KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 23.
Ile zadrukowanych arkuszy A2 powinien otrzymać pracownik obsługujący złamywarkę, jeżeli wiadomo, że nakład 16-stronicowego czasopisma formatu A4 wynosi 5 000 sztuk, a naddatek technologiczny na procesy introligatorskie wynosi 3%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Arkusz A2 złożony do A4 daje 8 stron (po 4 strony na każdej stronie arkusza, razem 8). Dla czasopisma 16‑stronicowego potrzeba więc 2 arkuszy A2 na 1 egzemplarz. Nakład 5000 szt. oznacza 5000×2=10000 arkuszy, a z naddatkiem 3%: 10000×1,03=10300 arkuszy.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba ustalić, ile zadrukowanych arkuszy A2 należy przygotować do procesu złamywania, aby otrzymać nakład 16‑stronicowego czasopisma A4, a następnie doliczyć naddatek technologiczny 3%.

Krok 1: ile stron A4 daje 1 arkusz A2 po złożeniu?
Format A2 po złożeniu do A4 oznacza dwa złożenia (A2→A3→A4). Taki arkusz po falcowaniu tworzy składkę, która ma 8 stron. Wynika to z tego, że arkusz ma dwie strony zadruku, a po złożeniu powstają karty (liście), które dają łącznie 8 stron publikacji.

Krok 2: ile arkuszy A2 potrzeba na 1 egzemplarz 16‑stronicowy?
Jeżeli 1 arkusz A2 po złożeniu do A4 daje 8 stron, to dla 16 stron potrzeba 2 arkuszy A2 na każdy egzemplarz (2×8=16).

Krok 3: policz liczbę arkuszy dla całego nakładu
Nakład wynosi 5000 sztuk, więc liczba arkuszy bez naddatku to:
5000 × 2 = 10000 arkuszy A2.

Krok 4: dodaj naddatek technologiczny 3%
Naddatek dotyczy liczby arkuszy przeznaczonych na procesy introligatorskie, więc liczymy 3% od 10000:
10000 × 1,03 = 10300 arkuszy A2.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • Wyniki z okolic 5150/5300 sugerują, że policzono tylko 1 arkusz A2 na egzemplarz, czyli przyjęto, że 1 arkusz daje od razu 16 stron. To pomija fakt, że po złożeniu A2 do A4 standardowo otrzymuje się składkę 8‑stronicową, więc na 16 stron potrzeba 2 arkuszy.
  • Wynik 10600 odpowiadałby innemu naddatkowi (np. 6%) albo zaokrąglaniu w górę bez uzasadnienia; przy 3% i bazie 10000 poprawna wartość to 10300.

Na egzaminie warto zawsze wykonać krótką kontrolę sensu: 5000 egzemplarzy i 16 stron to zwykle więcej niż 5000 arkuszy, bo jeden arkusz po złożeniu rzadko daje aż 16 stron w tym układzie formatu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw policz liczbę złożeń: A2 trzeba złożyć do A4 dwukrotnie (A2→A3→A4). Taki arkusz po zadruku dwustronnym i złożeniu tworzy składkę, która typowo ma 8 stron. To klucz do dalszych obliczeń nakładu.
Po złożeniu A2 do A4 jedna złożona składka ma zwykle 8 stron. Skoro czasopismo ma 16 stron, to trzeba złożyć i skompletować dwie składki, czyli przygotować 2 arkusze A2 na 1 egzemplarz.
Naddatek technologiczny to zapas produkcyjny doliczany do nakładu, aby pokryć straty i braki powstające w procesach, takich jak falcowanie, kompletowanie, docinanie czy oprawa. W zadaniach egzaminacyjnych najczęściej wyraża się go procentowo.
Policz bazową liczbę arkuszy potrzebnych na nakład, a potem pomnóż przez 1,03. Przykład: jeśli wychodzi 10000 arkuszy, to z naddatkiem 3% będzie 10000 × 1,03 = 10300. To prosta kontrola procentowa.
Najczęstsze pomyłki to: przyjęcie 1 arkusza na egzemplarz bez analizy liczby stron ze składki, policzenie procentu od złej podstawy (od nakładu zamiast od arkuszy) oraz nieuwzględnienie, że arkusz jest zadrukowany dwustronnie.
Tak. Seria A jest zdefiniowana tak, że każdy kolejny format ma połowę powierzchni poprzedniego. Dlatego A2 ma cztery razy większą powierzchnię niż A4. Ta zależność pomaga rozumieć, ile użytków da się teoretycznie rozmieścić na arkuszu.
Taki wynik miałby sens, gdyby 1 arkusz dawał komplet stron na 1 egzemplarz (np. inny format arkusza lub inny układ impozycji) i wtedy dolicza się 3% do 5000. W tym zadaniu kluczowe jest jednak założenie składki po złożeniu A2 do A4.
Zrób szybki test: 16 stron to zwykle więcej niż jedna składka przy złożeniu do A4, więc liczba arkuszy często jest większa niż sam nakład. Jeśli wychodzi wynik bliski 5000, upewnij się, czy nie pominąłeś drugiego arkusza na egzemplarz.
Operator potrzebuje m.in. liczby składek, schematu złożeń (kolejności falców), formatu wejściowego arkusza, orientacji włókien oraz zaplanowanego naddatku. Te dane wpływają na ustawienia maszyny i na to, ile materiału trzeba przygotować.
Ćwicz schemat: format → liczba stron ze składki → arkusze na egzemplarz → nakład → naddatek. Warto znać typowe zależności formatów serii A i podstawowe przypadki falcowania (np. do A4), bo to najczęściej testowane elementy.
info

Statystycznie 38% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Arkusz A2 złożony do A4 daje 8 stron (po 4 strony na każdej stronie arkusza, razem 8)."

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series" (definicje formatów A0–A10)
  • Wikipedia (PL): https://pl.wikipedia.org/wiki/Format_papieru (sekcja o serii A i zależnościach formatów) - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw introligatorstwa i falcowania (z rozdziałem o składkach i liczbie stron po złożeniu)
  • Materiały dydaktyczne z impozycji/montażu wydawniczego (schematy składek 8-, 16-stronicowych)
  • Ćwiczenia rachunkowe z poligrafii: naddatki technologiczne, narządy, procenty

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego