 1000/100 = 10, więc 1,40 m-g × 10 = 14,0 m-g. Dopiero potem licz koszt z użyciem stawki za m-g.
Jak przygotować się do zadań rachunkowych na egzaminie BUD.13?
Ćwicz schemat: 1) przepisz dane z jednostkami, 2) policz mnożnik (np. 1000/100), 3) wyznacz maszynogodziny, 4) policz koszt. Po każdym kroku zrób kontrolę sensu wyniku. Rozwiązuj krótkie zestawy z proporcji i stawek jednostkowych.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kosztorysowania i kalkulacji robót ziemnych w kształceniu zawodowym (dział: stawki jednostkowe, czas pracy maszyn)
  • Zadania treningowe z proporcji i obliczeń jednostkowych (matematyka praktyczna)
  • Instrukcje/opracowania szkoleniowe dotyczące planowania pracy maszyn budowlanych (czas pracy, wydajność, maszynogodziny)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego