KWALIFIKACJA HGT12 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 9.
Ile kg miodu naturalnego należy przygotować do zastąpienia 0,6 kg cukru, jeżeli zgodnie z tabelą zamienności produktów spożywczych 125 g miodu naturalnego zastępuje 100 g cukru?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skoro 125 g miodu zastępuje 100 g cukru, to na 600 g cukru potrzeba proporcjonalnie więcej miodu: 600 × 125 / 100 = 750 g. Po zamianie jednostek 750 g = 0,75 kg. Dlatego poprawna jest odpowiedź 0,75 kg.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano przelicznik zamienności: 125 g miodu naturalnego zastępuje 100 g cukru. Oznacza to, że aby uzyskać "równoważny" efekt w recepturze, masa miodu musi być większa niż masa cukru (bo 125 g > 100 g).

Krok 1. Zamiana 0,6 kg na gramy
0,6 kg = 600 g.

Krok 2. Ułożenie proporcji
Jeśli 100 g cukru ↔ 125 g miodu,
to 600 g cukru ↔ x g miodu.

Krok 3. Obliczenie x

x = 600 × 125 / 100

Najpierw 600 × 125 = 75 000, a następnie 75 000 / 100 = 750 g.

Krok 4. Powrót do kilogramów
750 g = 0,75 kg.

Odpowiedź "0,75 kg" jest więc zgodna z podanym przelicznikiem.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "0,48 kg" sugeruje odwrócenie proporcji (jakby miodu miało być mniej niż cukru), co przeczy relacji 125 g miodu na 100 g cukru.
  • "4,80 kg" i "7,50 kg" są rażąco zawyżone; takie wartości zwykle biorą się z pomylenia gramów z kilogramami lub nieprawidłowego przesunięcia przecinka (błąd skali o rząd wielkości).

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zawsze zrób szybki test sensu: skoro 125 g miodu zastępuje 100 g cukru, to dla 600 g cukru wynik powinien być większy niż 600 g, ale nie wielokrotnie większy. 750 g spełnia tę kontrolę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ułóż proporcję z danych w treści. Jeśli 125 g miodu zastępuje 100 g cukru, to dla dowolnej masy cukru miód = cukier × 125/100. Najpierw wyrównaj jednostki (np. wszystko w gramach), a na końcu ewentualnie zamień na kilogramy.
To informacja z tabeli zamienności: dla uzyskania podobnego efektu słodzenia/technologicznego potrzeba innej masy miodu niż cukru. W obliczeniach nie oceniasz, czy to "prawda", tylko konsekwentnie stosujesz podany przelicznik i sprawdzasz, czy wynik ma sens (miodu wychodzi więcej).
Najbezpieczniej sprowadzić wszystko do jednej jednostki, zwykle do gramów. Pamiętaj: 1 kg = 1000 g. Dopiero potem licz proporcję. Na końcu możesz wrócić do kg, dzieląc przez 1000. To ogranicza błędy z przecinkiem.
Najczęściej pojawiają się: odwrócenie stosunku (zamiast 125/100 robi się 100/125), pomylenie gramów z kilogramami oraz brak kontroli sensu wyniku. Pomaga szybkie sprawdzenie: skoro 125 g miodu > 100 g cukru, to przy większej ilości cukru miodu też ma być proporcjonalnie więcej.
Nie zawsze, bo zależy od podanego przelicznika w tabeli zamienności. W tym konkretnym przeliczeniu 125 g miodu odpowiada 100 g cukru, więc miodu będzie więcej. Na egzaminie kluczowe jest czytanie relacji liczbowej i konsekwentne zastosowanie jej w proporcji.
Zrób kontrolę jakości: porównaj liczby w przeliczniku. Jeśli "miód na 100 g cukru" jest większy niż 100, to wynik dla danej masy cukru powinien być większy od tej masy. Dla 600 g cukru wynik powinien być > 600 g, ale nie kilka kilogramów.
Tabele zamienności przydają się przy modyfikacji receptur (braki magazynowe, zmiana technologii, warianty dietetyczne), planowaniu zakupów i kalkulacji produkcji. Pozwalają szybko dobrać ilość zamiennika tak, aby nie zaburzyć w znaczącym stopniu cech potrawy (np. słodyczy, konsystencji).
Przesuń przecinek o trzy miejsca, bo 1 kg to 1000 g. Zatem 0,6 kg = 600 g. Dla wartości z dwoma miejscami po przecinku analogicznie: 0,75 kg = 750 g. Tę zamianę warto opanować "automatycznie", żeby nie tracić czasu.
Tak, można liczyć w kilogramach, jeśli konsekwentnie utrzymasz te same jednostki w całej proporcji (np. 0,125 kg miodu na 0,100 kg cukru). W praktyce jednak gramy są prostsze, bo unikasz ułamków dziesiętnych i łatwiej kontrolujesz rachunki.
Ćwicz schemat: (1) wyrównaj jednostki, (2) zapisz relację "zamiennik/produkt bazowy", (3) policz proporcję, (4) sprawdź sens wyniku. Rób krótkie serie zadań na cukier–miód, tłuszcze, mleko w proszku, żeby automatyzować kontrolę skali i przecinka.
info

Statystycznie 79% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Skoro 125 g miodu zastępuje 100 g cukru, to na 600 g cukru potrzeba proporcjonalnie więcej miodu: 600 × 125 / 100 = 750 g."

Materiały:

  • Zadania z proporcji i przeliczeń jednostek (matematyka w gastronomii)
  • Materiały dydaktyczne z technologii gastronomicznej dotyczące zamienników surowców
  • Arkusze ćwiczeń z kalkulacji recepturowych i gramatur

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego