W skali 1:1 500 000 każda długość na mapie trzeba przeliczyć na odległość rzeczywistą przez pomnożenie przez mianownik skali. Najwygodniej zrobić to w krokach, pilnując jednostek.
1) Przeliczenie odległości z mapy na teren
1 cm na mapie odpowiada 1 500 000 cm w terenie. Ponieważ 100 000 cm = 1 km, to:
1 500 000 cm = 15 km.
Zatem 21 cm na mapie daje:
21 × 15 km = 315 km.
2) Obliczenie czasu przejazdu
Średnia prędkość wynosi 60 km/h. Korzystamy z zależności:
t = s / v
t = 315 km / 60 km/h = 5,25 h.
3) Zamiana części dziesiętnej godziny na minuty
0,25 godziny to 0,25 × 60 min = 15 min.
Ostatecznie czas przejazdu wynosi 5 h 15 min.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- Wynik w minutach (np. około 31,5 min lub 14 min) zwykle wynika z błędnego potraktowania skali (np. odczyt jak dla znacznie mniejszej odległości) albo z pomylenia jednostek i nieuwzględnienia, że skala 1:1 500 000 oznacza setki kilometrów.
- Wynik 5 h 25 min jest bliski poprawnego, co sugeruje drobny błąd rachunkowy w przeliczeniu 0,25 h na minuty (powinno być 15 min) albo w ilorazie 315/60.
Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zawsze wykonaj kontrolę sensu: prędkość 60 km/h to około 1 km/min, więc dla 315 km czas musi być rzędu kilku godzin, nie kilkunastu minut.
