KWALIFIKACJA HGT11 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 22.
Ile litrów soku pomarańczowego należy zakupić, aby sporządzić 200 porcji napoju Bronx zgodnie z recepturą zamieszczoną w tabeli?
Ilustracja przedstawia tabelę z recepturą na jedną porcję napoju Bronx.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć ilość soku, trzeba odczytać z tabeli, ile soku pomarańczowego przypada na 1 porcję napoju Bronx, a następnie pomnożyć tę wartość przez 200 porcji. Wynik w mililitrach należy przeliczyć na litry (1000 ml = 1 l) i zaokrąglić zgodnie z odpowiedziami.

Pełne wyjaśnienie:

To zadanie sprawdza umiejętność kalkulacji surowcowej na podstawie receptury. Kluczowe są dwa kroki: poprawny odczyt ilości soku pomarańczowego dla jednej porcji oraz poprawne przeliczenie jednostek.

Krok 1: odczyt z receptury
Należy znaleźć w tabeli wiersz/pozycję odpowiadającą sokowi pomarańczowemu i sprawdzić, jaka ilość przypada na 1 porcję napoju Bronx. Ważne jest, aby nie pomylić tej wartości z ilością dla innej liczby porcji lub z ilością całkowitą dla całej receptury, jeśli tabela zawiera kilka wariantów.

Krok 2: przeliczenie na 200 porcji
Odczytaną ilość na 1 porcję mnoży się przez 200. To typowa proporcja: ilość na porcję × liczba porcji = ilość całkowita do zakupu/zużycia.

Krok 3: zamiana jednostek
Jeżeli w tabeli wartości podano w mililitrach, wynik końcowy należy przeliczyć na litry, korzystając z relacji: 1000 ml = 1 l. Dopiero po ujednoliceniu jednostek porównuje się wynik z podanymi odpowiedziami.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Warianty typu 2 l zwykle wynikają z pominięcia części porcji (np. policzenia dla 100 zamiast 200) albo z błędnego odczytu wartości na porcję.
  • Warianty typu 4 l mogą wynikać z pomylenia składników lub użycia niewłaściwej kolumny tabeli (np. innej wersji receptury).
  • Warianty typu 6 l często są skutkiem podwójnego przeliczenia (np. dwukrotnego mnożenia przez liczbę porcji) albo błędu jednostek (ml/l).

Na egzaminie warto wykonać szybki test rzędu wielkości: czy wynik na 200 porcji jest realistyczny w odniesieniu do tego, ile soku mogłaby zawierać pojedyncza porcja napoju. Taka kontrola pomaga wychwycić pomyłki w przelicznikach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Weź ilość soku przypadającą na 1 porcję z tabeli i pomnóż ją przez 200. To prosta proporcja: na porcję × liczba porcji. Na końcu ujednolić jednostki (np. ml na l), żeby dopasować wynik do odpowiedzi.
Bo bez ujednolicenia łatwo o błąd rzędu wielkości. Wynik w ml nie jest bezpośrednio porównywalny z odpowiedziami w litrach. Najpierw policz całość, potem zastosuj przelicznik 1000 ml = 1 l.
"Porcja" to jednostkowa ilość napoju przygotowana dla jednego gościa według receptury. W tabelach egzaminacyjnych składniki są zwykle podane właśnie na 1 porcję, aby można było łatwo przeliczać na większą liczbę porcji.
Najczęściej: pomylenie kolumny w tabeli, policzenie dla złej liczby porcji (np. 100 zamiast 200), błąd jednostek (ml vs l) oraz zaokrąglanie przed zakończeniem obliczeń. Pomaga zapisanie jednostek przy każdym kroku.
Na egzaminie zwykle wybiera się odpowiedź zgodną z podanymi wariantami. Jeśli receptura daje wynik z ułamkiem litra, sprawdź, czy odpowiedzi uwzględniają zaokrąglenie lub czy wynik po dokładnym przeliczeniu wychodzi w pełnych litrach.
Gdy ilość na 1 porcję (w ml) po pomnożeniu przez liczbę porcji daje wielokrotność 1000 ml. Wtedy zamiana na litry jest prosta. Mimo to zawsze warto wykonać pełny rachunek, a nie zgadywać po "ładnych" liczbach.
Spójrz na nagłówki tabeli i opis jednostki. Jeśli tabela podaje składniki "na porcję", przeliczaj bezpośrednio. Jeśli jest "na określoną liczbę porcji" lub "na naczynie", najpierw sprowadź przepis do 1 porcji, dopiero potem licz dla 200.
Policz całkowitą ilość w mililitrach, a potem podziel przez 1000, aby uzyskać litry. Dobrą praktyką jest zapis: ml ÷ 1000 = l. Dzięki temu unikasz pomyłek w zerach i łatwiej dopasujesz wynik do wariantów odpowiedzi.
Ćwicz na krótkich recepturach: obliczanie składników dla 10, 50 i 200 porcji, zamiany jednostek (g/kg, ml/l) oraz kontrolę wyniku. Na egzaminie zapisuj jednostki przy każdej liczbie i wykonuj kontrolę rzędu wielkości.
Bo wpływają na organizację pracy i koszty. Prawidłowe wyliczenie zakupów pozwala uniknąć braków w trakcie obsługi (np. bankietu) i ogranicza nadwyżki oraz straty. To element planowania produkcji i gospodarowania zapasami.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby obliczyć ilość soku, trzeba odczytać z tabeli, ile soku pomarańczowego przypada na 1 porcję napoju Bronx, a następnie pomnożyć tę wartość przez 200 porcji.

Materiały:

  • Podręczniki do organizacji usług gastronomicznych (dział: receptury i kalkulacja surowcowa) – szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych
  • Materiały szkolne z matematyki zawodowej: proporcje i przeliczenia jednostek
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z kalkulacji gastronomicznej (porcje, receptury, jednostki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego