KWALIFIKACJA GIW7 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 14.
W wyniku odstrzału urobionych zostało 2600 Mg kopaliny o gęstości 2,6 Mg/m3. Do przedmiotowych robót zużyto 500 kg środków strzałowych. Ile wyniosło jednostkowe zużycie materiałów wybuchowych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jednostkowe zużycie liczy się na 1 m3 urobku. Najpierw wyznacz objętość: V = m/ρ = 2600 Mg / (2,6 Mg/m3) = 1000 m3. Następnie podziel zużycie MW przez objętość: 500 kg / 1000 m3 = 0,5 kg/m3.

Pełne wyjaśnienie:

Jednostkowe zużycie materiałów wybuchowych w tym zadaniu jest podane w jednostkach kg/m3, czyli "ile kilogramów środków strzałowych zużyto na uzyskanie 1 m3 urobku". Żeby to policzyć, trzeba znać objętość uzyskanego urobku, a w treści podano masę urobku oraz jego gęstość.

Krok 1: obliczenie objętości urobku
Wykorzystujemy zależność między masą, gęstością i objętością: V = m/ρ.
Podstawiamy dane z zadania, pilnując jednostek:

  • m = 2600 Mg
  • ρ = 2,6 Mg/m3
Obliczenie:
V = 2600 Mg ÷ (2,6 Mg/m3) = 1000 m3.
Jednostka Mg skraca się, pozostaje m3, co potwierdza poprawność rachunku.

Krok 2: obliczenie jednostkowego zużycia
Zużyto 500 kg środków strzałowych na 1000 m3 urobku, więc:
q = 500 kg ÷ 1000 m3 = 0,5 kg/m3.

Dlaczego pozostałe wartości nie pasują?

  • 0,2 kg/m3 byłoby wynikiem zaniżonym; pojawia się często, gdy ktoś błędnie przyjmie większą objętość urobku lub pomyli działanie (np. dzieli przez 2600 "bez gęstości" albo wykonuje dodatkowe nieuzasadnione przeliczenie).
  • 2,0 kg/m3 jest czterokrotnie większe od wyniku. Taki błąd może wynikać z odwrócenia wzoru (V = ρ/m zamiast V = m/ρ) albo z przyjęcia objętości 250 m3 zamiast 1000 m3.
  • 5,2 kg/m3 jest skrajnie zawyżone; zwykle powstaje przez bezpośrednie użycie liczby 2,6 w niewłaściwym miejscu (np. mnożenie zamiast dzielenia) lub przez pomylenie jednostek Mg i kg bez kontroli sensu wyniku.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź sens fizyczny: gęstość 2,6 Mg/m3 oznacza, że 2600 Mg to dokładnie 1000 m3. To szybka kontrola rachunku, a potem dzielenie 500 przez 1000 daje wynik od razu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj zależności V = m/ρ. Dzielisz masę urobku przez jego gęstość, pilnując jednostek (np. Mg oraz Mg/m3). Po skróceniu jednostek otrzymasz objętość w m3, potrzebną do dalszych wskaźników.
To wskaźnik mówiący, ile kilogramów środków strzałowych zużyto, aby uzyskać 1 m3 urobku. Liczy się go jako: zużycie MW (kg) podzielone przez objętość urobku (m3).
Ponieważ urobek podano w masie (Mg), a wynik ma być w kg/m3, czyli na objętość. Gęstość pozwala przeliczyć masę na objętość urobku: bez tego nie da się poprawnie wyznaczyć wskaźnika w m3.
Zapamiętaj: ρ = m/V. Gdy szukasz objętości, "V idzie na dół": V = m/ρ. Dodatkowo kontroluj jednostki: Mg ÷ (Mg/m3) musi dać m3. To szybko ujawnia odwrócenie wzoru.
Nie zawsze. Jeśli liczysz objętość z m/ρ i oba są w Mg, to jednostki Mg się skracają i dostajesz m3. Dopiero na końcu używasz zużycia w kg, więc wynik automatycznie wyjdzie w kg/m3.
Zrób kontrolę: gęstość 2,6 Mg/m3 oznacza 2,6 Mg na 1 m3. Jeśli masz 2600 Mg, to objętość to 2600/2,6 = 1000 m3. Potem 500/1000 = 0,5, więc wynik jest "połową kilograma na metr".
Najczęściej: pominięcie gęstości (liczenie na samych masach), odwrócenie wzoru V = m/ρ, brak kontroli jednostek oraz mechaniczne mnożenie przez 2,6 zamiast dzielenia. Pomaga zapisanie wzoru z jednostkami przy każdej wielkości.
Stosuje się go przy planowaniu robót strzałowych (szacunek ilości MW na dany kubik urobku), przy porównywaniu efektywności różnych przodków/serii strzałów oraz przy kontroli odchyleń od założeń technologicznych i kosztowych.
Najpierw policz objętość urobku (to kluczowy krok), potem jedno dzielenie: kg przez m3. Jeśli odpowiedzi różnią się o rząd wielkości, zwykle błąd dotyczy odwrócenia wzoru lub nieuwzględnienia gęstości. Analiza jednostek szybko wskaże błąd.
Przećwicz schemat: masa → objętość (przez gęstość) oraz zużycie → wskaźnik (dzielenie przez m3). Ucz się kontroli jednostek i rób krótkie "testy sensu" wyniku. To zwykle daje punkty nawet przy stresie.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że jednostkowe zużycie liczy się na 1 m3 urobku.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii robót strzałowych (definicje wskaźników zużycia i przykłady obliczeń)
  • Powtórzenie z fizyki/metryki: gęstość, masa, objętość oraz analiza jednostek
  • Zestawy zadań rachunkowych z górnictwa odkrywkowego dotyczące parametrów urobku i wskaźników jednostkowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego