Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BUD21 - STYCZEŃ 2020



PYTANIE NR 35.
Ile m3 ścieków odprowadzanych jest siecią kanalizacyjną z terenu zamieszkiwanego przez 1 000 osób, jeżeli średni dobowy wskaźnik odpływu wynosi 80 dm3 na mieszkańca, a 20% mieszkańców tego terenu nie jest podłączona do sieci kanalizacyjnej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podłączonych jest 80% z 1000 osób, czyli 800 mieszkańców.
Dobowy odpływ: 800 × 80 dm3/d = 64 000 dm3/d.
Po przeliczeniu (1000 dm3 = 1 m3) otrzymujemy 64 m3/d ścieków odprowadzanych siecią.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć dobową ilość ścieków odprowadzanych siecią kanalizacyjną, trzeba uwzględnić tylko tę część mieszkańców, która jest do niej podłączona.

1) Ustalenie liczby osób podłączonych
Skoro 20% mieszkańców nie jest podłączone, to podłączone jest 80% populacji:
0,80 × 1000 = 800 osób.

2) Obliczenie dobowej objętości w dm3
Średni dobowy wskaźnik odpływu wynosi 80 dm3 na mieszkańca na dobę, więc dla 800 osób:
800 × 80 = 64 000 dm3/d.

3) Konwersja dm3 na m3
Kluczowa jest zamiana jednostek: 1 m3 = 1000 dm3.
Zatem:
64 000 dm3/d ÷ 1000 = 64 m3/d.

Dlatego poprawny wynik to 64 m3/d.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 16 m3/d – typowy skutek błędnego potraktowania 20% jako 200 osób "odjętych od wskaźnika" lub pomyłki w działaniach (np. użycia 0,2 zamiast 0,8 w końcowym etapie).
  • 80 m3/d – wynik, który często powstaje przez nieuwzględnienie faktu, że 20% mieszkańców nie odprowadza ścieków siecią (przyjęcie pełnych 1000 osób podłączonych).
  • 1 600 m3/d – rezultat błędu jednostek (np. potraktowania 80 dm3 jak 80 m3) albo wielokrotnego przeliczenia bez kontroli rzędu wielkości.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o odpływie zawsze sprawdź dwa elementy: (1) ilu odbiorców jest faktycznie "w systemie", (2) czy na końcu wynik jest w żądanych jednostkach (tu m3/d).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak przeliczyć dm3 na m3 w zadaniach z kanalizacji?

Stosuj zależność: 1 m3 = 1000 dm3.

Gdy masz wynik w dm3/d, podziel przez 1000, aby uzyskać m3/d. To najczęstszy krok, na którym traci się punkty przez błąd rzędu wielkości.

Dlaczego w obliczeniach odejmuje się mieszkańców niepodłączonych do sieci?

Pytanie dotyczy ścieków odprowadzanych siecią, więc liczy się tylko ludność faktycznie do niej podłączona.

Osoby bez przyłącza nie generują dopływu do tej sieci (mogą korzystać np. ze zbiorników bezodpływowych), więc nie powinny być w bilansie sieci.

Co oznacza średni dobowy wskaźnik odpływu 80 dm3 na mieszkańca?

To jednostkowa ilość ścieków przypadająca na 1 osobę w ciągu doby.

W praktyce to uśredniona wartość do szacunków: mnożysz wskaźnik przez liczbę osób (podłączonych), a potem ewentualnie przeliczasz jednostki na m3/d.

Jak policzyć 20% z 1000 osób w takich zadaniach?

20% z 1000 to 0,20 × 1000 = 200 osób.

Jeśli 20% nie jest podłączone, to podłączonych jest 80%: 0,80 × 1000 = 800. W zadaniach kanalizacyjnych niemal zawsze najpierw ustala się tę liczbę.

Czy najpierw przeliczać jednostki, czy liczyć liczbę podłączonych mieszkańców?

Możesz w dowolnej kolejności, ale bezpiecznie jest:

  • najpierw policzyć liczbę osób podłączonych,
  • potem przemnożyć przez wskaźnik w dm3/d,
  • na końcu zamienić dm3 na m3.

Tak łatwiej kontrolować wynik.

Jakie są typowe błędy w zadaniach o odpływie ścieków na dobę?

Najczęstsze błędy to:

  • pominięcie procentu niepodłączonych (liczenie dla 100% populacji),
  • pomyłka w jednostkach dm3 i m3,
  • złe przeliczenie procentów (np. 20% jako 20 osób),
  • brak kontroli rzędu wielkości wyniku.
Kiedy wynik powinien być w m3/d, a kiedy w dm3/d?

To zależy od treści polecenia i skali obiektu.

Dla małych wartości czasem podaje się dm3/d, ale w projektowaniu sieci i urządzeń częściej używa się m3/d. Zawsze na końcu dopasuj jednostkę do tej, o którą pyta zadanie.

Czy 64 m3/d to realistyczny wynik dla 1000 mieszkańców?

Tak, bo po uwzględnieniu 80% podłączenia masz 800 osób.

Przy 80 dm3/os·d daje to 64 000 dm3/d, czyli 64 m3/d. Rząd wielkości jest logiczny: dziesiątki m3/d dla kilkuset osób to typowa skala.

Jak sprawdzić wynik bez dokładnych obliczeń na egzaminie?

Zrób oszacowanie:

  • 800 osób to "prawie 1000",
  • 80 dm3 to 0,08 m3 na osobę,
  • 0,08 × 800 ≈ 64.

Jeśli wychodzi 1 600 lub 0,16, to zwykle błąd jednostek albo procentów.

Jak takie obliczenia wykorzystuje technik inżynierii środowiska w praktyce?

To podstawa bilansowania dopływów w kanalizacji sanitarnej.

Na tej podstawie wstępnie dobiera się parametry sieci, przepompowni i elementów oczyszczania, a także ocenia skutki zwiększenia liczby przyłączy (zmiana stopnia skanalizowania terenu).

info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Podłączonych jest 80% z 1000 osób, czyli 800 mieszkańców.Dobowy odpływ: 800 × 80 dm3/d = 64 000 dm3/d.Po przeliczeniu (1000 dm3 = 1 m3) otrzymujemy 64 m3/d ścieków odprowadzanych siecią."

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI) – SI Brochure, 9th edition (2019), Section 1.6 (prefixes and relations between SI units) – https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-03-01)
  • Główny Urząd Miar, Informacje o jednostkach miar i układzie SI (zależności jednostek objętości, m3 i dm3) – https://www.gum.gov.pl/pl/ (dostęp: 2026-03-01)
  • ISO 80000-1:2022, Quantities and units — Part 1: General, definicje wielkości i jednostek (odniesienie do spójności jednostek SI)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw kanalizacji sanitarnej (bilansowanie ilości ścieków, wskaźniki jednostkowe)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji BUD.21 dotyczące organizacji robót kanalizacyjnych
  • Tablice przeliczeń jednostek SI oraz ćwiczenia z zamiany dm3 ↔ m3
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego