KWALIFIKACJA TWO7 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 4.
Jaki jest namiar rzeczywisty na znak nawigacyjny znajdujący się w kącie kursowym *K = 141° pb, gdy statek płynie kursem żyrokompasowym = 299°, a poprawka żyrokompasu wynosi Δz = -2°?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Namiar rzeczywisty liczymy z kursu rzeczywistego i kąta kursowego. Kurs rzeczywisty: KR = KŻ + Δz (uwzględniając znak poprawki), więc KR = 299° + (−2°) = 297°. Kąt kursowy 141° pb dodajemy do kursu: NR = 297° + 141° = 438°, po redukcji do 0–360°: NR = 078°.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba wyznaczyć namiar rzeczywisty (NR) na znak, gdy znany jest kąt kursowy (KK) oraz kurs żyrokompasowy (KŻ) i poprawka żyrokompasu (Δz).

1) Najpierw wyznacz kurs rzeczywisty (KR).
Poprawka żyrokompasu jest wielkością ze znakiem, więc należy ją zastosować zgodnie z podanym znakiem:
KR = KŻ + Δz
Podstawienie: KR = 299° + (−2°) = 297°.

2) Następnie przejdź z kąta kursowego na namiar.
Kąt kursowy to odchylenie kierunku na obiekt od osi diametralnej statku. Oznaczenie pb (prawa burta) oznacza, że kierunek na obiekt leży na prawo od kursu, więc kąt kursowy dodajemy do kursu rzeczywistego:
NR = KR + KK
NR = 297° + 141° = 438°.

3) Wykonaj redukcję do zakresu 0–360°.
Ponieważ wynik przekracza 360°, odejmujemy 360°:
438° − 360° = 078°.
Stąd poprawny namiar rzeczywisty to 078°.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • 156° typowo wynika z pomylenia strony (traktowanie "pb" jak "lb") lub z odjęcia kąta kursowego od kursu.
  • 160° jest zbliżone do 156° i zwykle oznacza dodatkowy błąd rachunkowy (np. błędna redukcja lub pomyłka o kilka stopni przy poprawce).
  • 338° często pojawia się przy błędnym zastosowaniu poprawki żyro (zmiana znaku) i/lub przy niewłaściwej redukcji kąta po wykonaniu działań.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj pośrednio KR, a na końcu wykonuj redukcję "mod 360°". To ogranicza liczbę typowych pomyłek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Namiar rzeczywisty to kierunek na obiekt odniesiony do północy geograficznej, podany w stopniach 0–360°. Używa się go m.in. do nanoszenia linii pozycyjnych na mapie i do porównania obserwacji z planowanym kursem.
Stosuje się poprawkę żyrokompasu jako wielkość ze znakiem: KR = KŻ + Δz. Kluczowe jest, by nie "zgadywać" dodawania/odejmowania, tylko wprost wykonać działanie z podanym znakiem poprawki.
Kąt kursowy opisuje odchylenie kierunku na obiekt od osi statku. Gdy obiekt jest na prawej burcie, jego kierunek leży "na prawo" od kursu, więc arytmetycznie przechodzi się na namiar przez dodanie: NR = KR + KK.
"pb" oznacza prawą burtę. To informacja, po której stronie osi statku znajduje się obiekt. Ma bezpośredni wpływ na rachunek: zwykle na prawą burtę kąt kursowy dodaje się do kursu, a na lewą burtę odejmuje.
Po dodawaniu/odejmowaniu kątów sprawdź, czy wynik mieści się w 0–360°. Jeśli jest większy niż 360°, odejmij 360° (czasem wielokrotnie). Jeśli jest ujemny, dodaj 360°. To jest arytmetyka modularna stosowana w nawigacji.
Nie. Poprawka ma znak, więc formalnie zawsze liczysz KR = KŻ + Δz. Jeśli Δz jest ujemne, w praktyce oznacza to, że od KŻ odejmujesz wartość bezwzględną poprawki. Najczęstszy błąd to "odruchowe" odejmowanie.
Najczęściej myli się stronę (pb/lb), gubi znak poprawki żyro, albo zapomina o redukcji do 0–360°. Częsty jest też błąd etapów: liczenie namiaru od KŻ bez przejścia na kurs rzeczywisty, mimo że podano poprawkę.
Gdy obserwujesz obiekt (latarnia, pława, znak) pod określonym kątem względem dziobu i znasz aktualny kurs, możesz szybko wyznaczyć namiar rzeczywisty do nanoszenia na mapę lub do sprawdzenia, czy obserwacje zgadzają się z planem przejścia.
Tak, to normalne przy dodawaniu. Wtedy wykonujesz redukcję: odejmujesz 360° tak długo, aż wynik będzie w zakresie 0–360°. To nie zmienia kierunku w sensie geometrycznym, tylko zapisuje go w standardowym przedziale.
Zrób szybki test logiczny: jeśli obiekt jest na prawej burcie, namiar powinien być "na prawo" od kursu. Sprawdź różnicę NR − KR (po redukcji) i zobacz, czy jest zbliżona do zadanego kąta kursowego. To często wyłapuje pomyłki znaku lub redukcji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Namiar rzeczywisty liczymy z kursu rzeczywistego i kąta kursowego."

Źródła:

  • National Geospatial-Intelligence Agency (NGA), "The American Practical Navigator (Bowditch)", rozdziały dotyczące kursów/namiarów i błędów kompasowych/żyro: https://msi.nga.mil/Publications/APN (dostęp: 02.03.2026)
  • Wikipedia (hasło przeglądowe), "Gyrocompass" – ogólny opis błędów i poprawek żyrokompasu (źródło pomocnicze, nie normatywne): https://en.wikipedia.org/wiki/Gyrocompass (dostęp: 02.03.2026)

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium z nawigacji: dział o namiarach, kursach i poprawkach kompasowych/żyro
  • Zestawy zadań rachunkowych z arytmetyki kątowej (mod 360°) dla nawigatorów
  • Materiały szkolne o błędach i poprawkach żyrokompasu oraz praktyce prowadzenia obserwacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego