KWALIFIKACJA ROL10 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 5.
Ile nawozu należy zastosować w celu przygotowania 250 litrów 12% roztworu mocznika?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby uzyskać 12% roztwór, masa mocznika powinna stanowić 12% masy roztworu. Przy typowym założeniu dla roztworów rozcieńczonych 1 L ≈ 1 kg, 250 L roztworu to ok. 250 kg. Zatem 0,12 × 250 kg = 30 kg mocznika.

Pełne wyjaśnienie:

Stężenie procentowe 12% oznacza, że w 100 jednostkach masy roztworu znajduje się 12 jednostek masy substancji (tu: mocznika). W praktycznych zadaniach rolniczych, gdy podana jest objętość roztworu w litrach, zwykle przyjmuje się uproszczenie, że dla roztworów rozcieńczonych gęstość jest zbliżona do 1 kg/L, czyli 1 litr roztworu ≈ 1 kilogram roztworu.

Dla 250 litrów roztworu przyjmujemy więc masę roztworu ok. 250 kg. Ilość mocznika potrzebna do roztworu 12% to:

m(mocznik) = 12% × m(roztwór) = 0,12 × 250 kg = 30 kg.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "30 kg".

Dlaczego pozostałe wartości nie pasują?

  • "25 kg" odpowiadałoby stężeniu 10% (bo 25/250 = 0,10), czyli byłoby za mało mocznika.
  • "12 kg" to typowy błąd traktowania 12% jako "12 kg na 1000", bez odniesienia do masy całego roztworu; dawałoby ok. 4,8% (12/250).
  • "46 kg" często kusi, bo mocznik kojarzy się z liczbą 46 (zawartość azotu w nawozie). To jednak inny parametr i nie służy do wyliczenia masy mocznika dla roztworu 12%.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu jest "X% roztworu" i podana jest objętość w litrach, najpierw zamień objętość na masę (z założeniem 1 kg/L, jeśli jest to standard w zadaniach), a dopiero potem policz procent masy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stężenie 12% (najczęściej rozumiane jako procent masowy) oznacza, że 12% masy całego roztworu stanowi mocznik, a pozostała część to głównie woda. Czyli w 100 kg roztworu jest 12 kg mocznika.
Najpierw przyjmij typowe uproszczenie dla roztworu rozcieńczonego: 1 L ≈ 1 kg, więc 250 L ≈ 250 kg. Następnie policz 12% z 250 kg: 0,12 × 250 = 30 kg mocznika.
To praktyczne przybliżenie stosowane dla wody i roztworów rozcieńczonych, gdzie gęstość jest bliska 1 kg/L. Ułatwia szybkie obliczenia w gospodarstwie, ale przy wyższych stężeniach dokładność może się pogarszać.
W standardowym zapisie stężenia procentowego odnosi się do masy całego roztworu, nie tylko do wody. To częsty błąd: liczenie 12% "od wody" zaniża lub zawyża wynik zależnie od metody.
Najczęściej myli się jednostki (litry z kilogramami), liczy procent od niewłaściwej podstawy (od wody zamiast od roztworu) albo sugeruje się liczbą 46 kojarzoną z mocznikiem (zawartość azotu), która nie służy do tego typu obliczeń.
Roztwory mocznika stosuje się m.in. do dokarmiania dolistnego oraz jako składnik cieczy roboczych w zabiegach polowych, gdy technologia uprawy przewiduje podanie azotu w tej formie. Zawsze trzeba trzymać się zaleceń dla roślin i warunków pogodowych.
Można użyć kontroli "na 10% i 2%": 10% z 250 to 25, a 2% z 250 to 5. Razem 12% daje 30. Taka szybka kontrola ogranicza ryzyko pomyłki rachunkowej na egzaminie.
Nie w tym zadaniu. Liczba 46 dotyczy zawartości azotu w nawozie, a pytanie dotyczy masy mocznika potrzebnej do uzyskania roztworu 12%. To dwa różne pojęcia: skład nawozu vs stężenie roztworu.
Najbardziej jednoznaczne jest podanie, czy chodzi o 12% (m/m) lub (m/V), oraz czy 250 L oznacza objętość roztworu końcowego. Pomaga też doprecyzowanie, jaką gęstość przyjąć do przeliczenia litrów na kilogramy.
Ćwicz trzy schematy: procent masowy, proporcje oraz przeliczanie L↔kg przy typowych założeniach. Warto robić krótką kontrolę wyniku (czy procent z podanej ilości daje realistyczną masę) i pilnować, od czego liczony jest procent.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Aby uzyskać 12% roztwór, masa mocznika powinna stanowić 12% masy roztworu."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Stężenie procentowe" – definicja i sposób obliczeń, https://pl.wikipedia.org/wiki/St%C4%99%C5%BCenie_procentowe - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (PL): "Mocznik" – podstawowe informacje o związku i zastosowaniach, https://pl.wikipedia.org/wiki/Mocznik - dostęp 2026-02-27
  • Zintegrowana Platforma Edukacyjna (ZPE): materiał o stężeniach roztworów (stężenie procentowe) – treści dydaktyczne, https://zpe.gov.pl/ - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne o stężeniach roztworów (procentowe, molowe) dla szkół branżowych/technikum
  • Instrukcje producentów nawozów dotyczące przygotowania roztworów mocznika
  • Zadania rachunkowe z chemii/technologii rolniczej: procenty i proporcje

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego