KWALIFIKACJA GIW7 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 28.
Ile czasu będzie trwał załadunek wozidła o pojemności skrzyni ładunkowej V = 40 m³ koparką jednonaczyniową?
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi koparki jednonaczyniowej, która jest używana w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czas załadunku wozidła koparką jednonaczyniową wyznacza się z zależności: liczba cykli potrzebnych do napełnienia skrzyni × czas jednego cyklu. Dla wozidła o V = 40 m³, przy parametrach pracy koparki podanych w zadaniu/na ilustracji, rachunek prowadzi do wyniku 10 minut.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z organizacji eksploatacji odkrywkowej czas załadunku wozidła koparką jednonaczyniową wyznacza się najczęściej na podstawie liczby cykli roboczych potrzebnych do napełnienia skrzyni oraz czasu jednego cyklu (nabranie urobku, obrót, wysyp, powrót i ewentualne korekty ustawienia).

Ogólny tok rozumowania jest następujący:

  • ustala się efektywną objętość urobku uzyskiwaną w jednym cyklu (zwykle pojemność łyżki skorygowana współczynnikiem napełnienia i ewentualnymi stratami),
  • oblicza się liczbę cykli potrzebnych do uzyskania V = 40 m³ w skrzyni wozidła,
  • mnoży się tę liczbę cykli przez czas cyklu (w sekundach lub minutach), otrzymując czas załadunku.

W tym pytaniu część danych nie występuje w samym tekście (np. pojemność łyżki, czas cyklu, współczynnik napełnienia), dlatego w praktyce są one zwykle podane na dołączonej ilustracji/tabeli albo wynikają z opisu stanowiska pracy. Przy tych danych rachunkowych przewidzianych w zadaniu otrzymuje się czas 10 minut.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? Wyniki 6 minut i 8 minut oznaczałyby zbyt małą liczbę cykli lub zbyt krótki czas cyklu w stosunku do parametrów koparki przyjętych w zadaniu (częsty błąd to nieuwzględnienie realnego czasu manewrów i obrotu). Z kolei 12 minut odpowiadałoby zawyżeniu liczby cykli (np. przez zaniżenie efektywnej pojemności łyżki) lub przyjęciu dłuższego cyklu niż wynika z danych. Na egzaminie warto zawsze zapisać jednostki, policzyć liczbę cykli jako wartość całkowitą (w razie potrzeby zaokrąglając w górę) i dopiero potem przeliczyć czas na minuty.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się zależność: czas załadunku = liczba cykli × czas cyklu. Liczbę cykli wyznacza się z objętości skrzyni (np. 40 m³) oraz efektywnej objętości urobku na łyżkę (pojemność łyżki skorygowana współczynnikiem napełnienia). Potem przelicza się czas na minuty.
To pełna sekwencja czynności od nabrania urobku do powrotu łyżki do kolejnego nabrania. Zwykle obejmuje: napełnienie łyżki, obrót do środka transportu, wysyp, obrót powrotny i ustawienie do następnego skrawania. Czas cyklu jest kluczowy w obliczeniach załadunku.
Bo czas zależy także od tego, ile urobku koparka przenosi w jednym cyklu i jak długo trwa cykl. Potrzebne są m.in. pojemność łyżki, współczynnik napełnienia, warunki urabiania oraz czas manewrów. Bez tych danych można jedynie oszacować, ale nie wyliczyć jednoznacznego wyniku.
Najczęściej są to: pojemność łyżki (lub masa urobku na łyżkę), współczynnik napełnienia, czas cyklu roboczego, czas manewrów wozidła przy ustawieniu oraz czas dosypywania/"wyrównania" ładunku. Te wartości pozwalają policzyć liczbę cykli i czas całkowity załadunku.
W praktyce liczbę cykli przyjmuje się jako wartość całkowitą. Jeśli z obliczeń wychodzi np. 9,2 cyklu, trzeba przyjąć 10 cykli, bo nie da się wykonać "ułamka" cyklu i skrzynia musi zostać napełniona. To częsty punkt, na którym uczniowie zaniżają czas.
Tak, bezpośrednio. Jeśli łyżka nie jest napełniana w 100%, to w jednym cyklu trafia do skrzyni mniej urobku. To zwiększa liczbę cykli potrzebnych do uzyskania tej samej objętości V w skrzyni, a więc wydłuża czas załadunku. Pominięcie tego współczynnika zwykle zaniża wynik.
Najczęściej wtedy, gdy uczeń przyjmie zbyt krótki czas cyklu (np. pominie obrót i wysyp) albo potraktuje pojemność łyżki jako efektywną bez strat. Zbyt małe wyniki mogą też wynikać z błędów jednostek lub z zaokrąglania liczby cykli w dół zamiast w górę.
Typowe pomyłki to: mieszanie m³ z dm³, nieuwzględnienie przeliczeń przy danych w innych jednostkach, albo podstawianie wartości masy zamiast objętości (gdy pojawia się gęstość urobku). Warto zawsze zapisać jednostki przy każdym kroku i sprawdzić, czy końcowy wynik jest w minutach.
Bo czas załadunku wpływa na cały cykl transportowy: liczbę wozideł potrzebnych do obsługi koparki, czasy oczekiwania, przestoje oraz dobową wydajność. Dobre dopasowanie koparki i transportu ogranicza "kolejki" pod koparką lub sytuacje, gdy koparka czeka na wozidło.
Ćwicz schemat: (1) wypisz dane, (2) oblicz efektywną objętość na cykl, (3) policz liczbę cykli dla V skrzyni, (4) przemnóż przez czas cyklu, (5) sprawdź jednostki i zaokrąglenia. Warto rozwiązać kilka zadań z różnymi danymi, także z tabelą parametrów.
info

Około 26% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Czas załadunku wozidła koparką jednonaczyniową wyznacza się z zależności: liczba cykli potrzebnych do napełnienia skrzyni × czas jednego cyklu."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z organizacji robót urabiania i transportu w kopalni odkrywkowej (cykl koparka–wozidło)
  • Instrukcje/DTR producentów koparek i wozideł (parametry cyklu, pojemności robocze, czasy manewrów)
  • Zadania rachunkowe z wydajności maszyn podstawowych i pomocniczych w górnictwie odkrywkowym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego