KWALIFIKACJA HGT11 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 29.
Ile butelek wina o pojemności 0,7 l należy zakupić na uroczystą kolację dla 42 osób, jeżeli dla 1 osoby przewiduje się 200 ml wina?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Łączna ilość wina: 42 × 200 ml = 8400 ml, czyli 8,4 l. Jedna butelka ma 0,7 l, więc 8,4 l ÷ 0,7 l = 12. Zatem należy kupić 12 pełnych butelek, aby zapewnić przewidzianą porcję dla wszystkich gości.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie polega na obliczeniu zapotrzebowania na wino na podstawie porcji przewidzianej dla jednej osoby oraz liczby uczestników kolacji.

Krok 1: oblicz ilość całkowitą w mililitrach.
Skoro na 1 osobę przewidziano 200 ml, to dla 42 osób potrzeba: 42 × 200 ml = 8400 ml.

Krok 2: zamień mililitry na litry.
1 l = 1000 ml, więc 8400 ml = 8,4 l. Taka zamiana jednostek jest kluczowa, bo pojemność butelki podano w litrach.

Krok 3: podziel przez pojemność jednej butelki.
Jedna butelka ma 0,7 l. Liczba butelek to: 8,4 l ÷ 0,7 l = 12.

Wniosek praktyczny.
W zakupach gastronomicznych liczbę opakowań przyjmuje się jako liczbę całkowitą butelek. Ponieważ wynik wynosi dokładnie 12, nie ma potrzeby dodatkowego zaokrąglania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "17 butelek." daje 17 × 0,7 l = 11,9 l, czyli znacznie więcej niż 8,4 l; to typowy efekt przeszacowania lub pomylenia porcji.
  • "9 butelek." to 6,3 l, co nie wystarczy dla 42 osób przy porcji 200 ml (brakowałoby 2,1 l).
  • "6 butelek." to 4,2 l, czyli dokładnie połowa potrzebnej ilości; taki wynik często wynika z nieuwzględnienia pełnej liczby osób lub błędnej zamiany jednostek.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj obok działań jednostki (ml, l). To znacząco zmniejsza ryzyko pomyłki w przeliczeniach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Policz najpierw ilość całkowitą: 42 × 200 ml = 8400 ml. Następnie zamień na litry: 8400 ml = 8,4 l. Dopiero na końcu porównujesz to z pojemnością butelki, aby uzyskać liczbę butelek.
Pojemność butelki zwykle podaje się w litrach (np. 0,7 l), a porcję w mililitrach (np. 200 ml). Bez ujednolicenia jednostek łatwo o błąd rzędu 10× lub 1000×. Najbezpieczniej przejść na litry przed dzieleniem.
To planowana porcja na jednego gościa (np. do kolacji). W praktyce pomaga to zaplanować zakupy i kontrolę wydawania. Na egzaminie traktuj tę wartość jako zapotrzebowanie minimalne, które trzeba zapewnić wszystkim uczestnikom.
Najpierw oblicz łączną ilość w litrach, a potem podziel przez 0,7 l. Dla 8,4 l będzie to 8,4 ÷ 0,7 = 12. Jeśli wynik nie jest całkowity, w zakupach zwykle zaokrągla się w górę do pełnej butelki.
Zaokrąglasz w górę, gdy wynik dzielenia daje ułamek, np. 10,2 butelki. Nie możesz kupić części butelki, a na przyjęciu brak napoju jest większym problemem niż niewielka nadwyżka. Wyjątkiem są sytuacje, gdy dopuszcza się inne opakowania.
Tak, ale wtedy porcja też musi być w litrach. Wystarczy zamienić 200 ml na 0,2 l, a potem policzyć: 42 × 0,2 l = 8,4 l. To często szybsza metoda, o ile nie pomylisz zapisu dziesiętnego.
Najczęściej pojawia się pomylenie jednostek (ml z l), odwrócenie dzielenia (0,7 ÷ 8,4 zamiast 8,4 ÷ 0,7) oraz brak kontroli sensowności wyniku. Pomaga zapis działań z jednostkami i szybkie sprawdzenie: czy litrów wychodzi "realnie".
9 butelek po 0,7 l to łącznie 6,3 l. Zapotrzebowanie wynosi 8,4 l, więc brakuje 2,1 l. To duża różnica (ponad 10 porcji po 200 ml), dlatego taka odpowiedź odpada, nawet bez szczegółowych rozważań organizacyjnych.
Zrób kontrolę wsteczną: obliczoną liczbę butelek pomnóż przez pojemność butelki i porównaj z zapotrzebowaniem. Dla 12 butelek: 12 × 0,7 l = 8,4 l, czyli dokładnie tyle, ile potrzeba. Taka kontrola minimalizuje błędy rachunkowe.
Ćwicz seriami zadania: porcja na osobę → liczba osób → łączna ilość → opakowania. Zawsze zapisuj jednostki i trenuj zamiany (ml, l). Dodatkowo przećwicz warianty z zaokrąglaniem oraz sytuacje z różnymi pojemnościami opakowań.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Łączna ilość wina: 42 × 200 ml = 8400 ml, czyli 8,4 l."

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI Brochure), 9th edition (2019), section on SI units and decimal multiples (litre = 1 dm^3; relation to mL). https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-02-27)
  • NIST, SI Units – metric prefixes and unit relationships (milli-, litre/millilitre usage in practice). https://www.nist.gov/pml/owm/metric-si/si-units (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Zadania rachunkowe z gastronomii: porcjowanie i zapotrzebowanie (ćwiczenia na jednostkach)
  • Materiały szkolne z podstaw towaroznawstwa gastronomicznego (pojemności opakowań, normowanie)
  • Ćwiczenia praktyczne: kalkulacja napojów na przyjęcia (arkusze kalkulacyjne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego