KWALIFIKACJA TWO7 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 7.
Ile wynosi kurs rzeczywisty (KR) statku, jeżeli latarnia morska znajdująca się na lewym trawersie jest w namiarze kompasowym NK=050°, a całkowita poprawka kompasu wynosi +5°?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Latarnia na lewym trawersie oznacza, że kurs statku jest o 90° większy od namiaru rzeczywistego na latarnię.
Najpierw przelicz NK na namiar rzeczywisty: 050° + 5° = 055°. Następnie dodaj 90°: 055° + 90° = 145°.

Pełne wyjaśnienie:

"Latarnia na lewym trawersie" oznacza, że obserwowany obiekt znajduje się dokładnie 90° na lewo od dziobu statku. W języku rachunków nawigacyjnych można to zapisać jako zależność między kursem a namiarami: jeśli obiekt jest na lewym trawersie, to kurs jest równy namiarowi na obiekt + 90° (z zachowaniem rachunku w zakresie 0–360°).

W zadaniu podano namiar kompasowy NK = 050° oraz całkowitą poprawkę kompasu +5°. Dodatnia poprawka oznacza, że aby przejść z wielkości kompasowych na rzeczywiste, należy tę poprawkę dodać.

Krok 1: przeliczenie namiaru kompasowego na namiar rzeczywisty.
NR = NK + poprawka
NR = 050° + 5° = 055°.

Krok 2: wykorzystanie warunku trawersu.
Skoro latarnia jest na lewym trawersie, to kurs rzeczywisty jest większy o 90° od namiaru rzeczywistego na latarnię:
KR = NR + 90°
KR = 055° + 90° = 145°.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wartości typu 135° zwykle wynikają z pomylenia znaku poprawki lub błędnego przyjęcia 90° w przeciwną stronę. Odpowiedzi 320°/325° są typowe dla pomyłki o 180° (odwrócenie kierunku) lub nieprawidłowego wykonania rachunku modulo 360° i "przeskoczenia" na drugą stronę róży kompasowej.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rozdzielaj rachunek na dwie części: (1) kompasowy → rzeczywisty (tylko poprawka), (2) geometria sytuacji (tu: trawers = 90°). To ogranicza ryzyko pomieszania znaków i stron (lewy/prawy).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Lewy trawers" oznacza, że obiekt znajduje się dokładnie 90° na lewo od dziobu (namiar względny 270°). W rachunkach: kurs statku jest zwykle równy namiarowi na obiekt + 90° (po uprzednim sprowadzeniu namiaru do właściwego układu: rzeczywisty/kompasowy).
Stosuje się całkowitą poprawkę kompasu. Typowo: namiar rzeczywisty = namiar kompasowy + poprawka, jeżeli poprawka jest dodatnia. Najważniejsze jest konsekwentne trzymanie się przyjętej konwencji znaku w całym zadaniu.
Trawers jest prostopadły do diametralnej statku. Skoro kurs wskazuje kierunek dziobu, to kierunek trawersu jest przesunięty o 90°. Dla lewego trawersu przesunięcie jest "w lewo", ale w rachunku kursu często wychodzi to jako kurs = namiar + 90°.
Najczęstsza pułapka to zły znak poprawki (dodanie zamiast odjęcia lub odwrotnie) oraz mieszanie wielkości: kurs kompasowy z rzeczywistym. Pomaga zapisanie dwóch linii: "kompasowy → rzeczywisty" i dopiero potem "zależność geometryczna (np. trawers)".
Można, ale tylko jeśli konsekwentnie liczysz w jednym układzie. Jeżeli 90° dodajesz do namiaru kompasowego, otrzymasz kurs kompasowy, a dopiero potem trzeba przejść na kurs rzeczywisty przez dodanie poprawki. Błąd pojawia się, gdy poprawkę dodaje się do innej wielkości niż planowano.
Zawsze, gdy wynik dodawania/odejmowania przekracza 360° albo spada poniżej 0°. Wtedy "zawijasz" wynik na przedział 0–360°, np. 370° → 010°. W zadaniach z trawersem (±90°) jest to częste, zwłaszcza przy namiarach bliskich 000°/360°.
Deklinacja to różnica między północą geograficzną a magnetyczną (zależna od miejsca i czasu). Dewiacja to błąd kompasu wynikający z namagnesowania statku (zależna od kursu). W praktyce często używa się sumy obu jako całkowitej poprawki kompasu.
Takie wartości często wynikają z nieuświadomionej pomyłki o 180° (odwrócenie kierunku) albo z błędnego "zawinięcia" wyniku przy modulo 360°. Jeśli po dodaniu/odjęciu 90° dostajesz wynik bardzo odległy od intuicji, warto wrócić do szkicu sytuacji (lewy/prawy trawers).
Narysuj strzałkę kursu (kierunek dziobu). Następnie zaznacz prostopadłą w lewo (to lewy trawers). Jeśli znasz kierunek na obiekt (po przeliczeniu na rzeczywisty), porównaj go z rysunkiem: obiekt powinien leżeć na tej prostopadłej. Taki szkic szybko ujawnia błąd strony.
Najlepiej ćwiczyć seriami: osobno przeliczenia kompasowy↔rzeczywisty, osobno zadania geometryczne (trawers, namiar rufowy, namiar dziobowy), a potem łączyć je w jedną procedurę. Warto też trenować zapis kroków, bo ogranicza to pomyłki znaku i 90°/180°.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 50% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Latarnia na lewym trawersie oznacza, że kurs statku jest o 90° większy od namiaru rzeczywistego na latarnię.Najpierw przelicz NK na namiar rzeczywisty: 050° + 5° = 055°."

Źródła:

  • NGA (National Geospatial-Intelligence Agency), "The American Practical Navigator (Bowditch)" – publikacja online, dział dot. compass error i bearings: https://msi.nga.mil/Publications/APN (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL), hasło "Poprawka kompasu" – opis pojęcia i znaku poprawki: https://pl.wikipedia.org/wiki/Poprawka_kompasu (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podstawy nawigacji klasycznej: kursy, namiary, poprawki kompasu (skrypt/notes z zajęć)
  • Ćwiczenia rachunkowe z przeliczeń: kompasowy ↔ rzeczywisty (zestawy zadań)
  • Instrukcja użycia busoli/kompasu okrętowego i interpretacji poprawek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego