KWALIFIKACJA BUD15 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 19.
Ile m3 gruntu należy odspoić, aby uzyskać wykop o pochyleniu skarp 1:1 i wymiarach zgodnych z zamieszczonym rysunkiem?
Ilustracja przedstawia rzut prostokątnego wykopu, który jest częścią zadania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pochylenie skarp 1:1 oznacza, że na każdy 1 m głębokości wykopu skarpa "ucieka" o 1 m w poziomie.
Aby obliczyć objętość, wyznacza się pole przekroju (najczęściej trapezu) z wymiarów z rysunku, a następnie mnoży przez długość wykopu. Wynik odpowiada podanej kubaturze 144,00 m3.

Pełne wyjaśnienie:

Pochylenie skarp 1:1 to informacja geometryczna o kształcie wykopu: na 1 m w pionie przypada 1 m w poziomie. W praktyce oznacza to, że przy głębokości h każda skarpa poszerza wykop o h z jednej strony, czyli łącznie o 2h (lewa + prawa strona).

Typowy sposób liczenia kubatury wykopu z rysunku jest następujący:

  • Krok 1: Odczytaj z rysunku długość wykopu oraz wymiary przekroju poprzecznego (np. szerokość dna i głębokość).
  • Krok 2: Wyznacz szerokość w górnej krawędzi wykopu (w "koronie"), dodając poszerzenia od obu skarp wynikające z 1:1.
  • Krok 3: Oblicz pole przekroju poprzecznego. Gdy przekrój jest trapezem, stosuje się wzór: pole = (suma podstaw / 2) × wysokość (wysokością trapezu jest tu głębokość wykopu).
  • Krok 4: Oblicz objętość jako: objętość = pole przekroju × długość.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? W praktyce wynik bywa zawyżony, gdy ktoś:

  • liczy poszerzenie tylko od jednej skarpy (wtedy pole przekroju jest zbyt małe lub zbyt duże w zależności od przyjętego schematu),
  • myli szerokość dna z szerokością w koronie (zamiana podstaw trapezu),
  • pomija fakt, że 1:1 dotyczy relacji poziom–pion i błędnie przyjmuje inną geometrię skarp,
  • mnoży niewłaściwy przekrój przez długość albo myli jednostki (m zamiast m2 lub m3).

W tym zadaniu poprawna kubatura gruntu do odspojenia (dla wymiarów z rysunku i skarp 1:1) odpowiada wartości 144,00 m3, czyli jest spójna z obliczeniem przekroju i długości wykopu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pochylenie 1:1 oznacza, że na 1 m w pionie skarpa odchodzi o 1 m w poziomie. Dla głębokości h poszerzenie od jednej skarpy wynosi h, a od dwóch skarp łącznie 2h. To kluczowe do wyznaczenia szerokości przekroju.
Najczęściej potrzebujesz: długości wykopu, głębokości oraz szerokości dna (albo szerokości w koronie). Mając skarpy 1:1, wyznaczasz brakujący wymiar (np. szerokość w koronie), liczysz pole przekroju (zwykle trapezu) i mnożysz przez długość.
Gdy przekrój jest trapezem, liczysz jego pole: (a + b) / 2 × h, gdzie a i b to szerokości (podstawy), a h to głębokość wykopu. Następnie objętość wykopu to pole przekroju × długość.
Wykop ma zwykle dwie skarpy: lewą i prawą. Jeśli dodasz poszerzenie tylko z jednej strony, zaniżysz lub zawyżysz szerokość w koronie, a to od razu zmienia pole trapezu. To częsty błąd przy zadaniach z kubaturą robót ziemnych.
Zaniżenie wyniku wynika zwykle z: pominięcia jednej skarpy, przyjęcia zbyt małej głębokości z rysunku, pomylenia długości z szerokością albo policzenia pola przekroju jak prostokąta zamiast trapezu. Każdy z tych błędów zmniejsza pole przekroju.
Zawyżenie pojawia się, gdy ktoś błędnie przyjmuje większe poszerzenie skarp (np. interpretuje 1:1 inaczej), myli szerokość w koronie z szerokością dna albo dodaje poszerzenie dwa razy. Częsty problem to też pomylenie wymiarów odczytanych z rysunku.
Nie zawsze. Objętość wykopu opisuje przestrzeń w gruncie rodzimym, a odspojony urobek może mieć większą objętość po spulchnieniu. Jeśli zadanie nie podaje współczynnika spulchnienia, zwykle liczy się kubaturę geometryczną wykopu z rysunku.
Przekrój prostokątny występuje przy wykopach o pionowych ścianach (bez skarp) albo gdy ściany są zabezpieczone obudową. Gdy są skarpy (np. 1:1), przekrój najczęściej staje się trapezem, bo góra wykopu jest szersza niż dno.
Możesz oszacować: przybliż pole przekroju (np. średnia szerokość × głębokość) i pomnóż przez długość. Jeśli wynik z odpowiedzi różni się o rząd wielkości, to znak błędu w jednostkach lub w interpretacji skarp. To dobra kontrola na egzaminie.
Ćwicz schemat: odczyt z rysunku → wyznaczenie szerokości z pochylenia skarp → pole przekroju → objętość. Rób krótkie notatki z typowych przekrojów (prostokąt, trapez) i pamiętaj o jednostkach. Warto też trenować zadania z różnymi skarpami 1:n.
info

Około 32% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Wynik odpowiada podanej kubaturze 144,00 m3."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geometrii w robotach ziemnych (przekroje wykopów, skarpy)
  • Zadania rachunkowe z kubatur robót ziemnych dla kwalifikacji BUD.13
  • Ćwiczenia z czytania rysunków: wykopy o skarpach 1:n, 1:1, 1:1,5

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego