KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 21.
Określ liczbę arkuszy A3+ potrzebnych do wydrukowania 2 000 sztuk ulotek formatu A4, jeżeli naddatek technologiczny wynosi 10%.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na jednym arkuszu A3+ można ułożyć 2 ulotki A4.
Dla 2000 sztuk potrzeba więc 2000/2 = 1000 arkuszy.
Naddatek technologiczny 10% dolicza zapas na odpady i rozruch, dlatego 1000 × 1,10 = 1100 arkuszy (wynik jest liczbą całkowitą). W zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się taki układ 2-up.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć liczbę arkuszy potrzebnych do druku, trzeba rozdzielić problem na dwa kroki: impozycję (ile użytków A4 mieści się na jednym arkuszu A3+) oraz naddatek technologiczny (zapas na straty produkcyjne).

1) Liczba arkuszy bez naddatku
W typowym układzie 2-up na arkuszu A3+ mieszczą się 2 ulotki formatu A4. Oznacza to, że jeden arkusz daje dwie sztuki wyrobu. Dla nakładu 2000 ulotek potrzeba więc:

2000 / 2 = 1000 arkuszy.

2) Doliczenie naddatku 10%
Naddatek technologiczny uwzględnia m.in. rozruch, odpady, błędy podawania, ewentualne odrzuty jakościowe. Gdy naddatek wynosi 10%, to liczbę arkuszy mnoży się przez 1,10:

1000 × 1,10 = 1100 arkuszy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 1000 arkuszy – to wynik bez uwzględnienia naddatku; pomija zapas technologiczny.
  • 1200 arkuszy – odpowiada naddatkowi 20% (albo błędnemu zaokrągleniu w górę bez podstaw).
  • 2200 arkuszy – to typowy skutek pomylenia relacji formatów i przyjęcia, że na 1 arkuszu wypada 1 ulotka A4, a potem doliczenia 10% (2000 × 1,10 = 2200), czyli pominięcie układu 2-up.

Na egzaminie warto zawsze pilnować jednostek: najpierw przeliczyć sztuki wyrobu → arkusze, dopiero potem doliczać procentowy naddatek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw przelicz, ile ulotek powstaje z jednego arkusza (impozycja). Potem policz arkusze bazowe: nakład / użytki na arkuszu. Na końcu dolicz naddatek: pomnóż wynik przez 1,10 (dla 10%) i zaokrąglij do pełnych arkuszy.
Naddatek technologiczny to dodatkowa ilość materiału (np. arkuszy) przewidziana na straty: rozruch, błędy podawania, odrzuty jakościowe czy uszkodzenia. W kalkulacji najczęściej dolicza się go procentowo do liczby arkuszy potrzebnych "idealnie".
W typowej impozycji na arkuszu A3+ układa się 2 użytki A4. Skoro 1 arkusz daje 2 ulotki, to liczbę sztuk dzieli się przez 2: 2000 / 2 = 1000 arkuszy bazowych. Dopiero później dolicza się naddatek.
Najczęściej myli się jednostki (liczy naddatek od sztuk zamiast od arkuszy), zapomina o impozycji (przyjmuje 1 arkusz = 1 ulotka) albo dodaje 10% "na oko" zamiast mnożyć przez 1,10. Zdarza się też podwójne doliczenie zapasu.
W praktyce kalkulacyjnej najpewniej jest mnożyć: jeżeli potrzeba 1000 arkuszy, to przy naddatku 10% liczysz 1000 × 1,10 = 1100. Dodawanie 10% też zadziała, ale łatwiej o pomyłkę, gdy pojawiają się kolejne korekty.
Trzeba znać zależność formatów (A3 jest dwa razy większy od A4) oraz uwzględnić układ montażu. W zadaniach egzaminacyjnych często przyjmuje się prosty układ 2-up (2 szt. A4 na arkuszu A3+). W praktyce decydują też spady i marginesy.
A3+ to potoczne określenie arkusza nieco większego niż A3, często stosowanego, aby zmieścić spady, pasery lub marginesy technologiczne. Nie jest to podstawowy format serii A z normy, ale w praktyce bywa spotykany jako "format powiększony".
Zaokrągla się wtedy, gdy obliczenia dają ułamek arkusza, bo w produkcji zużywa się pełne arkusze. Zwykle stosuje się zaokrąglenie w górę do najbliższej liczby całkowitej, aby nie zabrakło materiału na wykonanie nakładu.
Naddatek zwiększa zużycie papieru, a więc koszt materiału oraz często koszty obróbki (np. cięcia większej liczby arkuszy). Z drugiej strony zmniejsza ryzyko niedodruku i przestojów. W kalkulacji oferty naddatek jest elementem planowania jakości i terminowości.
Ćwicz schemat: sztuki → użytki na arkuszu → arkusze bazowe → naddatek (%). Opanuj relacje formatów A (A3–A4), obliczenia procentowe i czytanie poleceń. Warto rozwiązać kilka wariantów z innymi naddatkami (5%, 15%) i różnymi układami.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "W zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się taki układ 2-up."

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series" (relacje formatów serii A, w tym A3 i A4)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do podstaw technologii poligrafii (formaty, użytki, impozycja)
  • Materiały dydaktyczne z kalkulacji poligraficznej (naddatki, odpady, rozruch)
  • Ćwiczenia z procentów i przeliczeń nakładów (arkusze/użytki/sztuki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego