KWALIFIKACJA BUD1 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 23.
Ile mieszanki betonowej potrzeba do wykonania 12 stóp fundamentowych o wymiarach 3,0×3,0×0,5 m, jeżeli jej zużycie wynosi 1,015 m3 na 1 m3 betonowanego elementu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw oblicza się objętość jednej stopy: 3,0 × 3,0 × 0,5 = 4,5 m3.
Następnie dla 12 sztuk: 12 × 4,5 = 54,0 m3 betonu w elemencie.
Zużycie mieszanki jest większe o współczynnik 1,015, więc 54,0 × 1,015 = 54,81 m3.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba rozróżnić dwie wielkości: objętość betonowanego elementu (czyli ile betonu "ma zostać w konstrukcji") oraz ilość mieszanki potrzebnej do wykonania robót (czyli ile należy faktycznie zużyć/zamówić). Różnica wynika ze strat technologicznych, resztek w sprzęcie, rozsegregowania itp., które uwzględnia podany współczynnik zużycia.

Krok 1: objętość jednej stopy fundamentowej
Stopa o wymiarach 3,0 × 3,0 × 0,5 m ma kształt prostopadłościanu, więc jej objętość liczymy ze wzoru: V = a · b · h.
V1 = 3,0 · 3,0 · 0,5 = 4,5 m3.

Krok 2: objętość 12 stóp (objętość elementów)
V12 = 12 · 4,5 = 54,0 m3.
To jest objętość betonu "wbudowanego" w elementy.

Krok 3: przeliczenie na zużycie mieszanki
Podano, że zużycie wynosi 1,015 m3 mieszanki na 1 m3 elementu. Oznacza to mnożnik (naddatek):
Vmieszanki = 54,0 · 1,015 = 54,81 m3.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wartość 54,00 m3 odpowiada samej objętości 12 stóp bez uwzględnienia współczynnika zużycia, więc pomija straty/naddatek.
  • Wartość 540,00 m3 to typowy błąd skali (dopisana "0") i nie wynika z żadnego poprawnego etapu rachunku.
  • Wartość 548,10 m3 powstaje przez błędne przestawienie przecinka lub niewłaściwe potraktowanie współczynnika 1,015 (np. jak 10,15) i jest nieadekwatna do wymiarów elementów.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści jest współczynnik typu 1,0xx, to zwykle oznacza "objętość elementu × naddatek". Najpierw policz czystą objętość w m3, a dopiero potem zastosuj mnożnik zużycia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jeśli stopa ma kształt prostopadłościanu, liczysz objętość ze wzoru V = a · b · h. Wymiary muszą być w metrach, a wynik otrzymasz w m3. Dopiero po wyliczeniu objętości jednej sztuki mnożysz przez liczbę stóp.
Współczynnik 1,015 oznacza, że na wykonanie 1 m3 elementu zużywa się 1,015 m3 mieszanki. To uwzględnia straty technologiczne (resztki w pompach, wibratory, rozlanie, nierówności podłoża). Dlatego objętość elementu mnoży się przez 1,015.
To przelicznik materiałowy: na każdy 1 m3 betonu "wbudowanego" w konstrukcję trzeba realnie przygotować/zużyć 1,015 m3 mieszanki. Innymi słowy, jest to naddatek 1,5% w stosunku do czystej objętości konstrukcji.
Najczęściej myli się objętość elementu z ilością mieszanki do zużycia (pomija się współczynnik). Częsty jest też błąd skali (dopisywanie zera) oraz nieuwzględnienie liczby elementów. Pomaga zapis kroków: 1 sztuka → wszystkie sztuki → współczynnik zużycia.
Taki wynik byłby poprawny, gdyby pytanie dotyczyło wyłącznie objętości betonowanych elementów (bez strat i bez współczynnika zużycia) albo gdyby współczynnik zużycia wynosił dokładnie 1,000. Jeśli w treści podano przelicznik > 1, zwykle trzeba go zastosować.
Wykonaj szybkie oszacowanie: jedna stopa 3×3×0,5 to około 4,5 m3, a 12 sztuk to około 54 m3. Współczynnik 1,015 podnosi wynik nieznacznie (o ok. 1,5%), więc sensowny wynik powinien być trochę większy niż 54 m3, a nie 10× większy.
Najpierw zamień wszystkie wymiary na metry: 100 cm = 1 m, więc dzielisz przez 100. Dopiero potem liczysz objętość w m3. To ważne, bo błąd jednostek potrafi zmienić wynik nawet 1000 razy (bo w objętości jednostka jest do trzeciej potęgi).
Beton rozlicza się jako objętość mieszanki, którą trzeba wbudować w konstrukcję, a to naturalnie opisuje m3. Pozwala to porównać projekt z rzeczywistym zużyciem, planować transport z wytwórni i kontrolować, czy ilość dostaw odpowiada objętości elementów na budowie.
Straty technologiczne to ubytki, których nie da się całkowicie uniknąć: zostają resztki w gruszce, przewodach pompy, na narzędziach, występują rozlania i nierówności wykopu/szalunku. Dlatego w praktyce stosuje się współczynniki zużycia lub naddatki procentowe przy zamawianiu mieszanki.
Ćwicz schemat: geometria → obmiar → współczynnik. Naucz się szybko liczyć objętości prostych brył (prostopadłościan, walec), pilnuj jednostek i zapisuj kroki. Na egzaminie sprawdzaj też "czy wynik ma sens" przez oszacowanie rzędu wielkości.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Prostopadłościan" – wzór na objętość bryły, https://pl.wikipedia.org/wiki/Prostopad%C5%82o%C5%9Bcian (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Objętość" – pojęcie i jednostki miary, https://pl.wikipedia.org/wiki/Obj%C4%99to%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-03-01)
  • Khan Academy (PL): materiały z geometrii – objętość prostopadłościanu (dział: geometria/objętość), https://pl.khanacademy.org/math/geometry-home/geometry-volume-surface-area (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z obmiaru robót betoniarskich (m<sup>3</sup>)
  • Podręczniki/opracowania do podstaw kosztorysowania robót budowlanych (dział: roboty betonowe)
  • Ćwiczenia rachunkowe z geometrii praktycznej (objętości brył)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego