KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 22.
Ile dodatkowo należy przygotować arkuszy, aby uzyskać 2 000 sztuk plakatów netto, jeżeli zakładana nadwyżka na podłoże drukowe wynosi 5%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nadwyżka 5% liczona jest od nakładu netto 2 000 sztuk. Obliczamy 5% z 2 000: 2 000 × 0,05 = 100. Ponieważ pytanie brzmi "ile dodatkowo", wynikiem jest liczba arkuszy ponad netto, czyli 100 arkuszy.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach poligraficznych "nakład netto" oznacza liczbę wyrobów gotowych, które mają wyjść po produkcji (tu: 2 000 plakatów). "Nadwyżka" (naddatek) na podłoże drukowe jest doliczana po to, aby uwzględnić straty: rozruch, ewentualne błędy druku, uszkodzenia arkuszy czy odrzuty w kontroli jakości.

Skoro nadwyżka wynosi 5%, to należy policzyć 5% z 2 000:

  • 5% = 5/100 = 0,05
  • 2 000 × 0,05 = 100

Otrzymane 100 to liczba arkuszy dodatkowych (ponad 2 000 netto), bo pytanie wprost używa słowa "dodatkowo". Całkowite przygotowanie podłoża wyniosłoby więc 2 000 + 100 = 2 100 arkuszy, ale taka wartość nie jest tutaj wymagana.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują? Wartości 120, 140 i 200 odpowiadałyby odpowiednio 6%, 7% i 10% z 2 000 (albo wynikają z błędnego założenia, że nadwyżkę liczy się inaczej). Typową pułapką jest też policzenie całkowitej liczby arkuszy zamiast samej nadwyżki albo "zaokrąglanie w górę" bez uzasadnienia, mimo że 5% z 2 000 daje dokładnie liczbę całkowitą.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Aby obliczyć 5% z 2000, zamień 5% na ułamek dziesiętny 0,05 i pomnóż: 2000 × 0,05 = 100. To jest liczba arkuszy stanowiących nadwyżkę (dodatkowo), jeśli 5% liczysz od nakładu netto.
"Netto" oznacza liczbę gotowych, poprawnych plakatów, które mają zostać dostarczone klientowi. Nie obejmuje strat produkcyjnych. Dlatego nadwyżkę (naddatek) dolicza się osobno, aby mimo odpadów nadal uzyskać 2000 sztuk wyrobu.
Słowo "dodatkowo" wskazuje, że trzeba policzyć sam naddatek ponad nakład netto. W praktyce całkowita liczba arkuszy to netto + nadwyżka, ale w tym typie pytania egzaminacyjnego sprawdza się umiejętność wyliczenia samej nadwyżki procentowej.
Najczęściej w kalkulacji produkcyjnej przyjmuje się, że nadwyżka jest liczona względem nakładu netto (czyli tego, co trzeba oddać). Jeśli jednak w zadaniu podano inny punkt odniesienia, musi to być jasno doprecyzowane. W przeciwnym razie standardowo przyjmuje się netto.
Nadwyżka to planowany zapas arkuszy, który przygotowujesz, aby "pokryć" możliwe straty. Makulatura to faktyczny odpad powstały w trakcie produkcji (np. błędny druk). Nadwyżka jest planem, a makulatura wynikiem procesu.
Najpierw liczysz nadwyżkę: 2000 × 0,05 = 100. Następnie dodajesz ją do nakładu netto: 2000 + 100 = 2100 arkuszy. Uwaga: nie każde pytanie tego wymaga; czasem pyta wyłącznie o część "dodatkowo".
Najczęstsze błędy to: policzenie całości zamiast "dodatkowo", pomylenie 5% z 0,5 lub 5, oraz liczenie procentu od niewłaściwej podstawy (np. od wartości już powiększonej). Pomaga zapis: nadwyżka = netto × procent.
W praktyce produkcyjnej często zaokrągla się w górę do pełnych arkuszy, bo nie da się zamówić "ułamka" arkusza. W tym konkretnym przypadku wynik jest całkowity (100), więc zaokrąglanie nie jest potrzebne. Gdyby wyszło np. 102,4, wtedy zwykle przyjmuje się 103.
Większą nadwyżkę stosuje się m.in. przy trudnych podłożach, wysokich wymaganiach jakościowych, krótkich terminach bez możliwości dodruku, albo gdy proces ma więcej etapów narażonych na odrzuty (cięcie, bigowanie, uszlachetnianie). Wtedy planuje się większy zapas.
Szybka kontrola: 1% z 2000 to 20, więc 5% to 5 × 20 = 100. Taki "skrót myślowy" jest bezpieczny i pozwala szybko wyłapać zbyt duże wyniki (np. 200 oznaczałoby 10%). To dobra technika na egzamin.
info

Statystycznie 72% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Nadwyżka 5% liczona jest od nakładu netto 2 000 sztuk."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Procent" – definicja i podstawowe przeliczenia, https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Ułamek dziesiętny" – zamiana ułamków/procentów na zapis dziesiętny, https://pl.wikipedia.org/wiki/U%C5%82amek_dziesi%C4%99tny (dostęp: 2026-03-02)
  • Khan Academy (PL): "Procenty" (dział: obliczanie procentu liczby), https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percent (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały szkolne z matematyki: procenty i obliczenia praktyczne
  • Podręczniki/notesy z kalkulacji poligraficznej (nakład netto, brutto, makulatura)
  • Zadania ćwiczeniowe z planowania zużycia papieru w poligrafii cyfrowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego