KWALIFIKACJA HGT11 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 26.
Korzystając z informacji zamieszczonych w tabeli oblicz, ile kilogramów wołowiny i cebuli należy zamówić do sporządzenia 15 porcji pieczeni wołowej i 5 porcji sałatki z wołowiną.
Ilustracja przedstawia tabelę z normatywem surowcowym dla dwóch potraw: pieczeni wołowej i sałatki z wołowiną.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć zamówienie, z tabeli odczytuje się gramaturę wołowiny i cebuli na 1 porcję pieczeni oraz na 1 porcję sałatki, następnie mnoży przez liczbę porcji (15 i 5) i sumuje wyniki dla obu potraw.
Łącznie otrzymuje się 2500 g wołowiny i 200 g cebuli, czyli 2,50 kg i 0,20 kg.

Pełne wyjaśnienie:

To zadanie sprawdza umiejętność kalkulacji zapotrzebowania surowcowego na podstawie danych z tabeli (najczęściej jest to gramatura surowców na 1 porcję potrawy). Poprawne rozwiązanie polega na wykonaniu tych samych kroków dla każdej potrawy, a potem na zsumowaniu zapotrzebowania na te same surowce.

Krok 1: odczyt danych
Najpierw należy z tabeli odczytać, ile wołowiny i ile cebuli przypada na 1 porcję pieczeni wołowej oraz na 1 porcję sałatki z wołowiną. Kluczowe jest, aby upewnić się, że wybiera się właściwy wiersz (właściwą potrawę) oraz właściwą kolumnę (konkretny surowiec).

Krok 2: przeliczenie na liczbę porcji
Następnie każdą gramaturę mnoży się przez liczbę porcji: osobno dla 15 porcji pieczeni i osobno dla 5 porcji sałatki. W praktyce daje to cztery cząstkowe wyniki: wołowina do pieczeni, cebula do pieczeni, wołowina do sałatki, cebula do sałatki.

Krok 3: suma zapotrzebowania dla surowca
Potem sumuje się zapotrzebowanie na ten sam surowiec z obu potraw. Dla wołowiny suma cząstkowych wyników daje łącznie 2500 g, a dla cebuli 200 g.

Krok 4: zamiana jednostek
Na końcu zamienia się gramy na kilogramy, dzieląc przez 1000: 2500 g = 2,50 kg oraz 200 g = 0,20 kg. Dlatego poprawna odpowiedź to 2,50 kg wołowiny i 0,20 kg cebuli.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Warianty z 2,25 kg wołowiny wskazują typowy błąd: pominięcie części zapotrzebowania (np. jednej potrawy) albo błąd w mnożeniu liczby porcji przez gramaturę.
  • Warianty z 0,15 kg cebuli zwykle wynikają z odczytania niewłaściwej wartości z tabeli, pomylenia kolumn/wierszy albo zsumowania tylko jednej składowej cebuli.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniach zawsze wykonaj szybkie sprawdzenie: czy uwzględniłeś obie potrawy i czy zamiana na kg nie "zgubiła" zera po przecinku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odczytaj z tabeli gramaturę surowca na 1 porcję, pomnóż przez liczbę porcji i otrzymasz ilość łączną. Jeśli ten sam surowiec występuje w kilku potrawach, policz każdą potrawę osobno, a potem zsumuj wyniki dla danego surowca.
Bo zamówienie dotyczy całej produkcji na dany dzień lub wydarzenie. Ten sam surowiec (np. wołowina) może występować w kilku potrawach, więc łączna ilość do zamówienia to suma zapotrzebowania ze wszystkich pozycji menu, które będą przygotowywane.
Wykonaj obliczenia w gramach (łatwiej uniknąć ułamków), a na końcu przelicz na kilogramy, dzieląc przez 1000. Przykład: 2500 g to 2,50 kg, a 200 g to 0,20 kg. Zwróć uwagę na przecinek dziesiętny.
Najczęściej myli się jednostki (zamiast /1000 robi się /100 lub odwrotnie), gubi się jedną z potraw (liczy się tylko pieczeń albo tylko sałatkę) albo odczytuje się zły wiersz/kolumnę tabeli. Pomaga zapis kroków i kontrola sumy końcowej.
To zależy od tego, co przedstawia tabela. Jeśli tabela podaje gramaturę surowca do pobrania z magazynu (brutto), ubytki są już zwykle "wliczone". Jeśli podaje porcję gotową/netto, ubytki trzeba doliczyć. W zadaniu egzaminacyjnym decyduje opis i nagłówki tabeli.
Zrób dwa osobne wyniki cząstkowe: wołowina do pieczeni i wołowina do sałatki. Dopiero potem dodaj je do siebie. Dobrą praktyką jest zapis w jednej jednostce (np. g), a konwersję na kg wykonanie na końcu, już po sumowaniu.
Gramatura to ilość surowca przewidziana na określoną jednostkę produkcji, najczęściej na 1 porcję potrawy. W tabelach egzaminacyjnych gramatura pomaga szybko policzyć zapotrzebowanie na zakup lub wydanie z magazynu bez układania pełnej receptury od zera.
Zawsze wtedy, gdy oba dania występują jednocześnie w zamówieniu i oba zawierają cebulę w recepturze. Liczysz osobno: (gramatura cebuli na porcję pieczeni × 15) oraz (gramatura cebuli na porcję sałatki × 5), a następnie dodajesz te ilości.
Najczęściej: mnożenie (porcje × gramatura), dodawanie (sumowanie surowca z kilku potraw) oraz dzielenie przez 1000 (g→kg). W trudniejszych wariantach może dojść procentowy narzut na ubytki, ale tylko jeśli zadanie podaje takie założenie.
Ćwicz szybkie odczytywanie tabel: wiersz = potrawa, kolumna = surowiec, komórka = ilość na porcję. Zawsze zapisuj jednostki i kontroluj, czy uwzględniłeś wszystkie potrawy. Dobrze działa też schemat: odczyt → mnożenie → suma → konwersja.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z dziedziny technologii gastronomicznej (kalkulacja surowcowa i przeliczenia jednostek)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z zakresu kalkulacji gastronomicznej i recepturowania (konkretna tabela zależy od arkusza egzaminacyjnego)
  • UWAGA: Dostępne tylko 1 weryfikowalne źródła. Powód: kluczowe dane znajdują się w tabeli z załącznika/ilustracji arkusza, której treści nie udostępniono w zadaniu tekstowym.

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego