Wykop o stałym kształcie wzdłuż długości można traktować jak bryłę o stałym przekroju (w praktyce jak graniastosłup). Wtedy objętość urobku liczy się ze wzoru:
V = P × L
gdzie: V – objętość [m3], P – pole przekroju poprzecznego [m2], L – długość wykopu [m].
Najważniejszy krok to poprawne wyznaczenie pola przekroju z rysunku. W zależności od geometrii przekrój może składać się z kilku prostych figur (np. prostokąta i dwóch trójkątów od skarp, albo trapezu). Typowa procedura:
- odczytaj z rysunku wszystkie wymiary potrzebne do obliczeń,
- podziel przekrój na proste figury,
- policz pola tych figur i zsumuj (albo odejmij części, jeśli występują "wycięcia"),
- sprawdź jednostki: pole ma być w m2.
W tym zadaniu z rysunku otrzymuje się P = 9 m2. Długość wykopu wynosi L = 100 m, więc:
V = 9 × 100 = 900 m3.
Dlaczego pozostałe wyniki są błędne? "800 m3" zwykle oznacza zaniżone pole przekroju (np. pominięcie części skarpy lub błędny podział figury). "1000 m3" to częsty wybór "na oko" lub efekt zaokrąglania bez policzenia pola. "1100 m3" najczęściej wynika z zawyżenia pola przekroju (np. doliczenia fragmentu, który w przekroju nie należy do wykopu).
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki przy każdym etapie (m, m2, m3) – to szybko ujawnia większość pomyłek.
