Kurs rzeczywisty (KR) to kurs odniesiony do północy geograficznej, czyli taki, jaki wykorzystuje się na mapie. Kurs kompasowy (KK) jest natomiast odczytem z kompasu, który zawiera błędy wynikające z własności magnetycznych statku oraz z różnicy między północą magnetyczną i geograficzną.
W tym typie zadania stosuje się zależność:
KR = KK + δ + d, gdzie:
- δ (dewiacja) – błąd kompasu zależny od kursu (odczytywany z tabeli dewiacji statku),
- d (deklinacja) – różnica między północą geograficzną a magnetyczną, podawana na mapach/ramkach jako wartość bazowa dla danego roku oraz roczna zmiana.
Krok 1: odczyt dewiacji.
Z tabeli dewiacji dla kursu KK=290° odczytuje się δ=+4,0°. To poprawka dodatnia (wschodnia) w rachunku.
Krok 2: aktualizacja deklinacji na rok 2024.
Ramka podaje: 5° 20' W 2005 (5' E). Oznacza to, że w 2005 deklinacja wynosiła 5°20' na zachód, a zmienia się rocznie o 5 minut w kierunku wschodnim. Od 2005 do 2024 jest 19 lat, więc zmiana wynosi 19×5' = 95' = 1°35'. Ponieważ zmiana jest ku wschodowi, zmniejsza "zachodnią" deklinację: 5°20' W − 1°35' = 3°45' W, czyli w zapisie algebraicznym d≈−3,75°.
Krok 3: złożenie poprawek.
KR ≈ 290° + 4° − 3,75° = 290,25°. W odpowiedziach podano pełne stopnie, więc po zaokrągleniu otrzymuje się 290°.
Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?
- Wartości niższe (np. 286° lub 282°) zwykle wynikają z odjęcia dewiacji zamiast jej dodania albo z potraktowania deklinacji zachodniej jako dodatniej.
- Wartość wyższa (np. 298°) może wynikać z dodania deklinacji zachodniej (złego znaku) lub pominięcia aktualizacji na rok 2024.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw konsekwentnie zamień E/W na znaki (+/−) w rachunku, a zaokrąglaj dopiero wynik końcowy.
