Zadanie dotyczy przeliczania wydajności receptury, czyli odpowiedzi na pytanie: ile wyrobu gotowego można otrzymać, gdy znamy ilość jednego z surowców zużytych do produkcji. Kluczowe jest to, że dane wejściowe (10 kg wiórków kokosowych) nie są masą produktu, tylko masą jednego składnika.
Rozwiązanie opiera się na proporcji wynikającej z tabeli recepturowej. Z takiej tabeli odczytuje się, ile wiórków kokosowych przypada na określoną masę partii (np. na 1 kg lub na całą porcję recepturową). Następnie skaluje się recepturę: jeśli wiórki stanowią ustalony ułamek masy partii, to przy zużyciu 10 kg wiórków masa wyrobu wynosi 10 kg podzielone przez ten ułamek. W tym zadaniu przeliczenie prowadzi do wyniku 20 kg.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- 10 kg to typowy błąd "pierwszej liczby": przyjęcie, że masa surowca równa się masie wyrobu, co pomija pozostałe składniki receptury.
- 15 kg odpowiada sytuacji, w której ktoś przyjął inny (nie wynikający z tabeli) udział wiórków albo wykonał niepoprawne zaokrąglenie/proporcję.
- 5 kg oznacza odwrócenie proporcji (potraktowanie wiórków jak składnika mniejszościowego "po przeliczeniu w dół"), czyli błąd kierunku skalowania receptury.
W praktyce cukierniczej takie obliczenia służą do planowania produkcji, zamówień surowców i kontroli rozchodu magazynowego. Na egzaminie warto zawsze zapisać proporcję: wiórki : wyrób i dopiero potem podstawiać liczby z treści.
