KWALIFIKACJA HGT11 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 27.
Ile kilogramów truskawek należy przygotować do sporządzenia 30 porcji koktajlu truskawkowego, przyjmując, że z 250 g tego surowca sporządza się 5 porcji koktajlu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
To zadanie jest proporcją.
Z 250 g truskawek powstaje 5 porcji, więc 1 porcja "kosztuje" 250/5 = 50 g surowca. Dla 30 porcji potrzeba 30×50 g = 1500 g. Po zamianie jednostek 1500 g = 1,50 kg, więc poprawna jest odpowiedź 1,50 kg.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza umiejętność skalowania receptury, czyli przeliczenia ilości surowca na inną liczbę porcji. Zależność jest wprost proporcjonalna: im więcej porcji koktajlu, tym więcej truskawek trzeba przygotować.

Krok 1: ustal zużycie na 1 porcję.
Skoro z 250 g surowca uzyskuje się 5 porcji, to na 1 porcję przypada:
250 g / 5 = 50 g.

Krok 2: przelicz na 30 porcji.
Skoro 1 porcja wymaga 50 g, to 30 porcji wymaga:
30 × 50 g = 1500 g.

Krok 3: zamień gramy na kilogramy.
W gastronomii często zapisuje się większe ilości w kilogramach. Ponieważ 1000 g = 1 kg, to:
1500 g = 1,5 kg, czyli w zapisie z dwoma miejscami: 1,50 kg.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 0,18 kg (180 g) – to ilość dużo za mała; odpowiadałaby zaledwie kilku porcjom (ok. 3–4), a nie 30.
  • 1,25 kg (1250 g) – typowy błąd rachunkowy w proporcji lub w mnożeniu; daje wynik zaniżony względem poprawnych 1500 g.
  • 2,50 kg (2500 g) – to wynik zawyżony, jakby ktoś pominął dzielenie przez 5 i przyjął 250 g "na porcję" lub błędnie przeliczył skalę.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zawsze sprawdź "czy to ma sens" — skoro 5 porcji to 250 g, to 30 porcji (6 razy więcej) powinno wymagać 6×250 g = 1500 g. Taka kontrola szybko wyłapuje pomyłki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ustal najpierw zużycie na 1 porcję (dzieląc ilość surowca przez liczbę porcji z danych). Potem pomnóż wynik przez liczbę porcji, którą trzeba uzyskać. Na końcu sprawdź jednostki (np. g na kg), bo to częsty punkt błędu.
Bo liczba porcji i ilość truskawek rosną razem: gdy porcji jest więcej, potrzeba więcej surowca. To klasyczna zależność wprost proporcjonalna używana w gastronomii do skalowania receptur i planowania zakupów.
To informacja o wydajności: 250 g truskawek wystarcza na przygotowanie 5 porcji koktajlu. Z takiej relacji najłatwiej policzyć normę na 1 porcję (250/5), a potem przeskalować do dowolnej liczby porcji.
Zauważ, że 30 porcji to 6 razy więcej niż 5 porcji. Skoro 5 porcji wymaga 250 g, to 30 porcji wymaga 6×250 g = 1500 g. To szybka metoda kontroli wyniku w zadaniach proporcjonalnych.
Gdy wynik jest podany w gramach, a odpowiedzi lub polecenie oczekują kilogramów. W praktyce 1000 g = 1 kg, więc dzielisz liczbę gramów przez 1000. W tym zadaniu 1500 g to 1,5 kg.
Najczęściej: pomija się dzielenie przez liczbę porcji (np. traktuje 250 g jak normę na 1 porcję), odwraca proporcję (więcej porcji = mniej surowca) albo myli jednostki (zapisuje gramy jako kilogramy bez przeliczenia).
Nie zawsze. W realnej produkcji uwzględnia się straty (np. mycie, obieranie, odszypułkowanie). Jednak w zadaniach egzaminacyjnych jest to podane wprost: jeśli nie ma informacji o stratach, zwykle zakłada się przeliczenie "wprost" z danych.
Sprowadź wszystko do jednej jednostki, najlepiej tej, która występuje w danych (tu: gramy). Wykonaj obliczenia w gramach, a dopiero na końcu zamień na jednostkę wymaganą w odpowiedzi (tu: kilogramy).
Porównaj skalę: jeśli liczba porcji wzrosła 6 razy (z 5 do 30), to ilość surowca też powinna wzrosnąć 6 razy. Wynik rzędu 0,18 kg lub 2,50 kg od razu wygląda podejrzanie przy danych 250 g na 5 porcji.
Najczęściej sprawdzają prostą proporcję: norma na 1 porcję i mnożenie przez liczbę porcji. Ważna jest też poprawna zamiana jednostek i czytelny zapis wyniku (np. 1,50 kg), bo w gastronomii precyzja w obliczeniach wpływa na planowanie produkcji.
info

Statystycznie 72% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "To zadanie jest proporcją.Z 250 g truskawek powstaje 5 porcji, więc 1 porcja "kosztuje" 250/5 = 50 g surowca."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Proporcjonalność prosta" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcjonalno%C5%9B%C4%87_prosta (dostęp: 18.02.2026)
  • Wikipedia (PL): "Proporcja" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcja_(matematyka) (dostęp: 18.02.2026)
  • Wikipedia (PL): "Kilogram" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Kilogram (dostęp: 18.02.2026)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw rachunku gastronomicznego (proporcje, przeliczenia porcji)
  • Notatki z jednostek miar w gastronomii (g, kg, ml, l) i konwersje
  • Zestawy zadań: "skalowanie receptury" i "normy zużycia surowca" dla uczniów gastronomii

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego