W kosztorysowaniu robót ziemnych kluczowe jest powiązanie nakładów rzeczowych (robocizna, sprzęt, czas) z urabialnością gruntu. KNR 2-01 "Budowle i roboty ziemne" stosuje w tym celu podział gruntów na kategorie I–X, czyli łącznie 10 kategorii. Kryterium nie jest "nośność" czy "przydatność pod fundament", lecz trudność odspajania oraz to, jakich narzędzi i zabiegów technologicznych potrzeba do wykonania wykopu.
Dlaczego odpowiedź "X kategorii" jest poprawna?
Oznaczenie rzymskie X to dziesiąta kategoria, a pytanie dotyczy liczby kategorii wyróżnianych w KNR 2-01. Skala obejmuje pełny zakres od gruntów łatwych do urabiania (kategorie niższe) po grunty/skały wymagające specjalistycznego rozluźniania lub metod strzałowych (kategorie najwyższe).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- V kategorii – sugeruje, że istnieje tylko 5 kategorii, co jest zbyt dużym uproszczeniem względem skali używanej w KNR 2-01.
- VIII kategorii – wskazuje 8 kategorii, ale w KNR stosuje się pełną skalę do X, więc brakuje dwóch najwyższych stopni trudności.
- III kategorie – to typowy błąd wynikający z mylenia podziałów opisowych (np. łatwe/średnie/trudne) z formalną klasyfikacją kosztorysową; ponadto forma odpowiedzi ("kategorie" zamiast "kategorii") jest mniej spójna językowo, ale przede wszystkim liczba jest błędna.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się KNR robót ziemnych i odniesienie do narzędzi/odspajania, niemal zawsze chodzi o kosztorysowe kategorie urabialności (I–X), a nie klasyfikacje geotechniczne z dokumentacji badań podłoża.
