KWALIFIKACJA BUD14 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 1.
Ile gruntu potrzeba do wykonania nasypu o długości 10 m i przekroju poprzecznym przedstawionym na rysunku (bez uwzględnienia współczynnika zagęszczenia gruntu)?
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny nasypu, który jest tematem pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość nasypu o stałym przekroju liczy się jako V = A · L, gdzie A to pole przekroju z rysunku, a L = 10 m. Najpierw wyznacza się A (zwykle jako trapez lub suma prostych figur), a następnie mnoży przez długość. W tym zadaniu daje to 60,0 m3 bez uwzględniania zagęszczenia.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu nasyp traktuje się jak graniastosłup o stałym przekroju poprzecznym na całej długości. Dlatego podstawowa zależność jest zawsze taka sama:

V = A · L
gdzie:
V – objętość gruntu (m3),
A – pole przekroju poprzecznego nasypu (m2) odczytanego z rysunku,
L – długość nasypu (m).

W zadaniu podano L = 10 m, a rysunek przedstawia kształt przekroju. Z rysunku należy odczytać wszystkie wymiary (np. wysokość nasypu, szerokość korony oraz nachylenia skarp), a następnie policzyć pole A:

  • Jeśli przekrój jest trapezem, stosuje się wzór na pole trapezu (średnia z podstaw × wysokość).
  • Jeśli przekrój składa się z kilku figur (np. prostokąt + dwa trójkąty), wygodnie jest policzyć pola składowe i je zsumować.

Po wyznaczeniu pola w m2 wykonuje się końcowy krok: mnożenie przez 10 m, co daje wynik w m3. W tym zadaniu obliczenia prowadzą do 60,0 m3.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 50,0 m3 – typowy skutek zaniżenia pola przekroju (np. pominięcie części skarp) albo błędu w odczycie jednego z wymiarów.
  • 100,0 m3 – często wynika z przyjęcia zbyt dużego pola przekroju (np. policzenia figury jako prostokąta o pełnej szerokości zamiast trapezu).
  • 150,0 m3 – zwykle efekt podwójnego doliczenia skarp lub pomylenia wymiarów (np. użycia szerokości jako wysokości), przez co pole A rośnie nienaturalnie.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu A sprawdź "na logikę", czy pole przekroju jest realistyczne (rzędu kilku m2), a dopiero potem mnoż przez długość. To zmniejsza ryzyko przeniesienia błędu do wyniku końcowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się zależność V = A · L, gdzie A to pole przekroju poprzecznego z rysunku (w m2), a L to długość nasypu (w m). Najpierw liczysz A (np. z trapezu lub sumy figur), potem mnożysz przez L, otrzymując m3.
To znaczy, że liczysz geometrię nasypu (objętość w stanie "docelowego kształtu") bez przeliczeń na grunt w stanie luźnym lub po zagęszczeniu. Nie stosujesz żadnego mnożnika korygującego na zmianę objętości po zagęszczeniu ani na spulchnienie.
Kluczowe są wymiary, które pozwalają policzyć pole przekroju: wysokość nasypu, szerokość korony oraz dane skarp (np. ich nachylenie lub szerokości u podstawy). Bez tych informacji nie da się jednoznacznie wyznaczyć A w m2.
Bo nasyp o stałym przekroju jest odpowiednikiem graniastosłupa: przekrój poprzeczny jest "podstawą" bryły, a długość jest jej "wysokością" wzdłuż osi. Z geometrii brył wynika wtedy prosta zależność: objętość to pole podstawy razy długość.
Najbezpieczniej rozbić przekrój na proste figury (np. prostokąt i dwa trójkąty) i zsumować pola. Alternatywnie można odjąć pola "pustych" fragmentów od większej figury obejmującej całość. Ważne, by nie pominąć skarp ani nie policzyć ich podwójnie.
Tak. Jeżeli długość wynosi 10 m, to objętość V = A · 10. Gdy A = 6,0 m2, otrzymasz V = 60,0 m3. To dobra kontrola obliczeń: sprawdź, czy Twoje wyliczone pole przekroju ma sens w m2.
Najczęściej: (1) nieuwzględnienie skarp, (2) zły wzór na pole (trapez vs prostokąt), (3) błędy w odczycie wymiarów z rysunku, (4) brak mnożenia przez długość 10 m, (5) pomylenie jednostek m2 i m3.
Stosuje się go, gdy trzeba przeliczyć ilość gruntu w różnych stanach (np. grunt wbudowany vs grunt luźny do transportu) lub gdy rozlicza się roboty z uwzględnieniem technologii zagęszczania. W tym zadaniu wyraźnie polecono tego nie uwzględniać.
Zrób szybki test: oszacuj pole przekroju (czy jest rzędu kilku m2, a nie np. kilkudziesięciu), a potem pomnóż przez długość. Jeśli nasyp ma 10 m długości, to objętość zwykle nie będzie setkami m3, chyba że przekrój jest bardzo duży.
Najpierw przerysuj przekrój schematycznie i podpisz wszystkie wymiary. Potem wybierz metodę pola: jedna figura (trapez) albo suma figur. Na końcu zrób kontrolę jednostek: A w m2, L w m, wynik w m3. To minimalizuje pomyłki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Objętość nasypu o stałym przekroju liczy się jako V = A · L, gdzie A to pole przekroju z rysunku, a L = 10 m."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Graniastos%C5%82up — dostęp 2026-02-18
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Trapez — dostęp 2026-02-18
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Obj%C4%99to%C5%9B%C4%87 — dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z robót ziemnych (działy: obmiar i kubatura nasypów/wykopów)
  • Zestawy zadań z geometrii praktycznej dla budownictwa (pola figur, objętości brył)
  • Tablice wzorów: pola figur płaskich i zależności jednostek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego