KWALIFIKACJA HGT2 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 30.
Ile litrów wywaru potrzebuje kucharz do przyrządzenia 5 porcji zupy, jeżeli normatyw 1 porcji przewiduje 0,25 1?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Normatyw mówi, ile wywaru przypada na 1 porcję: 0,25 l. Dla 5 porcji trzeba tę wartość pomnożyć przez liczbę porcji: 5 × 0,25 = 1,25. Otrzymujemy więc 1,25 l wywaru potrzebnego do przygotowania 5 porcji zupy.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano normatyw na 1 porcję, czyli ilość wywaru przypadającą na pojedynczą porcję zupy: 0,25 l. Aby obliczyć zapotrzebowanie na większą liczbę porcji, stosuje się prostą zasadę proporcji: zapotrzebowanie rośnie liniowo wraz z liczbą porcji.

Dlatego wykonujemy działanie:

5 porcji × 0,25 l/porcję = 1,25 l

To jest ilość wywaru potrzebna do przygotowania 5 porcji.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • 0,25 l odpowiada tylko jednej porcji – to typowy błąd nieuwzględnienia liczby porcji.
  • 0,50 l to ilość dla 2 porcji (2 × 0,25), więc jest zaniżona dla 5 porcji.
  • 1,50 l byłoby poprawne przy normatywie 0,30 l na porcję (5 × 0,30), a nie 0,25 l – to błąd rachunkowy lub przesunięcie przecinka.

W praktyce kuchennej takie przeliczenia wykonuje się stale: przy planowaniu produkcji, uzupełnianiu wywaru w bemarze czy przygotowaniu większej partii zupy na bankiet. Najbezpieczniejsza metoda na egzaminie to zawsze zapis: liczba porcji × norma na porcję, a potem szybka kontrola sensowności wyniku (dla 5 porcji wynik musi być większy niż 0,25 l).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Normatyw porcji to ustalona ilość surowca lub półproduktu przypadająca na jedną porcję dania (np. 0,25 l wywaru na porcję zupy). Ułatwia planowanie produkcji, zakupy i utrzymanie powtarzalnej jakości.
Stosuje się mnożenie: liczba porcji × norma na porcję. Dla 5 porcji: 5 × 0,25 l = 1,25 l. To podstawowy schemat przeliczeń receptury na dowolną liczbę porcji.
Gdy rośnie liczba porcji, rośnie też łączne zużycie wywaru, więc wykonuje się mnożenie. Dzielenie miałoby sens, gdyby znana była całkowita ilość wywaru i trzeba było policzyć, na ile porcji wystarczy.
Najczęstsze błędy to: nieuwzględnienie liczby porcji (pozostawienie 0,25), pomylenie działania (dzielenie zamiast mnożenia) oraz pomyłka w przecinku dziesiętnym. Pomaga zapis z jednostkami: "l/porcję".
Tak, ale tylko dla 2 porcji: 2 × 0,25 l = 0,50 l. Dla 5 porcji byłby to wynik zaniżony, bo nie pokryje zapotrzebowania produkcyjnego na całą partię zupy.
Zapis 0,25 l oznacza objętość jednej czwartej litra, czyli 250 ml. W zadaniach z normatywem należy traktować to jako ilość przypadającą na porcję, jeśli tak wskazuje treść polecenia.
Wykonaj kontrolę "na oko": skoro 1 porcja to 0,25 l, to 4 porcje dadzą 1,00 l, a 5 porcji musi dać trochę więcej, czyli 1,25 l. Taka kontrola ogranicza błędy przecinka i złe działania.
Najczęściej przy planowaniu produkcji na zmianę, przygotowaniu zupy na określoną liczbę gości, uzupełnianiu wywaru do sosów oraz przy bankietach. Normatywy i przeliczenia wspierają też kontrolę kosztów i strat.
Stosujesz ten sam wzór: 12 × norma. Jeśli norma to 0,25 l, to 12 × 0,25 l = 3,00 l. Warto pamiętać, że 0,25 to "ćwiartka", więc co 4 porcje daje 1 litr.
Normatyw mówi, ile zużywasz na jedną porcję (np. 0,25 l/porcję). Wydajność opisuje, ile produktu otrzymasz z surowca po obróbce (np. po odparowaniu, obieraniu). To różne pojęcia i prowadzą do innych obliczeń.
info

Około 76% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że normatyw mówi, ile wywaru przypada na 1 porcję: 0,25 l.

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Litr - dostęp: 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Liczba_dziesi%C4%99tna - dostęp: 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Mno%C5%BCenie - dostęp: 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kalkulacji gastronomicznej (normatywy, receptury, wydajności)
  • Ćwiczenia z działań na liczbach dziesiętnych (mnożenie/dzielenie) na przykładach kuchennych
  • Zestaw przykładowych receptur z normami na porcję i zadania na przeliczenia na 10/20/50 porcji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego